T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/13 Esas - 2024/240
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/13 Esas
KARAR NO: 2024/240
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACILAR : 1- ...
2- ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/01/2024
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Devlet borçlarının karşılanabilmesi adına davalı tarafından 1977 yılı Bütçe Kanunu uyarınca devlet tahvili adı altında borçlanma senetleri düzenlendiğini, müvekkiline de kuponlu ve %11 faizli hamiline ait olacak şekilde Savunma Borçlanması Tahvili verildiğini, davalının işbu tahviller ile kuponlarda belirtilen tutarları vadesinde faiz getirisiyle beraber ödeme yapmayı garanti etmiş olmasına karşın müvekkiline ait tahvil ödemelerinin yapılmadığını, müvekkiline hamiline olacak şekilde verilmiş olan tahvil bedelinin 1977 yılında onbinlira olduğunu, ülkemizde meydana gelen para birim değişiklikleri ve ekonomik alım gücü dikkate alındığında işbu tahvil bedeline denk gelen güncel değerin ve faizin bilirkişi marifetiyle hesaplanması akabinde müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek, davanın kabulü ile davalı tarafından 1977 yılı Bütçe Kanununa dayanılarak kuponlu ve %11 faizli hamiline ait olacak şekilde müvekkiline verilmiş ancak bu zamana kadar ödenmesi yapılmamış olan Savunma Borçlanması Tahvilinin güncel değerinin bilirkişi marifetiyle hesaplanması sonrası ıslah ve değer artırım hakkı saklı kaymak kaydıyla şimdilik 100.000,00-TL' nin 02/06/1979 tarihi itibariyle işleyecek olan reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Savunma Borçlanması Tahvillerinin arka yüzlerinde de belirtildiği gibi bu borçlanmalara ait faiz ve anapara ödemelerinin, ödenmeleri gereken tarihten itibaren sırası ile 5 yıl ve 10 yıl içinde zaman aşımına uğradığını, bununla birlikte, alacaklar için zamanaşımı süresinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda tanımlanmış olup 146. ve 147. maddeler uyarınca, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her türlü alacak için 10 yıllık, kira bedelleri anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler için ise 5 yıllık zaman aşımı süresi bulunduğunu, ayrıca 5018 sayılı ... 34. maddesinin 3. fıkrasında hak sahibinin başvurmaması halinde ödenmeyen borçlar hususunda hem zamanaşımı süresi hem de yapılacak işlemler düzenlendiğini, söz konusu fıkrada; "....ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenmeyen borçlar zaman aşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşer.." hükmüne yer verildiğini, bu kapsamda dava konusuna ile benzer nitelikteki .... tarafından çıkarılan 1985 tarihli ve 5 yıl vadeli gelir ortaklığı senedinin ödeme taleplerinin müvekkili idarece reddedilmesi üzerine açılan dava neticesinde ... Mahkemesi'nin 26/12/2018 tarih, ... sayılı kararında, 5018 sayılı Kanun'un 34. maddesinde geçen ilgili hüküm uyarınca davalı idare lehine alacağın zaman aşımına uğradığını ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığını belirtilerek müvekkili lehine karar verildiğini, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu neticesinde ise ... Dava Dairesi 28/11/2019 tarih, .... sayılı karar ile ilk derece mahkemesinin kararının onanmasına kesin olarak karar verildiğini, söz konusu davanın haksız ve yersiz olduğunu, söz konusu davaya ilişkin ödemeye esas herhangi bir tutar bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, hamiline yazılı senede bağlanmış devlet tahvilinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Temelinde ödünç sözleşmesi bulunan tahviller, kural olarak, özel hukuk tüzel kişileri arasında anonim şirketler tarafından çıkarılabileceği gibi özel kanunlarda devlet ve belediye gibi bazı kamu tüzel kişilerine de tahvil çıkarabilme hakkı verilmiştir. Tahvillerin senede bağlanması mümkün olup bu bağlamda ya hamiline ya da nama yazılabilmesi olanaklıdır. Hamiline ve nama yazılı tahvillere, kıymetli evraka ilişkin genel hükümler uygulanır (....). Bu bağlamda eldeki dava, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari dava mahiyetinde olup 6012 sayılı TTK’nın 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 7155 sayılı kanunla 6325 sayılı HUAK’a eklenen 18/A maddesi 2. fıkrası uyarınca arabuluculuk son tutanak aslının yahut arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olup 6235 Sayılı HUAK’nın 18/A-2 bendi, “Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.” hükmünü haizdir. Bu hüküm uyarınca “herhangi bir işlem yapılmadan” tabirinden kasıt arabulucuya başvuru için taraflara süre verilmeyeceği, başka hiçbir usuli işlem yapılmadan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğidir. Bu nedenle, yasanın çok açık hükmü karşısında zorunlu arabuluculukta arabulucuya başvuruya ilişkin dava şartı davadan önce gerçekleştirilmek zorunda olup HMK’nın 115/2.maddesi kapsamında tamamlanabilir bir dava şartı olarak görülmemiştir (Emsal: .... .'nin 20/06/2022 tarih ve.... sayılı ilamı, ... .'nin 21/09/2023 tarih ve ... sayılı ilamı). Somut olayda ise; mahkememizce 10/01/2024 tarihli tensip ara kararı ile davacı vekiline, arabuluculuk son tutanak aslının yahut arabulucu tarafından onaylı örneğinin sunulması için ara kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta kesin süre verilerek, aksi halde davanın usulden reddine karar verileceği hususu usulüne uygun yapılan meşruhatlı davetiye ile ihtar edilmiş, bunun üzerine davacı vekili tarafından 28/02/2024 tarihli dilekçe ekinde, 06/02/2024 tarihli arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu görülmüştür. Mevcut hukuki durum karşısında; 08/01/2024 dava tarihinden önce arabuluculuğa başvurulmadığından HMK 114 ve 115 madde gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Yine kural olarak, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi halinde AAÜT md. 7 uyarınca davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte ise de; 6325 sayılı HUAK’ın 18/A-2. fıkrasının 3. cümlesinde davalıya tebligat yapılmadan davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmesine rağmen davalı tarafa dava dilekçesinin tebliğ edilmesi ve davalının vekil görevlendirmesinin davacı aleyhine sonuç doğurmaması gerektiği gözetilerek mahkememizce davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi uygun bulunmuş (Emsal: .... .'nin 06/12/2023 tarih ve .... sayılı ilamı), son tahlilde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava tarihinden önce arabuluculuğa başvurulmadığından HMK. 114 ve 115 madde gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 1.707,75 TL harçtan mahsubu ile 1.280,15 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.