T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/605 Esas - 2024/561
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2023/605 Esas
KARAR NO : 2024/561
...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/08/2023
KARAR TARİHİ : 17/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ...plakalı aracın hasarsız, tramer kayıtsız bir araç iken davalı ... idaresindeki... plakalı aracın %100 kusurlu olarak şerit değiştirerek müvekkiline ait araca çarpması nedeniyle müvekkiline ait aracın sağ yan kısmının boydan boya hasar aldığını,...plakalı aracın davalı Sigorta Şirketi'nce ...'li olduğunu, müvekkilinin uğradığı zarardan davalı sigorta şirketi ...., araç sürücüsü ... müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ekspertiz raporuna göre müvekkiline ait araçta 50.750,00 TL değer kaybı meydana geldiğinin ve aracın onarım süresinin 14 iş günü olarak öngörülmüşse de onarım süresinin 20 güne kadar uzadığını, bu dönemde müvekkilinin araçsız kaldığını ve ikame araç alacağının doğduğunun, değer kaybı tespiti için 650,00 TL ekspertiz bedeli ödendiğini ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 300,00 TL değer kaybı, 300,00 TL araç mahrumiyet bedeli ve 650,00 ekspertiz raporu olmak üzere şimdilik 1.250,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren (30/05/2023) işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında davacı vekili talep artırım dilekçesi vererek 15.306,00-TL değer kaybı tazminatı ve 11.000,00-TL araç mahrumiyet bedeli istemiştir.
CEVAP:
Davalı ...Vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin...olduğunu, davalı Sigorta Şirketi'ne usulüne uygun başvuru yapılmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusur ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, teminat limitinini 50.000,00 TL olup Sigorta Şirketi'nin 10/08/2023 tarihinde karşı yan aracı için 29.694,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, Sigorta Şirketi'nin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, araç mahrumiyeti zararının teminat dışında olduğunu, davacının ekspertiz ücreti talebinde hukuki yararı bulunmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin ve kaza nedeniyle yapılan masrafların davalıdan tahsili istemine ilişkindir ...
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ...'ye, ... yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, poliçe ve hasar dosyası dosyamıza kazandırılmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. ... uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
... Poliçesinin incelenmesinde;... plakalı hususi aracın davalı ...adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 13/01/2023-13/01/2024 tarihleri arasında davalı sigorta şirketine... poliçesi ile teminat altında olduğu, kazanın poliçe ve vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin araç başına 120.000,00 TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki ...uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, sigortacı, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludu... K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ... göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ...sayılı ilamı).
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...ten aldırılan 05/02/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Yukarıda yapılan inceleme tespit, değerlendirme ve hesaplama sonuçlarına göre,
1... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın yukarıda sayılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67/a, 84/j ile Trafik Yönetmeliğinin 137/a ile 157/a-10 madde bentlerine aykırı hareketleri nedeniyle OLAYDA TAM ETKEN ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2-...plakalı otomobil sürücüsü ...'nun yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere olayda kural ihlalinin bulunmaması nedeniyle OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve kusursuz olduğu,
3-Dava konusu ...plakalı aracın değer kaybının 45.000,00 TL olduğu,
4-Araç ikame/mahrumiyet bedelinin 11.000,00 TL olduğu,
5-Eksper ücretinin ödenmesinin sayın mahkemenin takdirlerinde olduğu,
Yönündeki görüş ve kanaatlerimi içeren işbu bilirkişi raporu düzenlenmiş olup takdiri ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur. " şeklinde rapor hazırlanmıştır.
Mahkememizce Kusur Bilirkişisi ... aldırılan 27/05/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Söz konusu davaya ilişkin olarak; dosya içerisinde tespit edilmiş hususlar ile yukarıda yapılmış olan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;
1- Davalı ... tarafından ZMM (Trafik) Sigortası ile sigortalı ... Plakalı araç sürücüsü ... meydana gelen kazada 2918 sayılı KTK nin asli kusurlardan 84/j, diğer kusurlardan 67/a, 56/ta md kurallarını ihlalen % 100 oranında TAM KUSURLU olduğu,
2-...plakalı araç sürücüsü ... meydana gelen kazada atfı kabul kural ihlali görülmediğinden (% 0 oranında) KUSURSUZ olduğu,
3- Kazaya etken başkaca unsur olmadığı,
4-... plakalı aracın dava konusu hadisenin meydana geldiği tarihteki trafik sigorta poliçesinin davalı ... A.Ş.tarafından düzenlendiği,
5-Davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenen sigorta poliçesi 3. Şahısların hasar ve değer kaybına ilişkin zararları karşılayan araç başına maddi tazminat azami teminat limitinin olay tarigi itibairyle 120.000,00-TL olduğu,
6-Davalı ... A.Ş. tarafından davacının ...plakalı aracında meydana gelen değer kaybı zararına ilişkin olarak 27.07.2023 tarihinde 26.694,00-TL tazminat ödemesi yapıldığı,
7-Davacının ...plakalı aracında meydana gelen hasara bağlı olay tarihi itibariyle meydana gelen 45.000,00-TL reel değer kaybına ilişkin bakiye zararının 45.000,00-- 29.694,00-TL= 15.306,00-TL olduğu,
8-Davacının aracında meydana gelen hasara bağlı olay tarihi itibariyle meydana gelen reel değer kaybı zararına ilişkin 15.306,00-TL bakiye zararının davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenen sigorta poliçesi teminatları dahiline karşılanabileceği,
9-Davacının aracında meydana gelen hasara bağlı onarım süresindeki araç mahrumiyete bağlı 11.000,00-TL bedelli zararının davalı .... tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi teminatları dışında olduğu,
10-Davacının araç mahrumiyete ilişkin talebinin hasarının giderilmesi amacıyla başvurmuş olduğu dava dışı...tarafından düzenlenen ... numara, 20.03.2023 — 20.03.2024 vadeli Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında açılan 106420 nolu hasar dosyasında ikame araç hizmeti alıp almadığına dair dokümanların Sayın Mahkemeye kazandırılmasının ardından almış olduğu gün sayısı var ise ilgili gün sayısı mahsup edilmesi sonucu değerlendirme yapılmasının uygun olacağı,
11-Davacının ...'ine davacı tarafından ödenen KDV dahil 650,00-b ekspertiz ücretinin 2023 Yılı Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesine göre makul olduğu, davacı tarafa ödenip ödenmeyeceğinin uygunluğu, Sayın Mahkemenizin Takdirlerinde olduğu, Yönündeki görüş ve kanaatlerimizi içeren iş bu bilirkişi kurul raporu Nihai ve Hukuki Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygılarımızla arz olunur. " şeklinde rapor hazırlanmıştır.
Deliller değerlendirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracı kullanan sürücünün kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının 45.000,00-TL olup davalı sigorta şirketince davacıya 27/07/2023 tarihinde 29.694,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, davacının talep arttırım dilekçesinde 15.306,00-TL değer kaybı ve 11.000,00-TL araç mahrumiyet zararının hesaplandığı,...uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, davacının dava öncesi davalıya başvurduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası davalı sigorta şirketinin 28/07/2023 tarihinde temerrüde düştüğü, değer kaybı tazminatından tüm davalıların sorumlu olduğu, araç mahrumiyeti bedeli ZMMS poliçesi teminatı kapsamında kalmadığından, yalnızca davalı sürücü ...ve davalı işleten ... sorumlu olduğu, davacı tarafça yapılan tespit zararlarının yargılama giderlerinden sayılması gerektiği anlaşıldığından bu tarih itibariyle kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği yasal faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜNE;
15.306,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının, başvuru tarihi olan 28/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı Sigorta Şirketi'nin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunun tespitine)
11.000,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 30/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan Handan Sazlı Kayaalplı ve Hüseyin Kayaaplı'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
650,00 TL tespit masrafının yargılama giderlerinden sayılmasına,
2-Alınması gereken 1.796,96 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL ve ıslah harcının 439,00TL'nin mahsubu ile bakiye 1.088,11 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 439,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 978,70 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 959,25 tebligat ve müzekkere gideri, 650,00 TL tespit masrafı ve , 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.609,25 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/07/2024
...