T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/683 Esas - 2023/624
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/683 Esas
KARAR NO: 2023/624
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI :...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/10/2023
KARAR TARİHİ: 06/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... San. ve Tic. A.Ş. firmasından internet üzerinden ... otobüs seferine bilet satın aldığını, bagajının teslim edildiğini ancak otobüs muavinin sözde kilo fazlası için 50 TL taşıma ücreti talep ettiğini, makbuz istemesine rağmen verilmediğini, yolculuk sırasında yaşanan olumsuzluklar sonrasında müvekkilinin Isparta otogarında indirildiğini, bu nedenle mağdur olduğunu, .... 'ya ulaşım için taksiye 1.300,00 TL ödeme yaptığını, taksicinin ödemeye ait fişi Isparta'dan dönünce gönderdiğini bu nedenle kargo firmasına 31,92 TL kargo ücreti ve 8 TL fotokopi ücreti ödediğini, Isparta otogarında emanet bürosuna bagajlarına bırakmak zorunda kaldığından emanet bürosuna ödeme yaptığını, kırtasiye masrafları yaptığını, bu sebepler doğrultusunda maddi tazminat olarak, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 1.400,00 TL maddi tazminatın ve yaşadığı üzüntü sebebiyle 200.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE: Mahkemenin görevli olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.) “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” (HMK 115. md.). HMK 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmekte olup görev yönünden bu incelemenin en erken değil, en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir. Konuya ilişkin HMK 138. maddenin Kanun gerekçesi şöyledir: “Usule ilişkin hususlar, şeklî nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında, dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabilir. Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır. Böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan, ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanması amaçlanmıştır.” Bu gerekçe ile de her aşamada görev hususunun incelenebileceğine açıklık getirilmiştir. Son tahlilde kanunda açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (Emsal: .... sayılı ilamı).
28/11/2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ve 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2.maddesinde Kanunun kapsamı "Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar" şeklinde açıklanmıştır. Kanunun "Tanımlar" başlıklı 3.maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde ise tüketici işlemi, "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukukî işlemi ifade eder" biçiminde tanımlanmıştır.
6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanunun 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.
Bir hukukî işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.
Somut olayda; davacı, davalı şirketten 16/11/2021 tarihli 23:59 saatli ... otobüs seferine bilet aldığını, yolculuğu sırasında bir takım olumsuzluklar yaşadığını, bileti olmasına rağmen davalı otobüs şirketinin gideceği yere bırakmadığını, bu nedenle maddi ve manevi zarara uğradığını beyanla eldeki davayı açmıştır. 28/04/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Kanun, tarafı tüketici olan taşıma hizmet sözleşmelerini de kapsamaktadır. Hizmetin 16/11/2021 tarihinde alınıp dava da 06/10/2023 tarihinde açıldığından, yolcu olarak bulunan davacının hizmet sağlayıcısı davalıya karşı açtığı dava tüketici işleminden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak, 6102 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun (HMK) 114/1-c ve 115. maddesi gereği dava şartı yokluğundan mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş, HMK'nın 138. maddesi gereğince dosya üzerinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Benzer şekilde: .... sayılı ilamı).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/10/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸