T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/173 Esas - 2025/674
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/173 Esas
KARAR NO : 2025/674
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06.03.2023
KARAR TARİHİ : 30.09.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28.10.2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin klima ve benzeri işlerle alakalı olarak ..... ilinde faaliyet gösterdiğini, faaliyet alanı kapsamında klima ve klimalara ait bir kısım ürünlere ihtiyaç duyduğundan eksik olan ürünlerin tedarik edilmesi amacıyla davalı şirket ile görüşmeler sağlandığını ve ürünlerin satışı konusunda davalı şirketin, ürünlere ilişkin teklifte bulunduğunu, işbu teklifler ve harici görüşmeler sonucunda ürün bedeli konusunda anlaşma sağlandığını, müvekkili şirket tarafından ürün bedelinin 162.939,00-TL olarak ödendiğini ve ürünlerin kararlaştırılan adrese gönderilerek teslim edilmesinin istenildiğini, ancak davalı şirketin bedeli ödenmiş ürünleri müvekkili şirkete göndermediğini, davalı şirket ile harici görüşmeler sağlandığını ancak olumlu yanıt alınamadığını belirterek öncelikle ürünlerin dava tarihindeki ekonomik değerinin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla HMK md. 107 kapsamında bilirkişi incelemesi ile belirlenecek değer esas alınmak üzere şimdilik 162.940,00-TL'nin ödenmesine ve sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğranılan zararın 1.000,00-TL zarar tazminatı olarak ödenmesini, aksi halde ürünlere ödenen bedelin 25.08.2022 ihtar tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte 162.940,00-TL'nin ödenmesini ve sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğranılan zararın 1.000,00-TL zarar tazminatı olarak ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacının söz konusu ürünlerin teslim edilmediği yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın iddiasının aksine ürünlerin karşı yana teslim edildiğini, davacı yanın da belirtmiş olduğu üzere cihazların teslim edildiğinin 05.09.2022 tarihli ihtarname ile bildirildiğini, ayrıca teslim edilen tüm malzemelere ilişkin olarak müvekkilince ... numaralı ve ... irsaliyeli faturaların kesildiğini, iş bu faturaların da davacı yanca kabul edildiğini, bu haliyle bahsi geçen faturaları kabul ederek ticari defterlerine işleyen davacının, söz konusu ürünleri teslim aldığını kabul ettiğini, söz konusu faturalara göre yalnızca faturada yer almakla birlikte teslim edilemeyen 61.681,34-TL'lik iki adet dış ünite dışındaki tüm ürünlerin davacı yanca teslim alındığını, anlaşılan ürünlerden yalnızca bu iki adet dış üniteye ilişkin iade faturası kesilmesi davacı yana bildirilmişse de herhangi bir şekilde iade faturası düzenlenmediğini, davacı şirket ile ticari ilişkinin yalnızca dava konu edilen ürünler olmayıp üç farklı şantiyede davacı şirketin üstlendiği klima montajı ve alt yapı işlemlerine dair ayrı ayrı eser sözleşmesi akdedildiğini, buna göre müvekkili şirket ile davacı yan arasında yapılan eser sözleşmesi gereği .....’nın klima sistemleri işleri için anlaşma sağlandığını, anılan 3 adet projedeki iç ve dış ünitelerin tesisinin ifası için toplamda 300.000,00-TL bedelli bakır boru, sinyal kablosu, panel ve montaj sarf malzemeleri müvekkilce davacı yana teslim edildiğini, bu üç projeye ait işçilikleri tamamlaması için davacı yana toplam 209.377,48-TL ödeme yapıldığını, ancak müvekkilince sağlanan tüm malzemelere ve ödemelere rağmen davacı yanca bu projelerin tamamının eksik ifa edildiğini, .....şantiyelerinde alt yapının tamamlanmadığını, hiç cihaz asılmadığını, hiçbir dış ünite devreye alınmaya hazır hale getirilmediğini ve gaz basılmadığını, ... okul şantiyesinde sadece 21 adet iç ünite kapakları dahi asılmadan, yalnızca tavana sabitlenmiş rakor ve havşa bağlantıları yapılmadığını, dış ünite bağlantıları yapılmadığını, iç ve dış ünite arası sinyalizasyon bağlantılarını sonuçlandırılmadığını ve gaz verilerek devreye alınma işlemi gerçekleşmediğini, ayrıca ..... şantiyesinde de alt yapı eksik şekilde çekildiğini, binanın en üst katında hiçbir cihaz asılmadığını, yerine dahi sabitlenmediği gibi eksik alt yapı kaynaklı asılı olan cihazlarda dahi havşa ve rakor bağlantılarının girilmediğini, davacı tarafın üstlenmiş olduğu Amasya, Denizli ve ...'daki şantiyelerde kullanması için kendisine tevdi olunan 300.000,00-TL bedelli bakır boru, sinyal kablosu, panel ve montaj sarf malzemelerinden kullanılmayan kısımları iade etmeyerek müvekkil şirketi zarara uğrattığını belirterek davanın reddine, karşı davadaki taleplerin kabulü ile; ..... tespit olunacak eksik iş bedellerine ve karşı yanın yedinde haksız olarak bulundurduğu malzeme bedellerine ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, sözleşmeye göre üstlenilen edimin gereği gibi yerine getirilmemesi dolayısıyla uğranılan zarar nedeniyle şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın davacı-karşı davalıdan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı-karşı davalı vekili sunduğu karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; davalı-karşı davacı yanın açtığı eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli davası soyut, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerektiğini, davalı-karşı davacının iddia ettiği gibi vekil eden şirketin üç proje için davalı- karşı davacı ile anlaşma sağlamadığını, vekil eden şirketin mezkur işleri yapmayı taahhüt etmediğini ve bu konuda bir anlaşma sağlamadığını, bu nedenle de işbu iddiaya konu işlerden kaynaklı malzeme teslim almadığını, davalı-karşı davacı tarafından delil tespit raporlarına dayanılmış ise de müvekkili tarafından taahhüt edilmeyen işlere dair müvekkiline tebliğ edilmeyen rapordaki tespitlerin kabul edilebilir yönünün olmadığını belirterek karşı davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan teslim edilmeyen mal bedeli ile bu nedenle uğranılan menfi zararın tazmini istemine, karşı dava ise eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik iş ve malzeme bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce deliller toplanmış, .....D.İş. sayılı delil tespit dosyaları, tarafların BA/BS formları celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Öncelikle davacı-karşı davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi amacıyla, ticari defterlerinin bulunduğu yer itibariyle ..... Mahkemesi aracılığıyla talimatla alınan 13.12.2023 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; "...davacı şirketin inceleme için sunduğu dava konusu döneme ait ticari defterlerinin açılış onaylarının zamanında ve usule uygun şekilde mevcut olduğu, yevmiye defterinin kapanış onayına ilişkin olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kapanış tasdiki ile ilgili hükümlerinin gereği usule uygun olarak yerine getirildiği bu doğrultuda defter ve defter kayıtlarının kesin delil vasfına haiz olduğu, taraflar arasında meydana gelen ticari ilişkinden kaynaklı 24.09.2021 tarihinde 15.000,00-TL banka havalesi, ... Bankasına ait ..... numaralı 47.970,00-TL bedelli ..... numaralı 50.000,00-TL ve ... numaralı 50.000,00-TL bedelli çeklerin verildiğine dair davacının ticari defterlerinde kayıtların mevcut olduğu, davalı şirketin davacı şirkete düzenlediği 09.09.2021 tarih ve ... numaralı 98.240,90-TL tutarındaki ve 29.09.2021 tarih ve ... numaralı 64.699,10-TL tutarlı faturaların da davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Takiben dosyanın tevdi edildiği inşaat mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27.03.2024 tarihli kök ve 26.09.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...davalı tarafından kesilmiş faturalara davacı tarafından 8 günlük sürede itiraz edildiğine dair yazıya, iade faturasına rastlanılmadığı, ... davacının davalıya teslim alınmadığı iddia edilen mallara ilişkin olarak ödediğine dair 15.000,00-TL lik banka dekontuna rastlanılmakla birlikte, 50.000,00-TL'lik ... ödeme dekontuna rastlanılmadığı, davalı tarafından çekin teslim alındığına dair üzerinde tarafımızdan teslim alınmıştır yazısı ile kaşe ve imzaya rastlanılmadığı, bu yönde davalı kayıtlarının incelenememesi nedeniyle davacının bahsi geçen çekleri ödeyip ödemediğinin tespitinin yapılmadığı, davalı tarafından davacıya malların teslim edilip edilmediğine dair incelemeye göre sevk irsaliyesi niteliğinde olan irsaliyeli faturanın davacı tarafından elektronik olarak kesildiği, elektronik kesilen faturalarda karşı tarafın onayı ile ..... gönderildiği, davacının, ayıplı eksik gönderilen mallara ilişkin faturaya red verme hakkının olduğu, davacının 2021 yılında bu faturalara ilişkin red yazısına rastlanmadığı, davacının davalıya düzenlemiş olduğu ihtarnamede yanlış gönderdiği mallara ilişkin olarak ... Kargo aracılığıyla iade olarak göndermiş olduğunu belirtmişse de dosyada kargo faturasına rastlanmadığı, ..... göndermiş olduğu davalının BS formunda, 2021 yılı için toplamda 162.940,00-TL olan 2 adet faturanın KDV hariç 2 adet faturanın 138.084,74-TL olarak bildirildiğinin gözükmekte olduğu, bu durumun faturanın süresinde iptal edilmediği, süresinden sonra itiraz yoluyla vazgeçilmediğini gösterdiği, ... davacı fatura borçlusunun tebliğ aldığı irsaliyeli faturaya itiraz etmemiş ve fatura defterine işlemiş ve BA bildiriminde de bildirmiş bulunmakla davalı satıcının keşide ettiği irsaliyeli faturalara göre fatura içeriğindeki malzemelerin davacıya teslim edilmiş sayılacağı, bu durumda fatura borçlusunun borçlu olmadığını (teslim edilmediği, ayıplı teslim olduğu, iade edildiği ve sair) çeşitli esasa ilişkin savunmalarla ispat etmek zorunda olacağı, bu bağlamda davalı satıcının davacıya keşide ettiği KDV dahil (98.240,90-TL + 64.699,10-TL) 162.940,00-TL tutarındaki davacının davalıya sipariş ettiği malzemelerin davacıya itiraza uğramayan ve ticari defterine işlediği irsaliye yerine geçen e-arşiv faturaları ile teslim ve fatura edildiğinin kabulünün gerekeceği, ne var ki davalı yanın dosyaya mübrez .... Noterliğinden 05.09.2022 tarih ve ..... yev.nolu ihtarnamesinde toplam 61.681,34-TL (KDV hariç) tutarındaki malzemenin davacıya teslim edilmediğini ikrar etmiş olduğundan, davacıya teslim edildiği kabul edilecek malzeme tutarının (162.940,00-TL - 72,784,00-TL) 90.177,00-TL olacağı, bu durumda davacının davalıya yaptığı ödemelere göre, talepte haklı alacak tutarının KDV dahil 72.784,00-TL olacağının hesaplandığı, bu alacağa 25.08.2022 tarihli ihtarın davalıya tebliğ tarihi olan 31.08.2022 tarihine ihtar ile verilen 7 iş günü sürenin ilavesi sonucu 09.09.2022 tarihinden itibaren faiz uygulanabileceği, karşı dava açısından eser sözleşmesinin geçerliliği biçime bağlı tutulmamış olup böyle bir ilişkinin inkar edilmesi halinde usul hükümleri çerçevesinde ispat edilmesinin gerekeceği, bu durumda Medeni Kanun'un 6. maddesindeki kural uyarınca, iddia edilen eser sözleşmesinin varlığı ile koşullarını kanıtlamanın davacının ödevi olduğu, olayda ileri sürülen eser sözleşmesinin değeri 509.377,48-TL'lik bir işe ilişkin olduğundan HMK'nın 200. maddesi gereğince taraflar arasında iddia olunan eser sözleşmesinin kurulup kurulmadığı ve koşulları, özellikle eserin bedelinin nasıl hesaplanacağı ve bunun ne zaman ödeneceği husususlarının senetle ispat olunmasının gerekeceği, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, karşı davalının da akdi ilişkiyi inkar ettiği..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan 27.03.2024 tarihli kök ve 26.09.2024 tarihli ek bilirkişi heyet raporlarının içeriği ile tarafların beyan ve itirazları nazara alınarak uyuşmazlığın çözümünün yeni bir bilirkişi incelemesini gerektirdiği anlaşıldığından mahkememizin 19.11.2024 tarihli ara kararı ile dosyanın farklı bir bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş ise de mahkememizce verilen kesin süreler içerisinde taraf vekilleri tarafından gerekli delil avansı yatırılmadığından dosyanın bilirkişi heyetine tevdii mümkün olmamıştır. Bu nedenle tarafların bilirkişi incelemesinden sarfınazar etmiş sayılmalarına karar verilerek, asıl ve karşı davalarda mevcut dosya kapsamı nazara alınmak suretiyle bir inceleme yapılması gerekmiştir.
Davacı-karşı davalı, asıl davada ilk olarak, satım sözleşmesinden kaynaklanan teslim edilmeyen mal bedelinin iadesini talep etmiştir. Kanunda aksine bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her birinin, hakkın dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olması (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafın ispat yükü altında olması (HMK 190) nedeniyle kural olarak, satım sözleşmesinde teslim olgusunu satıcı, bedelinin ödendiğini ise alıcı ispat yükü altındadır. Bu bağlamda davacı-karşı davalının, satım bedeline karşılık olarak davalı-karşı davacıya 162.940,00-TL ödeme yaptığı, dosya kapsamı itibariyle sabit olup talimatla alınan 13.12.2023 tarihli mali müşavir bilirkişi raporundan ise, uyuşmazlık konusu 09.09.2021 tarihli, ... no.lu, KDV dahil 98.240,90-TL miktarlı fatura ile 29.09.2021 tarihli, ... no.lu, KDV dahil 64.699,10-TL miktarlı faturanın davacı-karşı davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Davacı-karşı davalının defterindeki bu kayıtlar, davacı-karşı davalı aleyhine delil oluşturur ve mevcut hukuki durum karşısında faturalara konu malın davalı-karşı davacı tarafından teslim edildiğinin, kural olarak, kabulü gerekmektedir (Emsal: .....'nin, 23/03/2017 tarih ve ..... sayılı ilamı, ......'nin 30/05/2016 tarih ve ..... sayılı ilamı). Ne var ki davalı-karşı davacı tarafından KDV dahil 72.784,00-TL miktarlı malın teslim edilmediği kabul edilmiş olup diğer kısım yönünden ise davalı-karşı davacının bir kabulü bulunmamaktadır. Davacı-karşı davalının kendi aleyhine kesin delil mahiyetindeki ticari defter kayıtlarının aksini başkaca kesin deliller ile kanıtlaması mümkün ise de davacı-karşı davalı tarafından bu minvalde bir kesin delil sunulmamış olup yemin deliline de dayanılmamıştır. Hal böyle olunca, asıl davada davacı-karşı davalıya teslim edilmediği kanıtlanan satım konusu mal karşılığı olarak 72.784,00-TL yönünden asıl davanın kısmen kabulü gerekmiştir. Davacı-karşı davalı tarafından asıl davada menfi zarar talebinde de bulunulmuş ise de dosya kapsamı itibariyle bu zararın varlığı kanıtlanamadığından, davacı-karşı davalının menfi zarar talebi reddedilmiştir. Temerrüt durumu bakımından ise; davacı-karşı davalı tarafından keşide edilen .... Noterliği'nin 25.08.2022 tarih ve ..... yevmine no.lu ihtarnamesi nazara alınarak, 09.09.2022 temerrüt tarihinin esas alınması gerekmiştir. Böylece son tahlilde asıl davanın kısmen kabulü ile, 72.784,00-TL'nin 09.09.2022 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine dair hüküm tesis edilmiştir.
Davalı-karşı davacı, karşı davasında, taraflar arasında kurulduğu iddia olunan eser sözleşmesi kapsamında eksik iş ve malzeme bedelinin tazminini talep etmiş, davacı-karşı davalı ise taraflar arasında bu minvalde bir hukuki ilişki olduğu iddiası inkar etmiştir. 6098 sayılı TBK'da eser sözleşmesi yönünden yazılı şekil veya diğer bir şekil koşulu öngörülmediğinden sözlü olarak dahi eser sözleşmesi yapılması mümkündür. Sözleşmenin kurulması bir şekle bağlı olmasa da sözleşmenin kurulduğunun ispatı bakımından ispat kurallarına uyulacaktır. Senetle ispat zorunluluğuna ilişkin HMK 200 vd. maddelerindeki düzenlemelerin sonucu olarak sözleşme ilişkisi kurulması hukuki işlem niteliğinde olduğundan kural olarak yazılı delille veya ikrar, yemin, ticari defterler gibi diğer kesin delillerle ispatlanması gerekir. Tanıkla sözleşme ilişkisinin ispatlanması için, miktar ve değerinin kanunda düzenlenen miktarı aşmaması, karşı tarafın açık muvafakatı veya tanık dinlenmesini mümkün kılan delil başlangıcı niteliğinde belge bulunması gerekir (.....). Eser sözleşmesinin kurulmasından sonra ise yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir ve bu bağlamda, kural olarak eksik/ayıplı işlerin varlığını işsahibi, giderildiğini ise yüklenici ispatlamalıdır (.....). Bu açıklamalar ışığında karşı davaya gelindiğinde; dosyaya mübrez kayıt ve belgeler ile dayanılan deliller kapsamında davalı-karşı davacı tarafından karşı davaya konu edildiği şekliyle taraflar arasında eser sözleşmesine dayalı bir akdi ilişkinin varlığı ile davacı-karşı davalı tarafından eksik iş yapıldığı iddiaları kanıtlanamamış olmakla davalı-karşı davacının buna bağlı taleplerinin reddi gerekmiştir. Bu nedenle karşı davanın reddine karar verilmiş ve son tahlilde aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-ASIL DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 72.784,00-TL ürün bedelinin 09.09.2022 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-KARŞI DAVANIN REDDİNE,
3-Asıl davada alınması gereken 4.971,87-TL harçtan peşin alınan 2.799,69-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.172,18-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Asıl davada 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 692,58-TL'sinin davalı-karşı davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 867,42-TL'sinin davacı-karşı davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Asıl davada davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
6-Asıl davada davalı-karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
7-Asıl davada davacı-karşı davalı tarafından başlangıçta yatırılan 2.799,69-TL peşin harç, 179,90-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 2.619,79-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya ödenmesine,
8-Asıl davada davacı-karşı davalı tarafından yapılan 834,00-TL tebligat gideri, 12,50-TL müzekkere gideri, 6.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.346,50-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 3.261,60-TL yargılama giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Karşı davada alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 200,00-TL harcın mahsubu ile 415,40-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Karşı davada davalı-karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 1.000,00-TL ücreti vekaletin davalı-karşı davacıdan alınarak karşı davalı-karşı davacıya verilmesine,
11-Karşı davada davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
12-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 30.09.2025
Katip .....
¸e-imzalıdır.
Hakim .....
¸e-imzalıdır.