T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/364 Esas - 2024/728
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/364 Esas
KARAR NO: 2024/728
HAKİM : ......
KATİP : ......
DAVACI : ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI : 1- ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI : 2- ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI : 3- ......
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/05/2022
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13.11.2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ...'da yüksek gerilim trafosu yapan ... AŞ'de çalıştığını, 03.04.2020 tarihinde bindiği davalı ... Şirketine ait ... plakalı otobüsün kapısına sıkıştığını, otobüsü davalı ...'nın kullandığını, davalı ...'nın ...... sayılı ilamı ile cezalandırıldırıldığını, müvekkilinin aylık kazancının ikale sözleşmesinde brüt 3.237,00 TL olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.500,00 TL maddi tazminat (500 TL geçici iş göremezlik, 500 TL tedavi ve bakıcı gideri, 500 TL kalıcı maluliyet), sigorta şirketi yönünden 23.03.2021 başvuru tarihi itibariyle, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, 100.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Em. İnş. Oto. Bes. Gıda San. Ve tic. Ltd. Şti. Ve ... vekili cevap dilekçesinden özetle; Öncelikle davacının iddia ettiği 03.04.2020 tarihinde herhangi bir kazanın vuku bulmadığını, davacının sağ omuzundaki rahatsızlığına ilişkin hastaneye başvurusunun iddia ettiği iş kazası olayından önce olduğunu, davacının iddia ettiği kaza tarihinden bir gün sonra çalıştığı işyerine gelip erzak kolilerini aldığını, davacının iddia ettiği kaza nedeniyle sürekli iş gücü kaybı söz konusu olmadığını, sürekli işgücü tazminatı talebinin haksız olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, davacının ... Plakalı araç ile ilgili ihtiyati tedbir talebinin reddine, davacının iddia ettiği kazadan bir gün önce aynı şikayetle hastane girişinin varlığı karşısında ve belirtilen diğer nedenlerle ve ayakta tedavi görmesi nedeniyle, geçici göremezlik, tedavi gideri, bakıcı gideri ve kalıcı maluliyet taleplerinin reddine, davacının zenginleşme amacını güden manevi tazminat talebinin reddine, davacının iddia ettiği olayın haksız fiile dayanan iş kazası olduğundan davacının en fazla yasal faiz olan yıllık % 9 faiz isteyebileceği, bu anlamda avans faizi talebinin yasal olmayıp reddine, yargılama giderleri ile mahkeme masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinden özetle; TMK m. 6. "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür" ve haksız fiilden kaynaklı zararlara ilişkin olarak TBK m. 50 "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükümleri doğrultusunda, yargılamaya ilişkin HMK m.119 Dava dilekçesinin içeriği başlıklı, "f) İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği" hususunun dilekçe ve ekinde zorunlu gösterilmesi gerektiğinden, bu hususta yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde tamamlatılmasına muvafakat etmediklerini, bu nedenle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, HMK 119/ğ hükmü kapsamında "Açık bir şekilde talep sonucu" gösterilmemişse davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verilmesi, tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, davacının huzurdaki davayı açmadan önce, sigorta kuruluşuna yapmış olduğu başvurunun eksik olması nedeniyle ve bu husus tamamlanabilir dava şartı olmadığından, davanın öncelikle dava şartı eksiliğinden usulden reddine karar verilmesini, davanın esasına girilmesi halinde kabul anlamına gelmemekle, esas yönünden savunmalar kapsamında dosyanın esastan reddine karar verilmesini; aksi yönde kanaat halinde yine savunmalar kapsamında ve resen tespit edilecek müterafik kusur indirimlerinin uygulanarak, yargılama esnasında davacının, yolcu olduğu ve taşımanın maddi ve/veya manevi karşılık kapsamında yapılmamış olduğu hususunun sonradan anlaşılması halinde şartları varsa TBK mad. 50 vd. kapsamında hatır indirimi uygulanmasını, ödeme var ise ödeme tutarı oranınıda indirimler yapılıp tazminat tutarı belirlendikten sonra kalan bakiyeden güncellenerek düşülmesine, ayrıca "fazlaya dair haklar saklı tutularak" açılan davalar, kısmi dava sayılacağından, bu durumda taleple bağlı kalınması gerektiğini belirterek ıslah edilen kısım açısından muvafakatleri olmadığını belirterek, bu kısım üzerinden davanın reddine karar verilmesini, yargılama esnasında davaya konu trafik kazası karayolunda gerçekleşmemiş olması durumu, sunulacak belgeler ile anlaşılacak olur ise bu hususun sigorta kuruluşu açısından teminat harici olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, neticeten arz ve izah olunan nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle davacının maluliyeti oluştuğundan bahisle sigortacı, işleten ve sürücü aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Mahkememizce taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, genişletilmiş kasko poliçesi, ZMMS poliçesi, ... yazı cevabı, ...... sayılı kesinleşmiş karar sureti ve bilirkişi rapor sureti, ... yazılan müzekkere cevabı, davacının son ay maaş bordrosu, ...... tedavi kayıtları, ... Sigortadan hasar dosya poliçesi, davacının bordro ve ekleri, ......raporu, davacının ve ...'nın sosyal ve ekonomik durum tespitinin geldiği, tanıkların dinlendiği ve gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi tarafından; ... plakalı davalı ... şirketine ait araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 23/05/2019 - 23/05/2020 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve kişi başına ölüm/sakatlık bedeli ve sağlık gideri teminatının ayrı ayrı 360.000,00-TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ......bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır ( ......).
Mahkememizce ...... aldırılan 21.12.2022 havale tarihli raporunda özetle;"Yukarıda muayene ve rapor tetkik bulguları bildirilen ...oğlu, 01.07.1989 doğumlu, ...... T.C. kimlik numaralı, ...” nın 02.04.2020 tarihli yaralanması neticesinde;
1.Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre kişinin engel oranının %5 (yüzdebeş) olduğu,
2. 3 (üç) ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı,
3. 1 (bir) hafta süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu,
4. Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” nin 12. Maddesine (03.08.2013- ......sayılı resmi gazete) göre devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığı," bildirilmiştir.
Mahkememizce ...... aldırılan 29.07.2024 havale tarihli ek raporunda özetle; "Yukarıda muayene ve rapor tetkik bulguları bildirilen ......oğlu, 01.07.1989 doğumlu, ...... T.C. Kimlik numaraları, ...'nın 02.04.2020 tarihli yaralanması neticesinde; Adli Tıp uygulamasında kemik kırıklarının iyileşme süreleri herhangi bir cetvelde belirtilmemekle birlikte mevcut tıbbi literatür bilgisi ile klinik bilgi ve tecrübeler ışığında Adli Tıp uygulamalarında ortak görüş haline gelmiş iyileşme süreleri baz alınarak değerlendirme yapıldığı, bu görüşler doğrultusunda davacının kendisine önerilen fizik tedaviyi alıp almamasının gecici iş göremezlik süresi ve bakıcı süresini değiştirmeyeceği; bununla beraber kemik kırıkları sonrasında uygulanacak fizik tedavi programının, davacının engelliliğine sebep olan eklem hareket kısıtlılıkları başta olmak üzere kas ve iskelet sisteminde daha az oranda sekel kalması yönünden fayda sağlayabileceği, ancak bu durumun etkisinin oran olarak tespitinin tıbben mümkün olmadığı." bildirilmiştir.
Mahkememizce Sigorta Bilirkişisi ..., Doktor bilirkişisi ..., Adli Trafik Bilirkişisi ...'den 31.08.2024 tarihli aldırılan bilirkişi raporundan özetle; "Sayın Mahkemenin görevlendirmesi ile tüm dosya içeriğindeki fiziki belgelerin incelenmesinden;
Dava konusu olay tarihi 03/04/2020 tarihinin ...... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası vadesi içinde ve Kişi Başına Sağlık Giderleri Teminatı limiti 360.000,00TL, Sakatlanma ve Ölüm Kişi Başına Teminatı limiti 360.000,00TL ile teminat limitli olduğu, dosya kapsamında bulunan davalı sigorta şirketinin ... poliçe numaralı ...... dava konusu araç dışında ilgisiz başka bir araca ait olduğu, davalı şirkete sigortalı, davalı ... Ltd.Şti.'ye ait ... plakalı servis otobüsünün davalı sürücüsü ...'nın, meydana gelen olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı yolcu ...'nın ise olayda kusursuz olduğu,
Davacı ... ’nın sağlığına yeniden kavuşmak ve tedavisini olmak amacıyla 12(oniki) defa hastaneye gittiği dosya kapsamından anlaşılmakla, her bir ...... içi seyahati için, 2020 yılı rayiç bedelleri üzerinden, hasta ve refakatçisi karşılığı ulaşım,iaşe 150 TL/gün, dolayısıyla 12 geliş gidiş için toplam 1800 TL olduğu, Sayın Mahkemenin görevlendirmesindeki "THR 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesap yapılması" aktüer bilirkişi uzmanlık alanına girmekte olup heyetin uzmanlık alanı dışında olduğundan hesaplama yapılamadığını," bildirmişlerdir.
Mahkememizce Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ... 30.10.2023 tarihli aldırılan bilirkişi raporundan özetle; "Dosya içerisindeki belge ve bilgilerden hareketle hesap raporu hazırlanmış olup, talebin hukuken oluşup oluşmadığına dair hukuki değerlendirme, Mahkemenin Takdirindedir. Delillerin değerlendirilmesi ve hukuki değerlendirme takdiri Mahkemeye ait olmakla dosya içindeki verilere göre;
Davacının dava konusu olay sonrasında %5 oranında sürekli malul kaldığı, 3 ay geçici iş göremez olduğu, davacının dava konusu olay nedeni ile uğramış olduğu, %100 davalı sigortalısı kusuruna denk gelir net Maddi Tazminatının;
Geçici İş Göremezlik : bakiye yok.
Sürekli İş Göremezlik : 387.868,52TL
Toplam : 387.868,52 TL olduğu ancak davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin 360.000,00 TL olması nedeni ile davalıdan limit dahilinde 360.000,00 TL'nin istenebileceği," bildirilmiştir.
Mahkememizce Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ... ve Doktor Bilirkişisi ...'dan 11.10.2024 tarihinde aldırılan bilirkişi raporundan özetle; "Dosya içerisindeki belge ve bilgilerden hareketle bilirkişi raporu hazırlanmış olup, talebin hukuken oluşup oluşmadığına dair hukuki değerlendirme, Mahkemenin Takdirindedir. Delillerin değerlendirilmesi ve hukuki değerlendirme takdiri Mahkemeye ait olmakla dosya içindeki verilere göre;
Davacının dava konusu olay sonrasında %5 oranında sürekli malul kaldığı, 3 ay geçici iş göremez ve 1 hafta bakıcıya muhtaç durumda olduğu,
Davacının 574.756,31TL sürekli iş göremezlik zararı, 735,75TL bakıcı gideri zararı, 1.800,00 TL tedavi sürecinde masrafı hesaplandığı," bildirilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, kaza tutanağı, adli tıp raporu, sigorta poliçesi, bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya içeriğine göre; Davalı ...'nın sevk ve idaresindeki, diğer davalı şirketin maliki olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın karıştığı trafik kazasında davacının maluliyeti oluştuğundan bahisle davalılara karşı maddi ve manevi tazminat talepli eldeki davanın açıldığı, davacının servis aracında yolcu olarak bulunduğu sırada otobüsün kapısına sıkışmak suretiyle yaralandığı, mahkememizce itibar olunan bilirkişi heyet raporuna göre olayda davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olup, davacının kural ihlali görülmediği, yine ...... raporuna göre davacının bu olay nedeniyle %5 oranında sürekli maluliyetinin oluştuğu, 3 ay süre ile geçici iş göremezlik halinde kaldığı, 1 hafta süre ile bakıcıya ihtiyaç duyduğu, bahse konu kusur oranları ve maluliyet oranı dikkate alınarak davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitiyle birlikte istenen maddi tazminattan diğer davalılar işleten ve sürücü ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Yargılama sırasında davacı vekilinin 17/02/2024 tarihli dilekçesinde; davalı sigorta şirketiyle aralarında düzenlenen sulh anlaşması uyarınca sulh olduklarını, maddi tazminat davasının konusunun kalmadığını bildirerek maddi tazminat davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, manevi tazminat davası yönünden davaya devam ettiklerini bildirdiğinden, Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında yapılan ödeme ve sulh anlaşması dikkate alınmak suretiyle, maddi tazminat davası yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurmak gerekmiştir.
Yukarıda verilen bilgiler ışığında davacı tarafından davalılar işleten ve araç malikine karşı açılan manevi tazminat miktarının tayinine gelindiğinde, TBK 56 hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Somut olayda, mahkememizce belirlenen tarafların kusur durumları, tarafların gelir durumu, olay tarihi, paranın satın alma gücü ve maluliyet nedeniyle davacının yaşadığı elem ve ızdırap dikkate alınarak davacın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 50.000,00-TL manevi tazminatın 03/04/2020 kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ....Ltd.Şt.'den tahsili ile davacıya ödenmesine ve fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
Maddi Tazminat yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Manevi Tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ......Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Alınması gereken 3.415,50 TL harçtan peşin alınan 346,68 TL harcın düşümü ile eksik kalan 3.068,82 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 346,68 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Asıl davada 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ...... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.600,00 TL arabulucu ücretinin 800,00-TLsının davalılardan, 800,00-TLsının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 1.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı tarafından yapılan kabule göre hesaplanan taktiren 4.832,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Talep halinde artan avansların iadesine,
Dair, davacı ve bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 23/10/2024
Katip ......
e-imzalı
Hakim ......
e-imzalı