T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/165 Esas - 2025/11
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/165 Esas
KARAR NO : 2025/11
HAKİM : ......
KATİP : ......
DAVACI :......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI ......
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 08/03/2024
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen sözleşme kapsamında, davalı tarafından yurt dışından ihraç edilen ürünlerin Türkiye'ye naklinin müvekkili şirket tarafından yapıldığını, müvekkili tarafından verilen hizmet kapsamında ve taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olarak 16.06.2023 tarihli 2.940 USD bedelli e-fatura düzenlenerek davalıya gönderildiğini, taraflar arasındaki anlaşma uyarınca müvekkilinin üzerine düşen tüm edimi yerine getirdiğini, davalı tarafından ihraç edilen ürünlerin nakliyesinin sağlandığını, ancak davalının fatura bedeline karşılık 1.000 USD ödeme yapıp kalan bedeli ödemediğini, bakiye borcun ödenmesi için .... Noterliğinin 28.11.2023 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiğini, ancak ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme yapılmamaması üzerine müvekkili şirket tarafından ...... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının haksız ve mesnetsiz itriazı üzerine takibin durdurulduğunu, arabuluculuk başvurusunda anlaşma sağlanamadığını ileri sürüp itirazın iptali ile takibin asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına, davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
CEVAP:
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça fatura ve cari hesaba dayanarak açılan takibe davalının itirazı üzerine davacının açmış bulunduğu 2004 sayılı İİK'nda düzenlenen itirazın iptali davasına ilişkindir.
...... takip sayılı icra dosyası, tarafların defterleri, tarafların BA-BS formları, müzekkere cevapları, ticaret sicil özeti, bilirkişi raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
...... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; " Davacı tarafından davalı aleyhine 05/12/2023 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; 1.900 USD fiili ödeme asıl alacak ve 62,67 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.962,67 USD istendiği, ödeme emrinin davalıya 13/12/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 12/12/2023 tarihinde borca, faize ve ferilerine itiraz ettiği ve itiraz üzerine 15/12/2023 tarihinde takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı," anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukukî kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesi “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” hükmünü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 190. maddesi ise “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
Karayoluyla eşya taşıma sözleşmesi, iş görme amacı güden sözleşmelerle bağlantısı bakımından, vekâlet ve hizmet sözleşmelerinden ziyade, eser sözleşmesiyle, niteliği, kuruluşu ve sona ermesi açılarından benzerlik arz etmektedir. Taşıma sözleşmesinden doğan hak ve borçlara ilişkin ihtilaflar çözülürken, bu sözleşmeyi düzenleyen Türk Ticaret Kanunu hükümleri kâfi gelmezse, taşıma sözleşmesinin bünyesine uygun düştüğü ölçüde, Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin hükümlerinden yararlanılabileceği ileri sürülmektedir. (...... )
6102 sayılı TTK’nın 863.maddesi uyarınca, aksi sözleşme veya durumun gereğinden anlaşılmadıkça, taşıma güvenliğine uygun olarak yani eşyanın sarsılmadan adresine ulaşmasını sağlamak için istifleme, yükleme ve boşaltma sorumluluğu taşıtana, eşyayı işletme güvenliğine uygun ve sağlam bir şekilde adresine taşıma yükümlülüğü ise taşıyana bırakılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 871. Maddesi gereğince, gönderilen, makul olması şartıyla, gönderen ile taşıyıcı arasında kararlaştırılan taşıma ücretini ödemek zorundadır.
Her ne taraflar arsında yazılı bir taşıma sözleşmesi yok ise de; Taşıma sözleşmesi kurulması için yazılı olma şartı bulunmamaktadır. Dosyadaki ihracat belgeleri, temel e.fatura, davacının defter ve kayıtları bir bütün halinde incelendiğinde taraflar arasında sözlü bir taşıma sözleşmesi bulunduğu sabittir. Davacı ve davalı tacir olup, işin bedelsiz yapıldığına ilişkin delil sunulmamıştır.
HMK.nun 222/1, 220/3 maddeleri gereğince taraflara dava konusu ticari defter ve kayıtlarını sunması süre verilmiş, davalı taraf defterlerini incelemeye sunmamış, davacı tarafından sunulan ticari defter ve kayıtlar ile cari hesap kayıtları incelenmiştir.
Mahkememizce SMMS bilirkişi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ...... 'ten alınan 03/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Hukuki takdir ve delillerin değerlendirmesi Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere Sayın Mahkeme görevlendirmesi doğrultusunda bilirkişi heyetimiz inceleme, tespit ve hesaplamaları neticesinde
1) Huzurdaki ihtilafta dava konusunun ... numaralı 16.06.2023 tarihli 2.940,00.-USD bedelli e-faturaya dayanak yönde ödenmeyen 1.900,00.-USD alacak iddiasının davalı tarafından tahsiline yönelik olarak 05.12.2023 tarihinde başlatılan ...... E sayılı ilamsız icra takip dosyasına davalı tarafından 12.12.2023 tarihinde ve süresinde bildirdiği anlaşılan itirazın iptali ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı iddia ve talebine yönelik olduğu,
2) Davacının beyan ve iddia ettiği doğrultuda taraflar arasında akdedilmiş sözleşmeye dosyada tesadüf edilmediği,
3) Davacı beyanı, kabulü ile; ihtilaf dayanağı ... numaralı 16.06.2023 tarihli 2.940,00.-USD bedelli e-faturanın 1.000-USD tutarının ödendiği, davacının icra takip dosyasında 1.900,00.-TL asıl alacak iddiası ile asıl alacak ile faiz ile ferilerine ilişkin talepte bulunduğu,
Davalı tarafa .... Noterliğinin 28.11.2023 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile ihtilaf konusu faturaya bağlı ödenmeyen 1.900,00.-USD alacağın ödenmesinin ihtar edildiğinin davacı beyanı ile anlaşıldığı ancak ihtarname evrakına dosyada tesadüf edilmediği ve içeriğinin, akdedilen sözleşme, ödeme ve/veya vade tarihi vb hususların denetlenemediği,
Dosya kapsamındaki Noterlik 13.03.2024 tarihli mahkeme müzekkere cevabı ve eki e-tebliğ mazbatası kayıtları ile davacı yanca beyan edilen evrakı olmayan ihtarname tarafları, ihtarname tarih ve yevmiye numarasının, e-tebligatın davalın yanca 28.11.2023 tarihinde okundu bilgisinin teyit edilebildiği, e-tebligat ile gönderilen ihtarname evrakı ile ihtarnamenin yasal düzenleme gereğince 03.12.2023 tarihinde tebliği denetimi hakkında hukuki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Davalıya yasal defterlerini şirket merkezinde hazır etmesine yönelik tebligat gönderildiği ve davalı tarafa tebliğin 03.06.2024 tarihinde gerçekleştiğinin dosya kapsamı ile anlaşıldığı, davalı şirket yetkilisince 18.11.2024 günü ;” şirket ticari defterlerinin SMMM ... nezdinde ...... adresinde bulunduğu,
şirket mali müşaviri ile ... GSM no.lu telefon aracılığı ile irtibat kurulacağı belirtilmiştir.
Davalı şirket Mali Müşaviri ... ile 18.11.2024 ve 25.11.2024 günü iletişime geçilerek defter kayıt ve belgeler üzerinde inceleme gün saati hususunda randevu istenilmiş olup, tarafımıza;”
şirket yasal defter kayıt ve belgelerinin bilirkişiye ibraz edilmesi hususunda kendisine de ayrıca tebligat gönderilmesi gerektiğini, mahkemenin tarafımızı bilirkişi olarak atamasının tek başına bağlayıcı olmadığını, şirket yetkililerine karşı kendisinin sorumlu olduğu, “ beyanla tarafımıza defter kayıt ve belge ibrazı yapılmamış olup, davalı yasal defter kayıt ve belgelerine ulaşılamadığından dolayı, davalı şirket yasal defter kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığı,
4) Dosya içeriğinde mevcut bilgi ve belgeler ile davacı şirket yasal defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler, ayrıca ...... E sayılı ilamsız icra takip dosyası ile davalı taraf itirazına bağlı yapılan inceleme ve hesaplamalar neticesinde;
a) Davacı şirket yasal defter beratlarının usulüne uygun olarak yasal sürelerinde oluşturulduğu, defter kayıt nizamının tek düzen muhasebe usul ve ilkelerine göre tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüş olup, davacı şirket yasal defterlerinin 6102 sayılı TTK.’nun 64. Maddesinde belirtilen kanuni şartları tam olarak taşıdığından, mevcut haliyle sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu tespit edilmiştir.
b) Taraflar arasında yazılı bir sözleşmeye dosyada tesadüf edilmemiş olmakla davacı şirket yasal defter kayıtları ve ihracat belgelerinin incelenmesi neticesinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin olduğu ve davacı yasal defter kayıtlarından ticari ilişkinin takibe konu edilen faturadan ibaret olduğu,
c) Somut ihtilafta davacı yan 16.06.2023 tarih ... no.lu 2.940,00 USD tutarlı faturadan kaynaklı bakiye 1.900,00 USD alacaklı oldukları iddia ve talebi ile ...... E. sayılı dosyası üzerinden 05.12.2023 tarihinde icra takibine geçmiş, İcra Müdürlüğü ödeme emri davalı tarafa 13.12.2023 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı yanca 12.12.2023 tarihinde borçlarının olmadığı gerekçesiyle asıl alacak, faiz ve tüm fer’ilerine, icra takibe itirazda bulunulduğunun anlaşıldığı,
d) Davacı şirket yasal defterlerinin incelenmesi neticesinde, davalı yana 16.06.2023 tarih ... no.lu 2.940,00 USD, (69.623,61 TL ) tutarlı temel e-fatura tanzim edildiği, bahse konu faturanın 16.03.2023 tarih 964 no.lu yevmiye maddesinde tesis edilen muhasebe kaydı ile davalı yanın 2.940,00 USD karşılığı 69.623,61 TL borçlandırıldığı,
e) Takibe konu edilen faturanın davacı tarafından BS formunda beyan edildiği, ancak davalı yanın 2023 hesap dönem BA/BS form bildirimlerinin boş olarak beyan edildiği görülmüş olduğu,
Diğer taraftan gerek dosya içeriğinde ve gerekse davacı yasal defter kayıt ve belgeleri inceleme aşamasında, davalı tarafından TEMEL E-FATURA iptaline ilişkin bir talep, onay vb, bilgi ve belgeye rastlanılmadığı,
f) Fatura içeriği hizmetin; davalı şirketin ... şirketine ihraç ettiği malzemelerin nakliyesine ilişkin olarak verildiği tespit edilmiş olup, davalı tarafından gerçekleştirilen ihracata ilişkin belgeler ( Ek-2 ) rapor ekinde sunulduğu,
g) Takibe konu edilen faturaya karşılık davalı şirket tarafından 1.000,00 USD ödeme yapıldığı beyan edilmiş ise de, 1.000,00 USD’lik ödemenin davacı şirket yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı, ayrıca 1.000,00 USD davalı ödemesine ilişkin ödeme belgesine, ödeme tarihine dosyada tesadüf edilmediği,
h) Sahibi lehine delil özelliğine haiz Davacı şirket yasal defterlerine göre takip/ dava tarihinde davalı şirketten 2.940,00 USD (dava tarihi; kur farkı değerlemesi sonrası 94.919,08 TL) alacaklı olduğu tespit edilmiş olup, Davacının takibe konu ettiği 2.940,00 USD değerindeki temel e-faturanın sadece 1.900,00 USD’lik kısmının takibe konu edildiği, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde davacının ancak bu meblağı talep edebileceği,
i) Davacının asıl alacak ve işlemiş faiz iddia ve talebi hakkında hukuki takdirin Mahkemeye ait olduğu, dosya kapsamında davacı tarafından taraflar arasında akdedildiği iddia edilen sözleşmeye, ihtilaf konusu fatura alacağının ödeme tarihi, vade tarihi gibi bilgi ve belgelerine tesadüf edilmediği,
Davalı tarafından “borcun olmadığı” itirazı ile birlikte icra takibinde faize yönelik itiraz yer verildiği bu kapsamda faiz itirazına yönelik olarak tarafların tacir olması, ticari iş doğrultusunda davacı tarafından icra takibinde kamu bankalarınca 1 yıla kadar vadeli (dolar) mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz oranı ile takip yapıldığının anlaşıldığı,
İcra takibinde işlemiş faiz bakımından 16.06.2023 fatura tarihi ile 05.12.2023 takip tarihi dönemi ile işlemiş faiz istemine yer verildiği,
Sayın Mahkemenin hukuki takdirine sunulmak üzere iki ayrı faiz başlangıcı ile terdiden icra takibi işlemiş faiz hesabına yer verildiği,
- Davacı taraf istemi doğrultusunda 16.06.2023 (fatura tarihi)-05.12.2023 (takip tarihi) dönemi hakkında tespit ve kabul olması halinde; icra takibine esas işlemiş faiz talebi denetimi yönünde yapılan hesaplamada 1.900,00.-USD asıl alacağa işlemiş faiz tutarının toplamda 63.70.-USD olarak hesaplandığı ve takipte yer alan faiz tutarının 62,67-USD olduğu ve hesaplanan tutardan daha düşük olduğu,
- Davacı taraf beyanında yer alan .... Noterliğinin 28.11.2023 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiği, temerrüt ve faiz başlangıcı hakkında tespit ve kabul halinde; icra takibine esas işlemiş faiz talebi denetimi yönünde 28.11.2023(ihtarname)-05.12.2023 (takip tarihi) dönemi ile 1.900,00.-USD asıl alacağa işlemiş faizin toplamda 2,68-USD olarak hesaplandığı ve takip toplamının 1.902,68.-USD olduğu, takipte yer alan faiz tutarının 62,67-USD olması ile hesaplanan tutardan daha yüksek icra takip toplamının var olduğu, tespit ve hesaplamalarla düzenlenen iş bu bilirkişi heyeti raporunu on iki sayfa halinde ekleri ile birlikte Sayın Mahkeme takdirine saygılarımızla arz ederiz." bildirmiştir.
Somut olayda; Taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde davacının davalı için taşıma işi yaptığı, mahkememizce bilirkişi marifetiyle aldırılan raporlara göre davacının TTK hükümlerine göre usulüne uygun olarak tutulan ticari kayıtları incelendiğinde, davacı tarafından sunulan belgelerde söz konusu taşıma işine ilişkin temel e.fatura düzenlendiği, temel e.faturanın davalı tarafça iade edilmediği ve dosyadaki ihracat belgelerine göre davacı tarafından söz konusu malların nakliyesinin yapıldığı görüldüğünden, görevlendirilen bilirkişilerin de icra takibine esas işlemiş faiz talebi denetimi yönünde 28.11.2023(ihtarname)-05.12.2023 (takip tarihi) dönemi ile 1.900,00.-USD asıl alacağa işlemiş faizin toplamda 2,68-USD olarak hesaplandığı ve takip toplamının 1.902,68.-USD cari hesap alacağının olduğunun belirtildiği, bu suretle davacının icra takibi ile bu miktarda alacak miktarını davalıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre, davacı tarafın, cari hesaptan kaynaklanan ve mahkememizce tespit olunan 1.902,68.-USD alacak için icra takibi yapmakta haklı olduğu, davanın kısmen kabulü gerektiği anlaşıldığından bilirkişi raporunda hesaplanan alacak miktarı üzerinden itirazın kısmen iptali ile icra takibinin 1.902,68 USD üzerinden devamına, alacak likit olduğundan davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulüne, davacı taraf icra takibinde tümüyle haksız olmadığından davanın kabul/red oranına göre yargılama harç ve giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
...... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın, 1.900 USD asıl alacak ve 2.68 USD işlemiş faiz olmak üzere 1.902,68 USD üzerinden takibin takip şartları ile devamına,
Alacak likit olduğundan 12.514,69 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 4.145,00 TL harçtan peşin alınan 1.068,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.076,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 3.456,00 TL'sinin davalıdan, 144,00 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 427,60 TL başvuru harcı, 1.068,60 TL peşin harcı, olmak üzere toplam 1.496,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 12.000,00 TL bilirkişi ücreti, 82,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 12.082,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 11.598,72 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair ,davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.. 15/01/2025
Katip ......
e-imzalı
Hakim ......
e-imzalı