T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/33 Esas - 2024/443
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/33 Esas
KARAR NO : 2024/443
...
DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 13/01/2023
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında süregelen ticari ilişkiler kapsamında müvekkili şirketin davalıdan N95 maske vb. tıbbi malzeme satın aldığını, taraflarınca satın alınan malzemelerin ücretinin, davalı şirkete tam şekilde ödendiğini, ancak davalı şirketin teslimini yüklendiği malzemeleri göndermediğini, müvekkili şirketin davalıya tüm siparişler için ekte sunulan swift dekontundan anlaşılacağı üzere, 24/11/2021 tarihinde 17.500,00 Euro gönderdiğini, bu hususun, cari hesap kayıtlarından da teyit edilebileceğini, daha sonra, davalı şirket müdürü ... ile yapılan görüşmelerde para iadelerin yapılacağının bildirildiği, ancak ödeme alınamadığını, davalı şirketin bu yönde bir anlaşma olmamasına rağmen ürünleri göndereceği büyük çuvalların bedelini Big Bag Çuval isimli mal satımı adı altında ... nolu fatura ile taraflarına iletmiş olduğunu, davacı müvekkili şirket tarafından bu faturaya karşılık ...iade faturası kesildiğini ve faturanın iade edildiğini, bu satım faturasının içeriğinin müvekkili şirket tarafından mutlak surette kabul edilmemekte olup mal satımında ürünlerin alıcıya ulaşması sürecindeki paketleme giderinin ayrıca faturalandırılmasının ne ticari teamüller ne de taraflar arası anlaşmada yer aldığını, satım sözleşmesinde alıcısına ulaşana dek zarar ve hasarların satıcıda olduğundan bu masraflara satıcının katlanmasının kabul edilmesi gerektiğini ve her halde anlaşma konusu malzemelerin taraflarına gönderilmemiş olduğundan bu fatura içeriğinde yer alan kalem bakımından da müvekkili aleyhine herhangi bir ödeme yükümlülüğü doğmadığını, müvekkili şirketin satım işlemine konu malzemelerin teslim edilmemesiyle ilgili olarak davalı şirket ile yürüttüğü görüşmeler sonucunda iade edilmesi gereken tutarın 150.000,00-TL'lik kısmın 17/01/2022 tarihinde müvekkiline iade edildiğini, bu bakiye ödemenin, ödeme günündeki kur hesabı ile Euro cinsinden tutulan cariden düşülmesi sonucunda cari hesap alacaklarının 7.827,45 Euro tutarına düştüğünü ancak davalı şirketin bu tarihten sonra herhangi bir ödeme yapmadığını, neticeten, davalı şirket tarafından teslim edilmesi gerekli ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle davalarının kabulüne, 100,00 Euro'nun ise davalıya ödeme tarihi olan 24/11/2021 tarihinden itibaren devlet bankalarınca bu yabancı para ile açılmış mevduat hesaplarına ödenen en yüksek mevduat faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu ticari ilişkinin meydana geldiği dönemde .... ile birlikte ticari ilişki kapsamında maske üretimi ve maske makinesi ithalatı yaparak ... ihtiyaç sahibi firmalara satış işlemi yaptığını, davacı firmanın müvekkili şirket ile ...Ş. üzerinden iletişime geçtiğini, müvekkil şirketten ve .... firmasından N95 maske sipariş edildiğini, aynı zamanda ... A.Ş ile müvekkili firmadan 15 adet maske makinesi talep edildiğini,...nin ticari ilişki tarihinde elinde bulunan dört adet maske üretim makinesini davacı şirkete teslim ettiğini, kalan on bir adet maske makinesinin...ile birlikte alım ve satış işlemlerini yürütmek amacıyla yurt dışından sipariş edildiğini, müvekkili ... arasındaki ticari anlaşmanın N95 maskeleri üzerine olması ve yüksek adetli ... maskelerin paketlemesinin de yüksek maliyetli olması sebebiyle teslim edilen maskelerin ambalajlarının (big-bag çuvallar) maskeler alındıktan sonra davacı şirket tarafından iadesi konusunda anlaşıldığını, müvekkilinin hesabına 17.500,00 Euro'nun 24/11/2021 tarihinde aktarılmış olup, 26/11/2021 tarihinde maskelerin teslim edildiğini, 26/11/2021 tarihli maskelerin ...tarafından teslim alındığına dair imzalı teslim tutanakları olduğunu, davacı şirketin müvekkili firmanın faturalandırdığı big bag çuval ücretini iade faturalandırmış olduğunu, hala ellerinde bulunan big bag çuvallarını müvekkili şirkete teslim etmediklerini, dolayısıyla, big bag çuval ücretini de müvekkili şirkete ödemediklerini, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun olmamasının yanı sıra big bag çuval ücreti kapsamında alacağı bulunmakta olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplanmış, tarafların uyuşmazlık dönemine ilişkin BA/BS formları celp edilerek ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi bakımından talimat yoluyla görevlendirilen mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan 30/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...davacı şirket tarafından davalı şirket adına tanzim edilen, 24/02/2022 tarih ... numaralı "BİG BAG ÇUVAL 186 adet, Birim Fiyatı 10 USD" içerikli 1.860 USD + 334,80 USD KDV genel toplam 2.194,80 USD (25.625,96 TL + 4.612,67 TL KDV = 30.238.64 TL) iade faturasının, davacı şirket yasal defter kayıtlarına göre çıkarılmadan, davacı şirketin davalı şirketten 7.827,45 EURO karşılığı 89.380,75 TL alacaklı olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirket adına tanzim edilen, 24.02.2022 tarih ... numaralı "BİG BAG ÇUVAL 186 adet, Birim Fiyatı 10 USD" içerikli 1.860 USD + 334,80 USD KDV Genel Toplam 2.194,80 USD (25.625,96 TL + 4.612,67 TL KDV = 30.238.64 TL) iade faturasının, davacı şirket yasal defter kayıtlarından çıkarılınca davacı şirketin, davalı şirketten 5.632,61 EURO karşılığı 59.142,11 TL alacaklı olduğu..." yönünde; davalının ticari defter ve kayıtları ile birlikte tüm dosya kapsamından inceleme yapılması için dosyanın tevdi edildiği mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından sunulan 12/06/2023 tarihli kök, 23/02/2024 tarihli ek bilirkişi raporu ile özetle; "...davacı şirket yasal defterlerinde davalı şirketten 7.827,25 EURO karşılığı 89.380,75-TL alacaklı olduğu kayıtlı iken davalı şirket yasal defterlerinde davacı şirkete 155.107,63-TL borçlu olduğu kayıtlı olup taraf defter kayıtlarındaki uyumsuzluğun davalı tarafından davacı şirket adına tanzim edilen
2.194,60 USD ( 30.238,63 TL ) lik “BİG BAG ÇUVAL 186 Adet, Birim Fiyat:10 USD “ içerikli
faturadan kaynaklandığı, davalı Ercomed Medikal Ltd. Şti tarafından, davacı ... adına 10/01/2022 tarihli faturanın tanzim edildiği, buna mukabil davacının da 24/02/2022 tarih...
no.lu "BİG BAG ÇUVAL 186 Adet, Birim Fiyat:10 USD" içerikli 1.860 USD + 334,80 USD
KDV genel toplam 2.194,80 USD (25.625,96 TL + 4.612,67 TL KDV = 30.238,64 TL) içerikli
iade faturasının tanzim edildiğinin iddia edildiği, dosya içerisindeki belgelerden davacının söz konusu iade faturasını tanzim ederek kayıtlarına
aldığı ancak bu kaydın davalı kayıtlarında görünmediğinin tespit edildiği, aynı zamanda davacının iade faturasının davalıya tebliğ edildiğine ilişkin belgeyi de dosyaya sunmadığı, davalının faturasını 10/01/2022 tarihinde kestiği, iade faturasının ise davacı tarafından
24/02/2022 tarihinde kesildiği, mal teslimine ilişkin bu tür iade faturasının
süresinde kesilmemiş olmasının, davalının fatura içeriğindeki malların teslim edildiği yönünde karine teşkil ettiği, ... davacının davalıdan 5.301,35 EURO alacağının olduğu, davacının talebinin 100,00 EURO olduğu, Sayın Mahkemenin takdirine bırakmak açısından 24/02/2022 tarihli 2.194,80 USD'lik iade faturasının da hesaplamalara dahil edilmesi halinde davacının alacağının 7.374,26 EURO olabileceği, davacının 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanabileceği..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, ticari satımdan kaynaklanmakta olup davacı özetle, davalı ile varılan anlaşma çerçevesinde 17.500,00 EURO satım bedelinin davacıya ödenmesine rağmen satım konusu tıbbi maskelerin teslim edilmediğini, sonrasında satım bedelinden 150.000,00-TL iade edilmiş ise de bakiyesinin iade edilmediğini iddia etmiş, davalı ise özetle, satım konusu tıbbi maskelerin bir kısmının dava dışı .... aracılığıyla tutanak karşılığı teslim edildiğini, diğer kısmının ise güven ilişkisinin zedelenmesi nedeniyle teslim edilemeyip 150.000,00-TL'nin iade edildiğini, davacıya herhangi bir borcunun olmadığı gibi gönderilen çuvallar dolayısıyla alacağının olduğunu iddia etmiştir.
Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Bu bağlamda; davacı alıcı satım bedelini ödediğini, davalı satıcı ise malın teslim edildiğini ispat yükü altındadır.
Somut olayda; taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla beraber tıbbi maske satımına ilişkin sözlü bir anlaşmanın olduğu, davacı tarafından 17.500,00 EURO satım bedelinin ödendiği, sonrasında davalı tarafından satım bedelinden 150.000,00-TL kısmının iade edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, öncelikli olarak iade edilmeyen satım bedeline karşılık malın teslim edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Bu hususta davalı tarafından her ne kadar taraflar arasında dava dışı .... unvanlı şirketin de bulunduğu üçlü bir mutabakat olup malın da adı geçen dava dışı şirkete teslim edildiği savunulmuş ise de, davacının kabulüne olmayan bu iddia, davalı tarafından usulüne uygun delillerle kanıtlanamamıştır. Bu hususta tarafların incelenen gerek ticari defter ve kayıtlarından gerekse BA/BS formalarından malın teslimi hususunu kanıtlar bir kaydın da bulunmadığı görülmüştür. Sonuç olarak satım konusu malın davalı tarafından davacıya teslim edilmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından, davacıya teslim edilen big bag çuvalları nedeniyle kendisinin de alacağının bulunduğuna dair sunulan defi nedeniyle bu hususun araştırılması gerekmiş; bu minvalde bilirkişi raporu ile de ortaya konulduğu üzere davalının big bag çuvallar ile ilgili olarak kesmiş olduğu 10/01/2022 tarihli faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup BA formu ile de vergi dairesine bildirilmiş olmakla ilgili faturaya konu çuvalların davacıya teslim edildiğinin kabulü gerekmiştir (Benzer şekilde: ... sayılı ilamı). Bu hususun yanında davacı tarafından sonradan 24/02/2022 tarihli iade faturasının kesildiği görülmüş ise de süresinden sonra düzenlenen iade faturasının da malın teslim edilmediği anlamına gelmeyeceği, ispat külfetinin davacı yanda bulunduğu (Benzer şekilde: ....sayılı ilamı), davacı tarafından bu kayıtların aksinin yazılı delillerle kanıtlanamadığı görülmüştür. Mevcut durumda; davalının kendi ticari defter ve kayıtlarına göre dahi davacının herhangi bir alacağının bulunmadığına dair iddiasının yerinde olmadığı görülmekle beraber, davacının alacağından davalı tarafından kesilen big bag çuvallara dair 10/01/2022 tarihli fatura bedelinden doğan alacağın mahsubu gerekmiştir. Sonuç olarak; uyuşmazlık konusu tıbbi maskelerin teslimi bakımından yukarıda yapılan açıklamalar ile birlikte davalının iddiası bakımından tek başına big bag çuval tesliminin doğrudan malın da teslim edildiğini kanıtlamayacağı açık olup, son tahlilde davalı tarafından söz konusu tıbbi maskelerin davacıya teslim edilmediği ve satım bedelinin de davacıya iade edilmediğinin kabulü ile davalının big bag çuvallara dair alacağının mahsubu sonrasında gerek davacı tarafından itiraza uğramayan 12/06/2023 tarihli kök, gerek 26/02/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda hesaplandığı şekliyle davacının davalıdan 5.301,35 EURO alacağının bulunduğu anlaşılmıştır. Temerrüt tarihi bakımından ise; 6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince sözleşmeden doğan davalarda bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın kararlaştırılan kesin vadede ödenmemiş olması ya da alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunlu olup somut olayda kararlaştırılan kesin vade olmadığı gibi davacı tarafından, davadan önce davalının TBK’nın 117. maddesi hükmüne uygun olarak miktar ve ödeme talebi içeren bir ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü kanıtlanamadığından her ne kadar davacı tarafından 24/11/2021 ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiz talep edilmiş ise de davalının temerrütünün dava ve ıslah tarihlerinde gerçekleştiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu bağlamda sonuç olarak; 5.301,35 EURO’nun, 100,00 EURO’suna dava, 5.201,35 EURO’suna 07/05/2024 ıslah tarihinden itibaren işletilecek 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Yargılama giderleri bakımından ise, nisbi vekâlet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının yabancı paranın dava tarihindeki kur üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanması suretiyle..., aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 5.301,35 EURO’nun, 100,00 EURO’suna dava, 5.201,35 EURO’suna 07/05/2024 ıslah tarihinden itibaren işletilecek 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya dair istemin reddine,
3-Alınması gereken 7.389,65-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL ve 4.330,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.879,75-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 1.121,48-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 438,52-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90-TL peşin harç, 179,90-TL başvuru harcı, 4.330,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.689,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 141,00-TL tebligat gideri, 189,00-TL müzekkere gideri, 6.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.830,00-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 4.910,08-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
11/06/2024
...