T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/859 Esas - 2024/343
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2022/859 Esas
KARAR NO : 2024/343
....
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 21/12/2022
KARAR TARİHİ : 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 30.12.2021 tarihinde, ...plakalı araç sürücüsü ...'in kusurlu hareketleri sonucu, ölümlü trafik kazası gerçekleştiğini, bu kazanın oluşumunda,... plaka sayılı araç sürücüsü ve maliki olan davalı ...'in gerekli dikkat ve özeni göstermediği için tam kusurlu olduğunu ve kazada vefat eden ...'ün ise kusursuz olduğunu, davalı sürücü kaza anında 2,93 promil alkollü olarak aşırı alkollü ve koma vaziyetinde üstelik şerit ihlali de yaparak kendi şeridinde aracına binmek üzere olan yaya vaziyetteki davacıya ve ...Kafe adlı iş yerinin valesine çarptığını, metrelerce ikisini de sürüklediğini ve ölümlerine sebebiyet verdiğini, davalı malike ait ... plakalı ....tipi araç kaza tarihinde davalı ... A.Ş. Nezdinde ... nolu poliçe ile 03/11/2021-2022 tarihleri arasında... poliçesi ile sigortalı olduğunu ve maddi zarardan poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, bu kaza sonucunda yaya olarak bulunan davacılardan ... ve ...'ün çocukları, ....ün babası, ...'in ikiz kardeşi ...'ün vefat ettiğini, davacıların kazada vefat eden ... fiili desteğinden yoksun kaldıkları izahtan vareste olduğunu, davacıları destek zararlarının tazmini için kazaya kusuruyla neden olan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta poliçelerini tanzim eden dava dışı ... A.Ş.'ne usulüne uygun müracaat edildiğini, tazminat hesabında asgari ücretin değil davacıların desteğinin gerçek gelirinin esas alınmasının gerektiğini, ayrıca belirtmek gerekir ki davacıların desteğinden yoksun kaldığı müteveffanın ... Bölümü mezunu olduğunu ve ... şehrindeki ... Bölümünde masterını yapmış olan bir ...olduğunu, davacıların desteğine muhtaç şekilde yaşayan aile bu kaza sonucunda kendilerini güvende hissetmelerini sağlayan Türk örf adetine göre her zaman ailenin yanında durması beklenen tek erkek evlatlarından kopmuş ve büyük bir belirsizliğin içinde madden ve manen büyük zorluklar içinde kaldıklarını belirterek şimdilik 30.12.2021 tarihli kazasında vefat eden ...'ün desteğinden yoksun kalan davacılardan ... için 500,00.-TL, anne ... için 500,00.-TL, baba ... için 500,00.-TL olmak üzere toplam 1.500,00.-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 5.000,00.-TL cenaze defin masrafının kaza tarihi olan 30.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek... kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı avans faiziyle birlikte davalılardan sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsiline, destek ...'ün vefatı sebebiyle manevi acı ve ıstırap çeken davacılardan küçük ... için 550.000,00.-TL, baba ... için 150.000,00.-TL, anne ... için 150.000,00.-TL ve kardeş Zeynep için 150.000,00.-TL olmak üzere toplam 1.000.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek, ... kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı avans faiziyle birlikte davalı şahıs ...'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kazaya dair zarardan kaynaklı davalının davacılara bir borcu ve ödeme yükümlülüğü bulunmamakla beraber zarar nedeniyle sorumluluk, kusur araştırılması yapıldıktan sonra kazaya dair tanzim edilen bilirkişi raporunda davalı kusurlu bulunduğu takdir de kusuru oranında davalının aracının sigortalı bulunmuş olduğu ... A.Ş 'ye ait olduğunu, söz konusu kazanın meydana gelmesinin sebeplerinden biri maktullerin davranışları olduğunu, davalının kazanın meydana gelmemesi için başvurduğu tedbirler kazanın meydana gelmesine engel olamadığını, davalı, davacı yanın iddiasının aksine taksirle öldürme suçundan yargılanmakta olduğunu, müteveffa ile hiçbir tanışıklığı olmamakla birlikte kaza sonrasında ambulansı arayarak müteveffayı kurtarmak için elinden geleni yaptığını, kimse kendi kusurundan yararlanamaz ilkesi gereğince, kusursuz kişinin maddi ve manevi tazminatla sorumlu tutulması olası değildir. Bu nedenle ... esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiğini aksi kanaatte olunduğu durumda davacı anne ve babanın destek zararının ispatı gerekmekte olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Doga Sigorta Anonim Şirketi'ne dava dilekçesi tebliğ edilmiş cevap verilmediği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacılar vekili 09.03.2023 tarihli dilekçesinde davalı ... A.Ş'den toplam 430.000,00 TL tahsil edilerek anlaşma sağlandığını ve bu davalı yönünden davalarından feragat ettiklerini beyan etmiş, davalı ... A.Ş vekili 12.05.2023 tarihli dilekçesinde vekalet ücreti ve yargılama gideri talepleri olmadığını bildirmiştir.
Taraf delilleri toplanmış, ....esas sayılı dosyası, davalı sigorta şirketinden poliçe örneği davacı ve davalı gerçek kişilerin ekonomik sosyal durumlarına ilişkin zabıta tahkikatı ile ... yazı cevabı celbolunmuş, tüm dosya kapsamı üzerinde kusur ve aktüer hesap yönünden tayin edilen bilirkişiler ile nöroloji uzmanı bilirkişiden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 06.07.2023 tarihli raporda özetle; " Davalı şirkete sigortalı ... plakalı otomobilin davalı sürücüsü ...'in, meydana gelen olayda %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, davacılar yakını, olay anında yaya konumunda bulunan... plakalı aracın müteveffa sürücüsü ...'ün, olayda kendi nam ve hesabına ait olmak üzere %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, olay anında yaya olarak bulunan ve vale görevi yapan Vusal İsmailovi'nin ise olayda kendi nam ve hesabına ait olmak üzere %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, 34 SV 0636 plakalı araç sürücüsü ...'in davaya konu olan kazada alkol oranı 2.27 promil olduğunu, sürücü ...'in, almış olduğu alkolün kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı, ... Odasından alınan görüşe göre 2023 yılı haziran ayı için aylık asgari net ücretinin 38.542,37 -TL olduğu belirtildiği,...tarafından rucüya tabi sosyal güvenlik ödemesi yapılmadığının görüldüğü, hesap raporu tarihindeki verilerek göre hesaplanan tazminattan sigorta şirketinin 430.000,00 TL ana para ödemesinin rapor tarihine kadar %9 yasal faizi ile güncellenerek hesaplanan tazminattan düşüldüğü, davacıların gerçek zararlarının müteveffanın gelirinin asgari ücret olduğunun kabulü halinde davacı kız çocuk ...'ün 135.985,97 TL, davacı anne ...'ün 135.394,35 TL, davacı baba ...'ün 75.185,2 TL olduğu, müteveffanın gelirinin asgari ücretin 5,309662 katı olduğunun kabulü halinde davacı kız çocuk ...'ün 1.231.230,78 TL, davacı anne ...'ün 1.225.987,00 TL davacı baba ...'ün 692.332,03 TL olduğu" ifade edilmiştir.
Davacılar vekilinin 14.09.2023 tarihli dilekçesinde müteveffanın yazılım ve teknoloji alanında 2006'dan bu yana faaliyet göstermekte olan ... müteveffa ...'ün hizmet dökümü temin edilmiş, müteveffanın hizmet cetvelinde son çalıştığı ...müzekkere yazılarak son maaş bordrosu örneği istenilmiş, müzekkerenin şirketin ayrıldığı bahisle postadan iade edildiği anlaşılmış, 12.10.2023 tarihli duruşma 5 nolu ara karar ile müteveffanın gerçek gelirinin tespiti bakımından bilirkişi heyetine mali müşavir bilirkişi dahil edilerek celp olunan bilgi ve belgeler ile... ticari defter kayıtları incelenmek suretiyle müteveffanın kaza tarihindeki gerçek geliri tespit edilerek ek rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03.03.2024 tarihli ek raporda özetle; ".... Şti” nin, 30.09.2019 tarihi itibariyle re'sen terk mükellef olduğu, geçmişe yönelik olarak şifreleri iptal edildiği, şirket mali müşavir bünyesinde herhangi bir veri/kayıt bulunmadığından dolayı ...yasal defter kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığı, dava dosyasına 06.07.2023 heyet bilirkişi raporu tarihinden sonra giren 18.10.2023 tarihli ...Hizmet Dökümüne göre davacının 2021 yılı Haziran ayında 5510 SK'nın 4/l-(a) bendi kapsamında (...) 30 günlük çalışmasının kazancı 3.557,50 TL brüt asgari ücret üzerinden ...bildirimin yapıldığı, 28.07.2021 tarihi ile 30.12.2021 vefat tarihi arasında ise 5510 SK'nun 4/1X4b) bendi kapsamında (Bağ-Kur) brüt asgari ücret üzerinden sigortalılığının yapıldığının görüldüğü, müteveffanın gelirinin asgari ücret olduğunun kabulü halinde davacı kız çocuk ...'ün 264.477,72 TL, davacı anne ...'ün 263.280,18 TL, davacı baba ...'ün 141.407,69 TL olduğu, müteveffanın gelirinin asgari ücretin 4,530772 katı olduğunun kabulü halinde davacı kız çocuk ...'ün 1.848.279,01 TL, davacı anne ...'ün 1.840.144,60 TL, davacı baba ...'ün 1,042.312,14 TL olduğu " ifade edilmiştir.
Davacılar vekilinin 31.10.2023 tarihli dilekçesi içeriğinde bedel artırım talebinde bulunduğu, ancak artırılan dava dava değerine ilişkin peşin harcın ikmal edilmediği, davacılar vekilinin 04.03.2024 tarihli ıslah dilekçeleri ile maddi tazminata ilişkin dava değerinin arttırılarak müddeabihin davacı ... için 1.848.279,00 TL, davacı ... için 1.012.312,00 TL, davacı ... için 1.840.144,00 TL'ye çıkarıldığı, eksik peşin harcın mahkeme veznesine yatırılmış olduğu anlaşılmıştır.
Dava, davacıların desteğinin trafik kazasında vefatı nedeniyle davalı karşı yan araç maliki/sürücüsü ve trafik sigortacısından TBK 53.maddesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı ve davalı araç maliki/sürücüsünden TBK 56.maddesi kapsamında manevi tazminat talebine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91.maddesinde işletenin aynı kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiş olup kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1 maddesinde "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya birşeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde düzenlenmiştir.
KTK 85/1 maddesi kapsamında işletenin sorumluluğu hukuki niteliği itibariye tehlike sorumluğuna ilişkin bulunmakla işletenin hukuki sorumluğunu üstlenen sigortacının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.
Kazaya karışan... plakalı araca ilişkin kaza tarihini kapsayan dönemde ZMMS poliçesi tanzim eden davalı ... tarafından davacılara 430.000,00 TL ödeme yapıldığı beyan edilerek davacılar tarafından bu davalıya yönelik maddi tazminat taleplerinden feragat edildiği, davacılar vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu görülmekle davalı ...'ne yönelik davanın vaki feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TBK 53.maddesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatının konusu desteğin yitirilmesi nedeni ile yoksun kalınan zarar olup buradaki amaç destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.
Somut olayda; davalı ...'in maliki/işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazasında davacıların desteği ...'ün vefat ettiği, kazaya ilişkin görülmekte olan ...esas sayılı dosya kapsamında alınan adli tıp kurumu raporunda sanık ...'in asli derecede müteveffaların alt düzeyde tali derecede kusurlu olduklarının belirlendiği, mahkememizce tayin edilen bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede gerçekleşen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in %80 oranında yaya konumunda olan müteveffa ...'ün ise %20 oranında kusurlu oldukları davalı sürücünün almış olduğu 2,27 promil alkolün kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olmadığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar davacılar vekili tarafından dilekçesinde ... sahibi olduğu belirtilerek dava dilekçesi ekinde sunulan Elektrik Mühendisleri Odasının 2022 yılı emsal ücretini gösterir taraf vekillinin talebi ile düzenlenen yazının müteveffanın gelirine esas alınması talep edilmiş ve raporda da bu yönde ihtimalli hesaplamalar yapılmış ise de müteveffanın tek ortağı ve yetkilisi olduğu anlaşılan ... 30.12.2021 kaza tarihinden önce 30.09.2019 tarihinde vergi kaydının re'sen terk edildiği, bilirkişi tarafından yapılan incelemede şirketin geçmişe yönelik şifreleri iptal edildiğinden herhangi bir kaydına ulaşılamadığından inceleme yapılamadığının beyan edildiği, müteveffa ...'ün ... hizmet cetvelinin tetkikinde 2021 yılı haziran ayında 30 günlük çalışmasının kazancı 3.557,50 TL asgari ücret üzerinden ...bildiriminin yapıldığı, 28.07.2021 ile 30.12.2021 vefat tarihi arasında ise bürüt asgari ücret üzerinden sigortalılığının yapılmış olduğu görülmekle resmi kayıtlara itibar edilerek bilirkişi heyeti tarafından ek rapor tarihindeki güncel asgari ücret verileri ve kusur oranları esas alınmak suretiyle sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubu ile müteveffa desteğin çocuğu, anne ve babası yönünden destekten yoksun kalma tazminat tutarları 03.03.2024 tarihli ek raporla hesaplanmış olup mahkememizce dosya kapsamına uygun bulunan bu hesaba itibar edilerek hükme esas alınmış, tespit edilen davacıların destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin maddi zararlarından davalı araç maliki/sürücüsünün sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
6098 sayılı TBK 56. maddesi ile 4721 sayılı TMK 4. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede trafik kazası sonucu davacı ...'ün babası, diğer davacıların oğlunun ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi yönünde tarafların ekonomik ve sosyal durumları kazanın meydana geliş şekli davalı ...'in sorumluluğun niteliği kusur oranları nazara alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdir edilen manevi tazminatın davalı araç maliki/sürücüsünden tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-a)Davacıların davalı ...'e yönelik destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 264.477,72 TL, davacı ... için 263.280,18 TL, davacı ... için 141.407,69 TL olmak üzere toplam 669.165,59 TL destekten yoksun kalma tazminatının 30.12.2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacılara ödenmesine,
b)Davacıların davalı ...'e yönelik fazlaya ilişkin destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine,
2-a)Davacıların davalı ... yönelik manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı... için 200.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 400.000,00 TL manevi tazminatın 30.12.2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacılara ödenmesine,
c)Davacıların davalı ...r'e yönelik fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
3-Davacıların davalı ...ne yönelik davalarının vaki feragat nedeniyle reddine,
4-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 45.710,70 TL harçtan peşin alınan 3.437,71 TL ve 16.055,36 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 26.217,63 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Maddi tazminat yönünden davalı ...ne yönelik davada alınması gereken 427,60 TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 228,95 TL'sinin davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına, 1.371,05 TL'sinin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Maddi tazminat yönünden davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 41.671,66 TL ücreti vekaletin davalı ...n alınarak bu davacıya verilmesine,
8-Maddi tazminat yönünden davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 41.492,03 TL ücreti vekaletin davalı ... alınarak bu davacıya verilmesine,
9-Maddi tazminat yönünden davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 22.625,23 TL ücreti vekaletin davalı ... alınarak bu davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat yönünden davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 198.704,10 TL ücreti vekaletin davacı ...den alınarak bu davalıya verilmesine,
11-Maddi tazminat yönünden davalı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 198.149,11 TL ücreti vekaletin davacı ...alınarak bu davalıya verilmesine,
12-Maddi tazminat yönünden davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 125.799,47 TL ücreti vekaletin davacı ... alınarak bu davalıya verilmesine,
13-Maddi tazminat yönünden davalı ... tarafından vekalet ücreti talep edilmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
14-Manevi tazminat yönünden alınması gereken 27.324,00 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
15-Manevi tazminat yönünden davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 32.000,00TL ücreti vekaletin davalı ... alınarak bu davacıya verilmesine,
16-Manevi tazminat yönünden davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalı ... alınarak bu davacıya verilmesine,
17-Manevi tazminat yönünden davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalı ... alınarak bu davacıya verilmesine,
18-Manevi tazminat yönünden davalı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 32.000,00 TL ücreti vekaletin davacı ....den alınarak bu davalıya verilmesine,
19-Manevi tazminat yönünden davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,
20-Manevi tazminat yönünden davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,
21-Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 3.437,71 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 16.055,36 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 19.573,77 TL'nin davalı ...'den alınarak davacılara ödenmesine,
22-Davacı tarafından yapılan 277,00 TL tebligat gideri, 120,50 TL müzekkere gideri, 14.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.897,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 2.131,74 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
23-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
24-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
. 09/05/2024
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 03.06.2024
...