T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/125 Esas - 2024/895
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/125 Esas
KARAR NO : 2024/895
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI :.....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : 1- .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALILAR : 2- .....
3- .....
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/02/2024
KARAR TARİHİ : 11/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/01/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; 16/08/2023 tarihinde müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile davalı...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde müvekkiline ait araçta ciddi hasar ve değer kaybı oluştuğunu, meydana gelen kazada müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalı...'in meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçta oluşan hasar sebebiyle aracın orijinalliğini yitirmiş olup değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin aracını tamir süresince kullanamadığını, araçsız kaldığını, davalı Sigorta Şirketine yapılan başvuruya yasal süresi içinde cevap verilmediğini, arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını ileri sürüp 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalılardan Sigorta Şirketi yönünden ZMMS limitleri aşılmamak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Sigorta Şirketi dışındaki davalılardan... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili tarafından 08.07.2023/2024 tarihlerini kapsayan ZMMS ile sigortalandığını, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının sigorta şirketine eksik evrakla başvuru yaptığını, dava şartı noksanlığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafa 5.361,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ayrıca aynı kaza nedeniyle davacının aracının onarımı için müvekkili şirket tarafından 6.700,00-TL hasar bedelinin davacıya, 1.224,00-TL hasar bedelinin tedarikçi firmaya olmak üzere toplam 7.924,00-TL hasar ödemesi yapıldığını, bu sebeple teminat limitlerinin dikkate alınması gerektiğini, aracın önceki kazalarının araştırılması gerektiğini, değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, sigortalı araç hususi araç olup avans faizine karar verilemeyeceğini bildirip davanın reddini savunmuştur.
Davalılar... ve Davalı ...'e usulüne uygun tebligatlara rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır.
1-Dava konusu kazaya ilişkin, kaza tespit tutanağı, poliçe bilgisi, hasar dosyası ve ekspertiz raporunun geldiği,
2-...'nün cevabi yazısı,
3-...'nden araca ait tramer kayıtları,
4-...'nin cevabi yazısı,
5-Davalı ... Şirketi'nin cevabi yazısı,
6-Bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır.
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; " ... plakalı hususi otomobil davalı ... adına kayıtlı iken , 08/07/2023 -08/07/2024 tarihleri arasında davalı Sigorta Şirketi'ne ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğu, kazanın poliçe ve vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenini araç başına 120.000,00 TL maddi teminat sağladığı, anlaşılmaktadır.
Kaza tespit tutanağı incelenmesinde; Davalı... kusurlu, davacının aracını kullanan sürücü ise kusursuz bulunduğu " görülmüştür.
Hasar dosyasının incelenmesinde; " Davalı Sigorta Şirketi'nin dava konusu kaza nedeniyle davacıya 6.700,00 TL hasar bedeli ve 5.361,00 TL değer kaydı ödemesi yaptığı, davalı sigorta şirketinin dava dışı tedarikçiye 1.224,00-TL ödeme yaptığı, poliçe limitinin dolmadığı" görülmüştür.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.....,).
Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ...... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, sigortacı, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (..... sayılı ilamı).
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ... ve Kusur Bilirkişisi ...'a aldırılan 02/07/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Yukarıda yapılan inceleme, tespit ve değerlendirme sonuçlarına göre,
1-... plakalı araç sürücüsü... yukarıda açıklamnmaya çalışıldığı üzere 2918 Sayılı Karayolları trafik kanununun 53/b, 84/f ile trafik yönetmeliğinin 102/b ile 157/a-6 madde bentlerine aykırı hareketleri ve kazaya sebep olmakla OLAYDA TAM ETKEN ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2-... plakalı araç sürücüsü ... yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere kural ihlalinin bulunmaması nedeniyle OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve kusursuz olduğu,
3-Meydana gelen kazanın oluşumunda başkaca etkenin bulunmadığı,
4-Dava konusu aracın değer kaybının olay tarihi 10.000,00 TL olduğu,
5-Dava konusu aracın mahrumiyet kaybının olay tarihi itibariyle 3.500,00 TL olduğu,
6- Hasar bedeli ile değer kaybı teminatının poliçe kapsamında olduğu, davalı sigorta şirketinin 7.924,00 hasar ödemesi ile 5.361,00 TL değer kaybı ödemesi yapmış olduğu, davacının değer kaybı nedeniyle 10.000,00-5.361,00 = 4.639,00 TL alacaklı olduğu,
7- Araç mahrumiyet bedelinin trafik poliçesi kapsamında olmaması nedeniyle diğer davalılar tarafından ödenmesi gerektiği, yönündeki görüş ve kanaatlerimizi içeren iş bu bilirkişi heyet raporu takdiri ve hukuki değerlendirilmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur. "" şeklinde heyet raporu hazırlanmıştır.
Deliller değerlendirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre ... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracı kullanan sürücünün kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının 10.000,00 TL olup davalı sigorta şirketince davacıya davalı sigorta şirketinin 7.924,00 hasar ödemesi ile 5.361,00 TL değer kaybı ödemesi yapmış olduğu, davacının talep arttırım dilekçesinde değer kaybını toplamda 4.639,00 TL ve kazanç kaybını 3.500 TL olarak artırdığı, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, değer kaybı tazminatından tüm davalıların sorumlu olduğu, araç mahrumiyeti bedeli ZMMS poliçesi teminatı kapsamında kalmadığından, yalnızca davalı... ve davalı ...'in sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 04/01/2024 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği yasal faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,
1-DAVANIN KABULÜNE,
4.639,00 TL değer kaybı tazminatının sigorta şirketi yönünden 04.01.2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek, davalı şahıslar yönünden 16.08.2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3.500,00 TL kazanç kaybı tazminatının kaza tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar... ve ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 555,98-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 7,20-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 135,58 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 563,18-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 1.413,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.413,00 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 8.139,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı( e-duruşma), davalı...'in yüzüne karşı KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.11/12/2024
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı