T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/783 Esas - 2023/161
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/783 Esas
KARAR NO: 2023/161
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/11/2022
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 21/06/2022 ve 05/07/2022 tarihli iki adet fatura alacağına binaen ... Dairesi'nin 2022/15552 E. Sayılı dosyasında davalı şirket adına takip başlatıldığını, akabinde davalı borçlu tarafından borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davacı ile davalı şirketin sahibi ve yetkilileri arasında akrabalık ilişkilerinden kaynaklı yazıya dökülmemiş ancak sözlü olarak akdedilmiş kamyon kiralama hizmet sözleşmesinin mevcut olduğunu, davalı borçlu şirket tarafından icra dosyasına yapılan itirazın icra takibini sürüncemede bırakmak amacıyla haksız ve kötü niyetli olarak yapıldığını belirterek, borçlu şirketin borca ve icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun takip konusu borcu işlemiş ticari faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sindan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların sulh hukuk mahkemesinde görüldüğünü, davacının davalı şirkete borçlu olduğunu, şirket yetkilisinin muhtelif zamanlarda yüklü miktarlarda borç paralar vermiş olmasına rağmen bu borçlara karşılık ödemeler yapılmadığını belirterek, davanın reddine, davacı aleyhine % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkemenin görevli olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (...) ... maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (....) “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” (...).
HMK 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmekte olup görev yönünden bu incelemenin en erken değil, en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir.
Konuya ilişkin HMK 138. maddenin Kanun gerekçesi şöyledir: “Usule ilişkin hususlar, şeklî nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında, dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabilir. Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır. Böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan, ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanması amaçlanmıştır.” Bu gerekçe ile de her aşamada görev hususunun incelenebileceğine açıklık getirilmiştir. Son tahlilde kanunda açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (... 11/04/2019 tarih ve 2017/15-2141 E., 2019/442 K. sayılı ilamı).
Somut uyuşmazlıkta; iddianın ileri sürülüş şekline göre davaya dayanak icra takibine konu alacağın, kamyon kiralama işinden kaynaklandığı, davacı tarafından davacının kiraya veren, davalının kiracı olarak taraf bulunduğunun iddia olunup davacının şoförü de temin edeceği konusunda tarafların bir iddiasının bulunmadığı, dolayısıyla taraflar arasındaki hukuki ilişkinin hizmet sözleşmesi olarak nitelendirilmesi olanaklı bulunmadığı gibi her durumda mahkememizce resen yapılan tacir araştırmasında ... ... Müdürlüğü ile ... Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevaplarından davacının da tacir niteliğini haiz olmadığı, dolayısıyla davaya konu uyuşmazlıkta mutlak ticari davanın söz konusu olmadığı gibi nispi ticari davanın da varlığının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak; uyuşmazlık, kira ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, tarafların sıfatına ve dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Hal böyle olunca; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/03/2023
Katip ....
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı