T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/726 Esas - 2023/706
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/726 Esas
KARAR NO: 2023/706
HAKİM: ....
KATİP:...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/04/2021
KARAR TARİHİ: 01/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Özel Güvenlik Görevlisi olarak 18/03/2013 - 03/10/2017 tarihleri arasında ... özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı ... ve ... Şirketi tarafından 03/10/2017 tarihinde iş akdinir feshedildiğini, 4857 sayılı İş Kanunun 112. Maddesi gereğince; Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmenlik hükümleri gereğince Özel güvenlik görevlisi ...' a kurumlarında 4 yıl 1 Ay 6 günlük hizmeti karşılığı 9.392,50- TL kıdem tazminatı ile 71,86-TL damga vergisi olmak üzere toplam 9.464,33-TL Kıdem Tazminatı ayrıca 2.280,49 TL toplu iş sözleşmesi farkı ödendiğini, ...'a ödenen Kıdem Tazminatı ve Toplu İş sözleşmesi farkının davalı firmalarla imzalanan sözleşmeler gereği onların sorumluluklarında olduğunu ileri sürerek 11.744,82-TL'nın ödeme tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faiziyle-faiz belirtilmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen rücuan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, davalı şirketlerin sorumluluklarının olmadığını, dosya kapsamına alınan ve davacı ile davalılar arasında muhtelif dönemleri kapsar şekilde imzalanan hizmet sözleşmelerinde yetki sözleşmesi yapıldığı ve yetkili mahkemelerin .... mahkemeleri olduğunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 17. maddesinde "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabileceklerini, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi yer aldığını, yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerli olduğunu, yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılınabileceğini, davacı ... tacir sıfatını haiz olup (... Karar sayılı kararı) taraflar arasında yapılan yetki sözleşmesi geçerli olduğunu, müvekkillerinin kusurunun bulunmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını bildirerek davanın reddini savunmuş, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ........Ltd.Şt. Cevap vermemiştir.
GEREKÇE:
Dava, davacının taraf olduğu hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri, dava dışı işçinin ... kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
.... (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 29/09/2022 tarih, .... sayılı yetkisizlik kararı ile gelen dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Dava dışı işçi ...'ın taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak 13.08.2013 - 03.10.2017 tarihleri arasında 4 yıl ve 1 Ay çalıştığı, toplam hizmet süresi üzerinden 27/11/2017 tarihinde 9.464,33-TL, 15/08/2018 tarihinde 2.280,49-TL davacı kurumca dava dışı işçiye toplam 11.744,82-TLkıdem tazminatının ödendiği anlaşılmıştır.
29/08/2023 tarihli hesap uzmanı ...'dan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "...'nın 07.09.2020 tarihli “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” gereğince tarafıma tevdi edilen görev dosya kapsamında ilgili kanun maddeleri, güncel tarihli ... kararları çerçevesinde incelenmiş, bölüm-3.5.de açıklanan hesaplama kriterleri çerçevesinde hesaplamalar seçenekli olarak yapılarak tablolar haline getirilmiştir.
Yine rehber ilkeler “Bilirkişi, raporunda kesinlikle değerlendirmelerde bulunmamalı, somut olayı tüm açıklığı ile raporunda anlattıktan sonra olayın yorumunu ve takdirini hâkime bırakmalıdır. " İlkesi gereğince somut olay açıklanmış, davacı kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalı yüklenici alt işverenlere rücu edilip edilemeyeceği, edilecek ise ne oranda olması gerektiği, hangi tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği hukuki yorum ve nihai kararı Sayın Hâkimliğinize ait olmak üzere;
Toplam
... Ltd.ŞT.'nin tek başına sorumluluğu: 2.269,85-TL
... Ltd.Şt'Nin tek başına sorumluluğu: 2.637,64-TL
... Ltd.Şti/... Ltd.Şti müteselsil sorumluluğu: 5.760,97-TL
... Ltd.Şti/ .... Ltd.Şti müteselsil sorumluluğu: 1.106,36-TL
Olmak üzere toplam 11.774,82-TLnın davalılara rücu edilebileceği görüş ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
... Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde ... sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan ... kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı kıdem tazminatı ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklı kıdem tazminatından kaynaklı işçilik alacakları için davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen ...'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davalılar vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda ... ...'nun .... sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu, yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklı kıdem tazminatından işçinin davalı alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesi tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının dava dilekçesinde taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, ödeme tarihleri itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan her bir ödeme tarihinden itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce .... sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABÜLÜNE,
-2.269,85 TL'nin davalı ... Şirketinden
-2.637,64 TL'nin davalı ... Şirketinden
-5.760,97 TL'nin davalılar ... ve ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen
-1.106,36 TL'nin davalılar ... ve ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen, 9.464,33 TL'sine 27/11/2017 tarihinden itibaren, 2.280,49 TL'sine 15/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 804,22 TL harçtan peşin alınan 200,58 TL harcın düşümü ile eksik kalan 603,64 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam 259,88 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 11.774,82 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 2.008,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Talep halinde artan avansın iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın miktar itibari ile kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.01/11/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı