T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/288 Esas - 2024/258
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2023/288 Esas
KARAR NO : 2024/258
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 18/04/2023
KARAR TARİHİ : 05/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılardan...'ın, yayaya kırmızı ışık yandığı esnada karşıya geçmek istediği öne sürülerek asli, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan davalı araç sürücüsü ...in tali derecede kusurlu olduğu belirtilmiş ise de, olaya ilişkin kamera kayıtları incelendiğinde ve olay yerinde keşif yapıldığı takdirde, sinyalizasyon sisteminde sarı ikaz işareti bulunmadığı, müteveffanın karşı istikamete geçişe başladığı sırada kendisine yeşil ışık yandığı, yol ortasına ulaştığında yeşilin kırmızıya dönüştüğü görüleceğini, müteveffa... kayıtlı olup ...nda giyim eşyası üzerine aktif olarak çalıştığını belirterek şimdilik; Maddi Destekten Yoksun Kalması karşılığı 100.000,00 TL. Cenaze masrafları karşılığı 1.000,00 TL olmak üzere 101.000,00 TL Maddi Tazminatın, olay tarihi 24.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek iskonto faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...a verilmesine, ... için 200.000,00 TL, diğer davacılar için 100.000,00'er TL. Manevi Tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, ... plaka sayılı aracın trafik kaydına İhtiyati Tedbir Konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Daval...vekili cevap dilekçesinde özetle: Hak düşürücü süreler ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, usule uygun olmayan başvurulara binaen ikmal edilen davaların, dava ön şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, Müteveffa... gerekli özeni göstermediğinden ve şartların gerektirdiği tedbirleri almadığından kazanın ve zararın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, sigortalıları araç sürücüsü İbrahim Kanber'in kusurunun bulunmadığını, mahkeme tarafından progresif rant yöntemi ile TRH 2010 yaşam tablosuna göre bir aktüer hesabı alınması halinde davacıların gerçek zararı tespit edilemeyeceğini, Davacılara,... tarafından işbu kaza nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı veya gelir bağlanıp bağlanmadığının tespiti gerektiğini, davacıların faiz talebinin hukuka uygun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle:Söz konusu kazaya ilişkin...esas sayılı dosyası kapsamında alınan rapora göre yaya ...'ın asli kusurlu, davalı sürücünün ise tali kusurlu olduğu dosya delil durumuna göre sabit olduğunu, manevi zararın para ile tazmin ve telafisi, hiç bir zaman haksız kazanca ve sebepsiz zenginleşmeye kaynak teşkil etmemesi gerektiğini, ancak, davacılar ise kaza sebebiyle acı ve ızdırap duyduğundan bahisle fahiş miktarda manevi tazminat talep ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalıya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce kusur ve aktüer bilirkişi heyetinden alınan 28.12.2023 tarihli raporda özetle; "14.02.2023 tarih 32104 sayılı resmi gazete ... sayılı kararı ile KTK'un 90. maddesinin; birinci fıkrasına 7327 SK. 18. Maddesi ile eklenen ikinci cümle ile ek Fıkra yürürlükten kaldırıldığından dolayı progresif rant yöntemi (her yıl için ayrı ayrı %10 artırım (kn formülü) ve %10 iskonto (1/kn) formülü) ve TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak aktüer hesap raporu düzenlenmiştir. Müteveffanın gelirinin asgari ücret olduğuna kabulü ile destekten yoksun kalma maddi tazminati hesaplanmıştır. Müteveffanın anne ve babası hayatta olmadığından hesaplanan tazminattan pay ayrılmamıştır. Müteveffanın %80'lik kusuruna istinaden hesaplanan tazminatlardan kusur tenzili yapılmıştır. Davacı eş... hesap raporu tarihi itibariyle 53 yaşında olup, ... Yeniden Evlenme Şansı tablosuna göre yeniden evlenme ihtimali %1'dir. Hesaplanan işleyecek dönem destekten yoksun maddi tazminatından %1 yeniden evlenme ihtimali tenzil edilmiştir. Rücu edilebilen sosyal güvenlik ödemelesi olan ilk peşin sermaye değeri TBK’nın 55. maddesi gereği %80 davacı kusuru dikkate alınarak işlemiş dönem destekten yoksun kalma tazminatından indirilmiştir Hesaplanan 262.383,99 destekten yoksun kalma maddi tazminatı 1.000.000,00 TL Sigorta poliçe limitinin altındadır. Delillerin ve hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dosya kapsamı evraka göre davacı eş...'ın gerçek zararları 262.383,99 TL'dir.
" şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve cenaze masraflarının ve manevi tazminatın tahsiline ilişkindir.
Dosyaya sunulan 24/10/2022 tarihli Ölümlü Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda "...sürücü ... istikametine karşıya geçmek isteyen (Yaya ışığı kırmızı) yaya ...a aracın ön kısmıyla çarpması neticesi yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazada... plakalı otomobil sürücüsü İbrahim Kanber'in 2918 sayılı KYTK'nın 52/1-A maddesini (aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltamamak) ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğu, yaya ...ın Trafik Yönetmeliği^nin 138/B-1 maddesini (yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde yayalar için ışıklı işaret varsa bu işaretlere uymak zorundadır) ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır..." şeklinde tespit yer almaktadır.
... yazı cevabında trafik kazası sebebiyle rücu dosyası bulunmadığı ve herhangi bir iş geçici iş göremezlik ödemesi yapılmadığı bildirilmiştir.
Davalılardan İbrahim Kanber aleyhine ... taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı kamu davası açıldığı mahkemece sanık davalı hakkında netice olarak 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği hükmün 08/12/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davalı ... tarafından kazaya karışan ... plakalı aracın 08/09/2022-2023 vadesinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığı kaza sonrasında ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketince zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de, 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir. Aynı fiil bazen, hem sorumluluğu gerektiren hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da KTK 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır. Buna göre eylem için(TCK 85/1) kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 66 maddesinde öngörülen ceza zamanaşımı süresi dikkate alındığında kaza tarihi olan 24/10/2022 ile dava tarihi olan 18/04/2023 tarihi aralığında zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla yargılamaya devam olunmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. maddesinde, sigortacının poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde; kaza tarihi olan 24/10/2022 tarihinde ... ... mevkisinde davalı ... plakalı aracın ... ışıklı kavşağına geldiğinde kendisine yeşil ışık yandığı sırada sol şeritte seyrini sürdürmekte iken gidiş yönüne doğru kavşaka taşıt yolunu sağ taraftan sol tarafa kırmızı ışıkta geçmek isteyen davacıların desteği ... çarparak ölümüne neden olduğu, yapılan kusur değerlendirilmesinde, davacıların desteğinin gece vaktinde ışıklı kavşakta yolun karşısına geçmek için çizgi ile işaretlenmiş ve trafik ışıkları ile donatılmış yaya geçidini kullanarak geçmesi ve yayalar için kırmızı ışığı gördüğünde beklemesi gerekirken bu hususlara riayet etmediğinden (%80) asli kusurlu, davalı sürücü İbrahim Kanber'in ise kavşağa yaklaşırken hızını azaltması gerekmesine rağmen azaltmadığından tali kusurlu (%20) olduğuna dair dosya kapsamı ile uyuşan bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.
Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve (1/kn) formülü ile ve kusur tenzili ile yapılan hesaplamada davacı ... 262.383,99 TL olduğuna dair rapora itibar edilmiş yine cenaze masrafı yönünden de ... yazı cevabında cenaze ve defin ücreti için ücret talep edilmediği belirtmiş ise de, paranın satın alma gücü, hayatın olağan akışı çerçevesinde cenaze dolasıyla yapılması gerekli giderler nazara alındığında 1.000,00 TL masraf yönünden de kabul kararı verilmiştir.
Mahkememizce kabul edilen olay örgüsü içerisinde davacı talebinin değerlendirmesinde, ... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; "...6098 sayılı TBK.nın 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
...’ın 22.6.1966 tarih ve ... Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hâkimin takdirine bırakılmış ise de hâkim; Medeni Kanununun 4. maddesinde yer alan hakkaniyet ilkesi gözeterek, hukuk ve adalete uygun hak ve nesafet kurallarına göre uygun miktarda tazminat takdir etmesi gerekmektedir. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların değerlendirilmesi gerekir. Hakim manevi tazminata hükmederken; tarafların kusur durumu, kusur derecesi, ekonomik ve sosyal durumları, zarar ile olay arasındaki illiyet bağı, yaralanma halinde yaralanmanın kaza sonucu meydana gelmiş olması, maluliyet varsa oranı, iyileşme süresi, tedavi süresi ve tedavi süresince yapılan işlemler, varsa ameliyatlar, ölüm halinde kaza ile ölüm arasında illiyet bağının bulunması, olayın tarihi, olayın ağırlığı, olay tarihindeki paranın satın alma gücü, davacı sayısı gibi hususlar dikkate alınarak davacılar için zenginleşme, davalılar için yoksulluğa neden olmayacak şekilde belirlenmelidir...." şeklindedir. kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 56. Maddesi ile 4721 sayılı TMK 4. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede; tarafların sosyal ekonomik koşulları, kaza tarihi itibariyle paranın satın alma gücü, kazanın meydana gelmesindeki davalı sürücünün kusur durumu dikkate alındığında manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat talebinin kabulü ile 1.000, 00 TL cenaze masrafları ve 262.383,99 TL destekten yoksun kalma tazminatı toplamı 263.383,99 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... verilmesine, alacağa davalılar ... yönünden 24/10/2022, diğer davalı ... yönünden ise 05/01/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile,
Davacı ... için 40.000,00 TL,
Davalı ...için ayrı ayrı 20.000,00 TL olmak üzere toplam 80.000,00 TL manevi tazminatın davalılar... tahsili ile alacağa 24/10/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 17.991,77 TL harçtan 1.711,17 TL peşin harç, 554,63 TL ıslah harcının toplamı olan 2.265,80 TL'nin mahsubu ile bakiye 15.725,97 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Manevi tazminat yönünden alınması gereken 5.464,80 TL harcın davalılar... müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.280,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul red oranına göre 1.968,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.312,00 TL'sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 1.711,17 TL peşin harç, 554,63 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.265,80 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 426,25 TL tebligat ve müzekkeri 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.426,25 TL masrafın davanın kabulü ret oranına göre 3.311,00 TL'sinin (815,50 TL'sinden davalılar ...2.495,50 TL'sinden tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden destekten yoksun kalma tazminatı yönüden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 41.507,45 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Kabul edilen manevi tazminat yönünden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar .... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... verilmesine,
9-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve e-duruşma sistemi üzerinden davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 05/04/2024
...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.