T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/585 Esas - 2024/396
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2023/585 Esas
KARAR NO : 2024/396
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -....
DAVALI : ... - ....
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/08/2023
KARAR TARİHİ : 29/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/06/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12/04/2023 günü ... plakalı araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçerek müvekkili adına kayıtlı ... plaka sayılı araca ve dava dışı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğunu, bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiğinden ve kırmızı ışık ihlali yaptığından asli kusurlu, müvekkiline ait aracın ise kusursuz olduğunu, ayrıca ... plakalı aracın davalı ... şirketinde ZMMS'li olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta oluşan maddi zarar (hasar bedeli) ve değer kaybının tazmin edilmesi amacıyla ...'ya müracaat edildiğini, talep dilekçesinin 22/06/2023 tarihinde anılan sigortaya tebliğ edilmiş ise de zararın tazmin edilmediğini, ileri sürüp müvekkiline ait araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybı zararının tespit edilerek şimdilik 1.000-TL hasar bedeli ve 1.000-TL değer kaybı bedeli olamak üzere toplam 2000 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında talep arttırım dilekçesi vererek bilirkişi raporunda tespit edilen bedelleri talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketine eksik evrak ile başvuru yapıldığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, belirsiz alacak davasının hukuki menfaat yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, .... Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, dosyanın yetkili .... Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, işin ticari iş olmadığından görev itirazı bulunduğunu, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, değer kaybının hesabında reel kayıp uygulanması gerektiğini, hasar tazmini için ZMMMS poliçesi genel şartlarından uygulanması gerektiğini, avans faizi isteminin yerinde olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatı ve hasar/onarım bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ...'ne yazılan müzekkerenin cevabi yazısı gelmiş, davalı ... şirketinden poliçe ve hasar dosyası getirtilmiş, gerekli evraklar getirtilmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; Davalı ... tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlendiği, Poliçenin 24/01/2023-24/01/2024 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin araç başına 120.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.
... yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. ... ; ....,).
Bilindiği üzere ... Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve .... . sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin ...’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.... Dairesinin 01/04/2010 tarih ve .... , 05/04/2010 tarih ve .... sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ,,,, dairesinin 25/03/2022 tarih ve ,,, sayılı ilamı).
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 07/02/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " 1-... araç/otomobilin firari sürücüsü, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/b, 84/a madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 95/b ile 157/a-1 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına neden olmakla OLAYDA TAM ETKEN ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2-... plakalı araç/kamyonet sürücüsü ...'ün yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere kural ihlalinin olmaması ile olayı önlemek için alabileceği bir tedbirin bulunmaması nedeniyle OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve kusursuz olduğu,
3-Araç değer kaybının olay tarihi itibariyle 15.000,00 TL olduğu, Yönündeki görüş ve kanaatlerimi içeren işbu bilirkişi raporu düzenlenmiş takdiri ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur.
4-KDV dahil toplam hasar bedelinin 30.766,00-TL olduğu" şeklinde rapor hazırlanmıştır.
Deliller değerlendirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen ,,, kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre ... plakalı aracın firari sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya iait aracı kullanan sürücünün kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının 15.000,00-TL olduğu, dosyadaki eksper raporuna benzer olarak davacıya ait araçtaki kazaya bağlı değişimi gerekli parçalar, onarım ve montaj işçiliği dikkate alınarak KDV dahil hasar/onarım giderim tutarının 30.766,00-TL olduğu, değer kaybı ve hasar bedeli nedeniyle davalı tarafça davacıya bir ödeme yapılmadığı, davacının talep arttırım dilekçesinde 15.000,00-TL değer kaybı ve 30.766,00-TL hasar bedeli talebinde bulunduğu, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, davacının dava öncesi davalıya başvurduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası davalının 05/07/2023 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşıldığından bu tarih itibariyle kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği avans faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜNE;
15.000,00 TL değer kaybı tazminatının ve
30.766,00 TL hasar bedelinin, 05/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 3.126,28 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.856,43 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 713,26 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.252,96 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ,,,, tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 133,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.133,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı