T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/757 Esas - 2023/852
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2022/757 Esas
KARAR NO: 2023/852
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. .....
DAVALI :....
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Temini Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/11/2022
KARAR TARİHİ: 15/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Temini Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında 16/11/2020 tarihli “...” akdedildiğini, sözleşme ile davalı şirketçe, ihracat danışmanlığı hizmeti kapsamında, projelerin hazırlanması, başvuruların yapılması ve neticelendirilmesi, bilgi akışının sağlanması, satış ve pazarlama aşamlarının takibi, raporlama yapılması, 12 aylık süre içerisinde 372.000,00 TL ihracat karı yaptırmayı taahhüt ettiğini, 150 gün sonuna kadar ihracat garantisi verdiğini, davacı şirketin, sözlemede öngörülen tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, akdi bir zorunluluk olmamasına karşın bünyesinde dış ticaret personeli istihdam ettiğini, iki şirket hattını davalı şirket personeline tahsis etmeye kadar, hizmet edimini kolaylaştıracak tüm fiziki şartları da sağladığını Buna rağmen taahhüt edilen hizmetleri eksiksiz olarak alamadığını, taahhüt edilen ihracat garantisi ve ihracat karı şartları da yerine getirilmediğini, bir süreç sonunda tahsis edilen şirket hatları da herhangi bir bildirim yapılmaksızın kargo ile iade edilince zımnen hizmetin tamamen sonlandırıldığının anlaşıldığını, .... Noterliği'nin 11/08/2022 tarih ve ... Yevmiye no.lu ihtarnamesi ile söz konusu sözleşmenin feshedildiği, yerine getirilen ücret edimleri ve "başarı primi" ödemesinin iadesi talep edildiğini, Cevaben .... Noterliği'nin 12/08/2022 tarih ve ... Yevmiye no.lu ihtarnamesi ile bedel iadesi talebinin hukuksuz olduğu, sözleşme edimlerinin yerine getirildiği gerekçesi ile kabul etmedikleri yönünde cevap verildiğini cevabi ihtarnamede yer alan, "başarı primi" ödemesi bir hizmet edimi olarak gösterilmiş ise de, davalı tarafından ... nezdinde .... başvurusu ile alınan hibe desteğinin bir kısmı, davalı şirket tarafından kendilerine başarı primi adı altında komisyon kestiklerini, ancak, söz konusu ... başvurusu yine davalı şirket tarafından proje edilen faaliyetlerin yerine getirilmemesi nedeni ile projenin başarısız olacağı değerlendirmesi ile projenin sonlandırılmasına ve destek ödemelerinin iadesine karar verildiğini belirterek davalıya ödemiş olduğu 96.882,97 TL sözleşme danışmanlık ücreti ile 5.432,97 TL başarı primi ödemesi olmak üzere toplam 102.315,94 TL'nin fesih tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket, 16.11.2020 tarihli sözleşmeden kaynaklı .... hizmetlerinin tamamını taahhüt ettiği şekli ile sözleşme uyarınca yerine getirdiğini, taraflar arasında danışmanlık hizmetine ilişkin taahhüd verildiğini, Buna göre davalı şirket tarafından, müşteri şirkete en geç 150. gün içerisinde İhracat yaptırılacağı belirtildiğini, en geç 150 gün içinde danışmanın bulduğu müşteriye, satış faaliyeti gerçekleşmemesi durumunda müşterinin, aylık olarak yapmış olduğu ödemeyi durdurma hakkına sahip olduğunu ilk ihracat satışı gerçekleştiğinde ise ödemenin kaldığı yerden devam edeceği açıkça sözleşme ile hüküm altına alındığını, davalı şirket işbu sözleşmeye istinaden taahhüt ettiği danışmanlık hizmetini sözleşme şartları kapsamında yerine getirdiğini, davalı şirket, sözleşme kapsamında, davacı şirkete belirtilen alanlarda hizmet ve danışmanlık verdiğini bunun yanında danışanın ürettiği ve/veya sattığı ürünlere ilişkin kataloglar oluşturduğunu, ürünlerin satış ve pazarlama faaliyetleri için gerekli müşteri çevresi listesi danışana düzenli olarak sunulduğunu, Ayrıca davalı yurt dışında bulunan alıcı firmalara, danışandan alınan fiyat teklifleri iletildiğini ve sürecin kordinasyonu davalı tarafından sağlandığını bu durum dava dilekçesinde davacının ikrarı ile de sabit olduğunu yine dava dilekçesinde davacı şirketin ...'ten teşvik aldığı belirttiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 17/07/2023 tarihli raporda özetle; "Davalı ile davacı arasında, davalının davacıya hibe/destek ve ihracat danışmanlığı hizmetimine, davacının davalıya akaryakıt teslimine dayalı bir ticari ilişkinin bulunduğu, Davalının defterlerinin delil niteliğinin bulunduğu, bu konuda nihai ve hukuki taktirin Sayın Mahkemenizde olduğu, Davacı defter ve belgelerinin incelendiğine dair dosyaya rapor sunulmadığı, Davalının davacıya sunduğu danışmanlık hizmetlerine konu davalı defter kayıtlarındaki davalı cari hesabında davacıya en son fatura düzenlediği 18.10.2021 tarihindeki alacağının 5.432,97 TL olduğu, davalının davacıdan almış olduğu akaryakıtlardan dolayı davacı defter kayıtlarındaki davalı cari hesabında davacıya en son ödeme yaptığı 31.12.2021 tarihindeki borcunun 5.432,97 TL olduğu, Bu iki cari hesabın mahsuplaşma sonucu davalının davacıya borcunun bulunmadığı, Davalının davacıya aralarında düzenlenen 16.11.2020 tarihli sözleşme gereği sunduğu danışmanlık hizmetleri kapsamında; Davacının davalı hizmetleri kapsamında 16.11.2021 tarihine kadar aylık taksitler halinde (15.500x12=) 186.000,00 TL + KDV ödemeyi taahhüt ettiği, ancak davacının davalıya en son 30.09.2021 tarihinde 5. Taksit danışmanlık ödemesi yaptığı, davacının 5 dönem davalıya ödeme yaptığı, bu tarihe kadar davalıya 10 taksit ödeme yapması gerektiği, Davalının davacının ödemelerini yaptığı dönemler itibarı ile destek programlarına müracaatlarını yapmış, ihracatı geliştirme programlarını sürdürmüş olduğu, ... bünyesinde yapılan destek müracaatının kabul edilmiş olduğu, ancak davacının yapması gereken eksiklikler belirtilerek projenin sonlandırılmış olduğu, projenin sonlandırılmasına gerekçe gösterilen işlerin; Proje kapsamında ihracat departmanında çalışacak personellerin dış ticaret eğitimleri alması, Firmanın, ürün ve ürün gruplarının farklı dillerde kataloglarının ve kılavuzlarının hazırlanması, Firmanın, ürün ve ürün gruplarının potansiyel müşteri grubuna tanıtılabilmesi için fuar ve müşteri ziyaretleri gerçekleşmesi, Firmanın ve ürünlerin tanıtılması için tanıtım filmi ve ürün çekimlerinin yapılması işleri olduğu, Projenin sonlandırılmasına konu işlerin taraflar arasında düzenlenen sözleşmede belirtilen işler olmadığı, projenin ilerlemesi için davacı tarafından yapılması gereken işler olduğu, Davalının davacıya borcunun bulunmadığı, kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 03.12.2023 tarihli ek raporda özetle; "Yapılan incelemeler davalının kayıtları üzerinde yapılmış ve borçlu olmadığı sonucuna davalı kayıt incelemeleri ile ulaşılmıştır. Davacının tahsilata ya da borca ilişkin başka bir delil sunmadığı, dosyada da bu yönde başka delil bulunmadığından davacının bu yöndeki itirazları raporu değiştirecek mahiyette bulunmamıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava hizmet temini sözleşmesinin feshi sonrasında ödenen iş bedelinin istirdadına ilişkindir.
Davacı, davalı ile 16/11/2020 tarihli ...'nin akdedildiğini, sözleşme ile davalının projelerin hazırlanması, başvuruların yapılması, neticelendirilmesi, bilgi akışının sağlanması satış pazarlama aşamalarının takibi, raporlama yapılması ve 12 aylık süre içerisinde 372.000,00 TL ihracat karı yaptırmayı taahhüt ettiğini, davacının edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının edimlerini yerine getirmediğini, hizmetleri eksik aldığını, ihracat karının gerçekleşmediğini, davacı tarafından haklı nedenle iadesinin talep edildiğini, bu nedenle ödenen 96.882,97 TL sözleşme danışmanlık ücreti ile 5.432,97 TL başarı pirimi ödemesi toplamı 102.315,94 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı ise davalının hizmeti sunduğunu, danışmanlık hizmeti verdiğini, katalogların oluşturulduğunu bulunan alıcılar tarafından alınan fiyat tekliflerini ilettiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasında 12 ayılık süre için aylık 15.500,00 TL +KDV bedel ile 16/11/2020 tarihli ...akdedildiği, sözleşme ile davalı yüklenicinin ..., .... destek programları kapsamındaki hibe, kredi ve teşviklerden yararlanması için ve ihracat danışmanlığı ile ilgili gereken danışmanlık hizmetlerine ilişkin genel danışmanlık hizmeti vermeyi taahhüt edildiği yine sözleşmenin 2/ b maddesinde davalının dokümanların hazırlanması konusunda destek vereceği , c maddesinde minimum 2 adet proje başvuru dosyasının hazırlanacağı, 4/j maddesinde 12 aylık süre zarfında 372.000,00 TL ihracat karı yaptırmayı taahhüt ettiği , ihracat karının gerçekleştirilmez ise davalının sözleşme süresi sonrasında ücretsiz olarak sözleşme şartlarında hizmet vermeye devam edeceği, 4/ı maddesinde davalının davacıya en geç 150. Günde ihracat garantisi vereceği, en geç 150 gün içinde danışmanın bulduğu müşteriye karşı satış faaliyeti gerçekleştirilmez ise davacının aylık olarak yaptığı ödemeyi durdurabileceği, ilh ihracat satışı gerçekleştirinceye kadar ödemeye devam edeceği kararlaştırılmış olup, sözleşmenin davacı tarafından .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu 11/08/2022 tarihli ihtarnamesi ile feshedildiği anlaşılmıştır.
...'na müzekkere yazılarak davacı tarafından yapılan başvurulara ilişkin ilgili evrak celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Hizmet temini sözleşmeleri istikrar bulan Yüksek... kararlarında "...Somut olayda uyuşmazlık "..." sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasıyla cezai şartın tahsili istemine ilişkindir. Bu nedenle ortada hizmet sözleşmesinin unsurları bulunmamakta; ... hizmetinin görülmesi amaçlanmakla, hizmet temini sözleşmesi bulunmaktadır. Hizmet temini sözleşmelerinde hizmet veren taraf işçi veya hükmi şahıs olabilir. Her işveren gibi kamu kuruluşları da işyerlerinde görülen kimi işleri veya işyerinin bir bölümünü başka işverenlere devredebilirler. Ancak böyle bir devir durumunda işçi çalıştıran işverenin emir ve talimat verme hakkı tamamen kendisine ait olmalıdır. Bu durumda hizmet temini sözleşmesinden bahsedilebilir. Gerçekten, hizmet temini sözleşmelerinde işçilerin işe alınması, çalışma şartları ve biçimi, işçi sayısı gibi işverenin yönetim hakkına giren konularda üst işverenin alt işverenin hak ve yetkilerini sınırladığı görülmektedir.
Diğer taraftan hizmet sözleşmesi ile hizmet temini sözleşmeleri birbirlerinden farklılık arz etmektedir. Hizmet sözleşmesinin tarafları işçi ve işveren iken, hizmet temini sözleşmelerinde işçi hükmi şahıs da olabilir. Kendine has özellikleri olan akitler için ise Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri uygulanmalıdır...." şeklinde tanımlanmıştır. (Emsal ... 'nin .... sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamınını bir bütün halinde incelenmesinde, taraflar arasında ödenen iş bedelinin miktarı hususunda bir uyuşmazlık bulunmamakta olup, uyuşmazlık davalı yüklenici tarafından davaya konusu sözleşme ile kapsamı çizilen hizmetin sözleşmeye uygun olarak verilip verilmediği, davacı iş sahibi tarafından yapılan feshin haklı olup olmadığına ilişkindir. Celp edilen yazı cevabından anlaşılacağı üzere 29/04/2021 tarihinde müracaat belgeleri ve gerekli taahhütnamelerin verilerek yurt dışı destek programına başvurulduğu, davacıya toplamda 19.383,21 TL ödeme yapıldığı, ancak 25/05/2022 tarihli yazı ile davalının proje kapsamında gerçekleştirmediği faliyetleri tamamlaması için proje süre bitimine kısa süre kalması ve işletmenin revizyon talep etme süresinin de geçirilmiş olması, gerçekleşmeyen faliyetlerin projenin ilerleyişini önemli ölçüde etkiledii ve belirlenen dönemde gerçekleştirilmemesinin projenin başarısızlıkla sonuçlanacağının değerlendirilmesi ile ödenen bedelin davacıdan tahsil edilmesine karar verildiği, davacının da ödenen bedeli iade etmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3. Maddesinde davacının yükümlülükleri olarak üzerine düşen edimleri yerine getirmediği gibi, hükme esas bilirkişi raporunda belirtildiği üzere son ödemenin de 30/09/2021 tarihinde yapıldığı bu tarihe kadar yapılması gereken ödemenin de eksik yapıldığı, sonuç olarak feshin haksız olduğu ve ödenen bedelin iade edilmesine yönelik talebin reddinin gerektiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 1.747,31 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.477,46 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 17,900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/12/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.