T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/380 Esas - 2023/71
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2022/380 Esas
KARAR NO: 2023/71
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 30/05/2022
KARAR TARİHİ: 10/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasını ihale yöntemi ile özel güvenlik şirketlerinden satın aldığını, Dava dışı ... nun Özel Güvenlik Görevlisi olarak 08.06.2012- 04.10.2016 - tarihleri arasında özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını, Dava dışı ... tarafından davacı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili talebiyle dava açıldığını, Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/386 Esas 2018/211 Karar Sayılı dosyası ile davanın kabulüne karar verildiğini bu karara karşı İstinaf kanun yoluna başvurulduğunu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi 2020/489 Esas, 2020/594 Karar Sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne kesin olarak karar verildiğini. Dava dışı işçi tarafından davacı aleyhine Ankara 14. İcra Müdürlüğünün 2018/579 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı kurum tarafından Ankara 14. İcra Müdürlüğünün 2018/5795 Esas sayılı dosyasına 38.014,45 TL'lik ödeme yapıldığımı, davacı Kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre davacı kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olduğunun düzenlendiğini belirterek dava dışı işçiye ödenmek zorunda kalınan 38.014,45 TL'nin ödeme tarihinden itibaren davalı şirketlerin imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizleri ile birlikte sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde avans faizi ile sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle Yetkisiz yerde açılan iş bu davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının yaptığı ödemeden iş bu dava ile haberdar olduklarını, alacaklının zararını tanzim eden davacının herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadığını, bu durum dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, davacının dava dışı işçiye ödemeyi ne için, nasıl ne miktarda yaptığının bilinmediğini, bunun yanı sıra davalı şirketler ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle davalı şirketlerden rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, alt işveren işçilerinin kıdem tazminatına hak kazanması ve hak kazandıkları bu tazminatı alamamasının birçok nedeni bulunduğunu, öncelikle, alt işverenlerin her yıl değişmesi bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığını, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatları birçok alt işveren tarafından ödenmediğini, herhangi bir uyuşmazlık durumunda ise alt işverene ulaşılamamakta birlikte sorumluluk esas alınarak ödemenin tümü asıl işverene bırakıldığını, hatta son dönemde işçilerin alt işverene hiç başvurmadan doğrudan asıl işverene dava açma yoluna başvurduğun, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediği, “sözleşme gideri veya genel giderler” için ayrılan tutarın ise ihale bedelinin yüzde üçü ile sınırlandığı, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda daalılara rücu imkanı bulunmadığını, dosyanın kusur yönünden inceleme yapacak bilirkişiye gönderilmesini talep ettiklerini, alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce alınan 03.01.2023 tarihli bilirkişi raporda özetle; "Dosya incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, teknik şartname, karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda: Davacı kurum ile davacı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, Mahkemenin; Davacı ...Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı ... ile ilgili Davacının; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi 2020/489 Esas, 2020/594 sayılı ilamı gereğince Ankara 14. İcra Müdürlüğünün 2018/5795 Esas sayılı dosyasına 19.02.2021 tarihinde 38.014,45 TL ödemenin, ... Özel Güven- ... Özel Güv - ...Güvenlik (İş Ortaklığı) 6.884.53 TL ... Özel Güv. 1.626.09 TL ... Özel Güven-... Özel Güv. (İş Ortaklığı) 29.503.82 TL olmak üzere 38.014,45 TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçi alacağının davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.
Davalılar, ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Sist. Tic Ltd Şti ve .... Güv. Sis. Özel Güv. Tic. Ltd Şti ve ... Özel Güv. Hiz. Ltd Şti iş ortaklığı ile davacı arasında ...Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra Teşkilatı Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait 21.12.2011 tarihli, ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Sist. Tic Ltd Şti ve ... Özel Güv. Hiz. Ltd Şti ortaklığı ile 27.11.2013 tarihli, 01/08/2016- 31/08/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına dair 20.07.2016 tarihli, 01/09/2016- 31/10/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına dair 29.08.2016 tarihli, 01/0/92017- 31/10/2017 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına dair 22.08.2017 tarihli, 01/11/2016- 31/08/2017 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına dair 12.10.2016 tarihli, 14/06/2016- 31/07/2016 Tarihleri arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına dair 13.06.2016 tarihli, 16/03/2016- 31/05/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına dair 08.03.2016 tarihli, ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Sist. Tic Ltd Şti ile 01/01/2016-15/03/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına ait 29.12.2015 tarihli, ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Sist. Tic Ltd Şti ve .... Güv. Sis. Özel Güv. Tic. Ltd Şti ortaklığı arasında 01/11/2017- 31/08/2018 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına dair 04.10.2017 tarihli, sözleşmelerin akdedildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmelerin eki olduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı yüklenici işçisi ...'nun hizmet döküm cetveli Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan temin edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/386 Esas, 2018/211 Karar sayılı ilamı ile dava daışı yüklenici işçisi tarafından davacı ve davalı ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Sist. Tic Ltd Şti aleyhine açılan alacak davasında davalılar aleyhine 9.207,91 TL kıdem tazminatı, 4.053,19 TL ihbar tazminatı, 3.228,12 TL yıllık izin ücret alacağı, 5.765,99 TL fazla mesai alacağının tahsiline karar verildiği, hükmün davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine istinaf davasını inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi'nin 09.12.2020 tarih, 2020/489 Esas, 2020/594 Karar sayılı ilamı ile hükmün kaldırılarak 9.207,91 TL kıdem tazminatı, 4.053,19 TL ihbar tazminatı, 3.228,12 TL yıllık izin ücreti, 5.428,43 TL fazla çalışma ücretinin tahsiline kesin olarak karar verildiği, Ankara 14. İcra Dairesi'nin 2018/5795 Esas sayılı takip dosyasında bahsi geçen ilama dayalı olarak başlatılan takipte davacı tarafından 19.02.2021 tarihinde 79.812,85 TL ödeme yapıldığı ancak fazla yapılan 41.798,40 TL ödemenin davacıya iade edildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde düşünüldüğünde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dışı yüklenici işçisine ödenen işçi alacaklarının rücuen davalılardan tahsil edilip edilemeyeceğine yönelik olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmelerinin incelenmesinde, sözleşme metinlerinde işçi alacaklarından dolayı davacı iş sahibinin sorumlu olacağına dair madde bulunmadığı gibi sözleşmelerin eki olan Teknik Şartnameler ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi gereğince de işçi alacaklarından dolayı yüklenicilerin sorumlu olacağı açıktır. Bu nedenle ödenen kıdem tazminatı yönünden iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden davalıların işçinin çalıştığı süre ile orantılı olarak, yıllık izin ücreti, ihbar tazminatı yönünden ise son işverenin sorumlu olacağı kanaatiyle dava dışı işçinin 08.06.2012- 04.10.2016 tarihleri arasında davalılar yanındaki çalışmaları nazara alınarak yapılan bilirkişi raporundaki hesaplama doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmolunarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile;
Davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve ...... Güv. Sis. Özel Güv. Tic. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen olmak üzere 6.884,53 TL’nin,
... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti yönünden tek başına 1.626,09 TL’nin,
... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve ... Özel Güv. Hiz. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen olmak üzere 29.503,82 TL’nin,
Tahsili ile tüm alacaklar yönünden 19.02.2021 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Alınması gereken 2.596,77 TL harçtan 649,20 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.947,57 TL harcın;
a) 352,90 TL'sinin Davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve .... Güv. Sis. Özel Güv. Tic. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 83,36 TL'sinin davalı ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti'den
c) 1.511,31 TL'sinin davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve ... Özel Güv. Hiz. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.400,00 TL arabulucu ücretinin;
a) 253,68 TL'sinin Davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve .... Güv. Sis. Özel Güv. Tic. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 59,92 TL'sinin davalı ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti'den
c) 1.086,40 TL'sinin davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve ... Özel Güv. Hiz. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 649,20 TL peşin harç, 124,00 TL tebligat ve müzekkeri 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.353,90 TL masrafın;
a) 426,53 TL'sinin Davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve .... Güv. Sis. Özel Güv. Tic. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 100,75 TL'sinin davalı ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti'den
c) 1.826,62 TL'sinin davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve ... Özel Güv. Hiz. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin;
a) 1.667,04 TL'sinin Davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve .... Güv. Sis. Özel Güv. Tic. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 393,76 TL'sinin davalı ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti'den
c) 7.139,20 TL'sinin davalılar ... Özel Güven. Danış. Eğit. Alarm. Cih. Ve Sist. Tic Ltd Şti ve ... Özel Güv. Hiz. Ltd Şti ortaklığından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 10/02/2023
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.