T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/169 Esas - 2024/538
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/169 Esas
KARAR NO : 2024/538
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/07/2019
KARAR TARİHİ : 12/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/07/2024
... Karar sayılı ilamı sonrasında, Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/05/2019 tarihinde sürücü ... plaka sayılı araç ile orta refüjden yola girip karşıya geçmek isteyen yaya davacıya çarpması sonucu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini belirterek kaza nedeniyle şimdilik 400,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL kalıcı iş göremezlik ve 100,00 TL tedavi ve bakım gideri olmak üzere toplam 1.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava öncesi davalı şirkete başvuruda bulunulmadığını, trafik tespit tutanağı incelendiğinde sigortalı araç sürücüsünün kazaya karıştığına ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığını, davanın ... ihbar edilmesini talep ettiklerini, kazada kusur durumlarının belirlenmesinin adından davacının maluliyetinin belirlenmesi için rapor alınmasını talep ettiklerini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatı taleplerinin teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 24.05.2024 tarihli raporda özetle; "Davacı için 2.558,40TL bakıcı gideri zararı, 8.083,60TL geçici iş göremezlik zararı ile,
Sayın mahkeme ara kararı uyarınca yapılan hesaplamalar neticesinde; 2024 yılı verileri, 11.03.2020 Tarihli ... tablosu ve prograssif rant yöntemi esas alınarak; 283.557,00TL sürekli iş göremezlik zararı hesaplanmıştır." şeklinde görüş bilirmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklanan geçici, sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatının tahsiline ilişkindir.
Mahkememizce davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine istinaf davasını inceleyen ... Karar sayılı ilamı ile;
"...1-6098 sayılı TBK’nun 74. maddesi gereğince Ceza hukuku ile ilişkisinde başlığı altında “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmünü içermektedir.
Hukuk hakiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmadığı ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti, gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.... Hukuk hâkimi ceza mahkemesi kararındaki fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağını belirleyen maddi olgularla ve ceza mahkemesince verilen mahkûmiyet kararı ile bağlıdır.
Dosya içeriğinden, 06/05/2019 tarihli kaza tespit tutanağına göre akaryakıt istasyonu çalışanlarından kazayı gören görgü şahitlerinin ifadeleri ve olay yerindeki akaryakıt istasyonunun güvenlik kamera görüntülerinin incelenmesinde, kazaya karışan aracın sağ yan ve ön köşe kısımları ile karşıdan karşıya geçmekte olan ve kaldırıma 1 m. kala geçişini tamamlamak üzere olan yaya ...çarptığı, yaya ... çarpma noktasından 3 m. uzakta kaldırıma uçtuğu, aracın kaza öncesi, kaza anı ve kaza sonrasında hızını hiç azaltmadığı ve kaza sonrası durmayarak olay yerinden uzaklaşarak kaçtığının tespit edildiği ve araç sürücüsü ve davacı yaya ... ihlal ettiği kuralların belirtildiği, olaya ilişkin olarak ... kasten çarparak adli raporda belirtildiği üzere yaralayarak olay yerinden seyrine devam ettiği, şüphelinin gerçekleştirdiği diğer olaylarda belirtilerek her üç olay sonrasında durmayarak yoluna devam etmesi nedeniyle polise haber verildiği, emniyet görevlileri tarafından... yol kontrol noktasında şüphelinin durdurulmak istendiği, ancak durmayarak polis memuruna çarparak yaralanmasına neden olduğu, polis memurunun sevkedildiği hastanede kurtarılamayarak şehit olduğu belirtildiği, şüpheli... aralarında davacının da bulunduğu mağdurlara yönelik eyleminin kasten öldürmeye teşebbüs olarak nitelendirilmesi gerektiği gerekçeleriyle kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı ve yargılamanın ... Esas sayılı dosyasında devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda olayla ilgili davalı hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kamu davası açılmış olduğu nazara alınarak öncelikle 6098 sayılı TBK'nin 74. maddesi hükmü uyarınca maddi vakıanın belirlenmesi bakımından ceza dava dosyasının getirtilerek incelenmesi, sonuçlanıp sonuçlanmadığının belirlenmesi, ceza davasındaki tespit ve maddi vakıanın kabul şekli de gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken araç sürücünün davacıya kasten çarparak yaralanmasına neden olduğunun kabul edilerek karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
2- Mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması Anayasa hükmüdür (md.141/3). Mahkemenin, tarafların açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesi ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesi hukuki dinlenilme hakkının da (HMK.md.27) gereğidir. Bu husus aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkı kapsamında da güvence altına alınmış haklardandır. Yargı organları her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirip, sabit görülen maddi vakıaları ve bunlardan çıkardıkları sonuç ve hukuki sebepleri gerekçelerine yansıtmalıdırlar. HMK'nın 6100 Sayılı HMK'nın 297. Maddesinde hükmün kapsamı ve hükümde bulunması gereken hususlar maddeler halinde açıkça düzenlenmiştir. 297/c bendinde “tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan hukuki sonuç ve hukuki sebeplerin” hükmün kapsamı içinde bulunması gereken hususlar olduğu belirtilmiştir. Yine aynı kanunun 297/2 maddesinde "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" düzenlemesine yer verilmiştir. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.Anılan yasal düzenlemenin de gereği olarak mahkemece verilen hükmün,gerekçeli olması, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında uygunluk ve illiyet bulunması, gerekçenin dosya kapsamına ve uyuşmazlığa ilişkin olması, taleplerin hangi nedenle kabul,hangi nedenle reddedildiğinin gerekçeden anlaşılması ve hükmün infazda tereddüt yaratmayacak mahiyette olması gerekmektedir.Hakim tefhim ettiği karara uygun gerekçeli hüküm oluşturmalıdır.Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.
Mahkemece karar gerekçesinde aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen 04/06/2021 tarihli ek rapora göre karar verildiği belirtilmiş ise de 04/06/2021 tarihli ek raporda sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden dört ayrı ihtimale göre hesaplama yapıldığı, mahkemece hangi hesaplamanın hükme esas alındığı karar gerekçesinde belirtilmediği gibi hüküm altına alınan 48.488,85 TL sürekli iş göremezlik zararının raporda belirtilen tutarlar arasında olmadığı anlaşıldığından dosya kapsamında bulunan ve hükme esas alınan deliller tartışılmadan ve dosya kapsamındaki delillere uygun olmayacak şekilde gerekçesiz karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle öncelikle davalıya zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı araç sürücüsü hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kamu davası açılmış olduğu nazara alınarak öncelikle 6098 sayılı TBK'nin 74. maddesi hükmü uyarınca maddi vakıanın belirlenmesi bakımından ceza mahkemesi dosyasının sonuçlanıp sonuçlanmadığının belirlenmesi, ceza davasındaki tespit ve maddi vakıanın kabul şekli de gözetilerek olayın niteliğine göre gerekirse uzman bilirkişiden gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli kusur raporu alınması ve varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken anılan hususların göz ardı edilmiş olması isabetsizdir..." gerekçesiyle hükmün kaldırılarak mahkememize dosyanın iade edildiği anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiş olup, ... plakalı otomobilin 08/11/2018-2019 vadesinde davalı şirket tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu ve ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
... hakkında davacının da içerisinde yer aldığı katılanlara yönelik olarak canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme suçundan dolayı açılan kamu davasında, davacıya yönelik eylemi nedeniyle netice olarak eylemin teşebbüs aşamasında kalması sonucu 10 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün temyiz edilmesi üzerine temyiz davasını inceleyen ... Karar sayılı ilamı ile hükmün kesinleştiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde; kesinleşen ceza dosyasından da anlaşılacağı üzere; kaza tarihi olan 06/05/2019 tarihinde sigortalı araç sürücüsü dava dışı ... kasten çarptığı ve yaralanmasına neden olduğu, devamında yine yaya olarak seyreden dava dışı... kasten çarptığı ve yine yaralanmasına sebebiyet verdiği, Havalimanı Protokol Yolunun giriş istikametinin 18. kilometresinde ise bu kez davacıya çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiği, devamında ise öldürme kastı ile maktul polis memuruna çarpması sonucu kasten öldürme suçunu işlediği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı tarafından davacının maluliyetine neden olan olayın trafik kazası değil, sigortalı aracın silah olarak kullanıldığı ve kasten yaralama eylemi olması nedeniyle poliçe kapsamına dahil olmadığı savunulmuş ise de, ... Karar sayılı ilamında;
"... KTK'nın 85 inci maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Motorlu araç ölüme veya yaralanmaya sebebiyet vermiş ise, kazaya karışan aracın başkalarına devir ve temliki veya üzerinde bir hak tesisini önlemek amacıyla olaya el koyan ..., aracın tescilli olduğu tescil kuruluşuna trafik kaydı üzerine şerh düşülmesi için talimat verilir. Kaza anı ile ... trafik kaydı üzerine şerh düşülmesi arasında geçen süreler içinde kötü niyetle yapılan araç tescilleri hükümsüz sayılır. Şerhin konulduğu tarihten itibaren bir ay içerisinde, şerhin kaldırıldığına veya devamına ilişkin mahkeme kararı ibraz edilmediği takdirde bu şerh hükümsüz sayılır. İşletilme halinde olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. İşleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibi, hakimin takdirine göre kendi aracının katıldığı bir kazadan sonra yapılan yardım çalışmalarından dolayı yardım edenin maruz kaldığı zarardan da sorumlu tutulabilir. Ancak, bu durumda işletici teşebbüs sahibinin sorumlu kılınabilmesi için kazadan kendisinin sorumlu olması veya yardımın doğrudan doğruya kendisine veya araçta bulunanlara yahut kazaya taraf olan üçüncü kişilere yapılması gerekir. İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükmünü haizdir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 üncü maddesi ise "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." şeklindedir. Teminat dışında kalan haller ise KTK'nın 92 inci ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Öte yandan, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 üncü maddesinde ise tazminatı gerektiren olayın sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir. Motorlu araçlarla kasten üçüncü kişilere verilen zararlar teminat kapsamı dışına çıkarılmadığı gibi kasti bir hareket sonucunda sigorta şirketinin sigortalıya rücu edebileceği de ortadadır. Yukarıda açıklanan hükümler gereği davalının, eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasten üçüncü kişilere verdikleri zararlardan da sorumlu tutulması gerektiğinin benimsendiği açıktır. Dosya kapsamından, davaya konu kazanın sürücünün kasıtlı fiili sonucu gerçekleştiği, sürücü hakkında silahla kasten yaralama suçundan verilen kararın ... 18.04.2016 tarihli ilamıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmakla; İtiraz Hakem Heyetince, eylemin oluş biçimi dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir...." şeklinde olan ilamından da anlaşılacağı üzere işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, dolayısıyla sigortacı aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu gibi eylemin kasıtlı bir fiil sonucunda meydana gelmesi durumunda sorumluluktan kurtulamayacağı kabul edilmiştir.
Buna göre, ... 11/03/2020 tarihli raporuna göre davacının meydana gelen trafik kazası nedeniyle kaza tarihindeki Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının sürekli özür oranının %5 olduğu, kaza nedeniyle 1 ay bakıcı ihtiyacı olduğu ve tıbbi iyileşme süresinin ise 4 aya kadar uzayabileceğine dair rapor hükme esas kabul edilmiş, yine 24/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporundan ise TRH 2010 ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile 283.557,00 TL sürekli iş göremezlik, 8.083,60 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 2.558,40 TL bakıcı gideri tazminatı toplamı 294.199,00 TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, alacak için 02.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz uygulanmasına,
2-Alınması gereken 20.096,73 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL, ıslah dilekçesi ile yatırılan 475,00 TL olmak üzere toplam 519,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 19.577,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi 11. fıkrası gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 44,40 TL peşin harç ve 475,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 563,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... kaldırma kararı öncesinde toplam 1.792,05 TL, kaldırma kararı sonrasında 589,10 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.381,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 46.129,85 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair e-duruşma sistemi üzerinden davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 12/07/2024
...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.