T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/335 Esas - 2025/579
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/335 Esas
KARAR NO : 2025/579
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 16/05/2024
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/08/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalılardan ... Şirketi'nin ithalatçısı, diğer davalı ... Şirketi'nin satıcısı olduğu ... şasi numaralı ... ... marka ticari kullanım amaçlı aracı 23.11.2021 tarihli faturaya istinaden 209.925,01 TL bedelle 0 KM olarak satın alındığını ve ... plaka sayısı ile tescil edildiğini, dava konusu aracın 29.08.2022 tarihinde henüz 16.239 KM de olduğu halde yolda kalıp çalışmama şikayeti ile yetkili servise götürüldüğünü, tamir edildiğinden bahisle teslim edildikten sonra, 02.02.2023 tarihinde 26.603 KM de yeniden arızalandığını, yeniden davalı ... Şirketi'nin yetkili servisine götürüldüğünü tamir edildiğini, dava konusu aracın 17.03.2023 tarihinde 29.355 KM ye geldiğinde yağ eksiltme nedeniyle servise götürüldüğünü, yağ takviyesi yapılıp sorun olmadığı söylenerek teslim edildiğini, 12.05.2023 tarihinde 33.050 KM 'de iken aracın gene yolda kaldığını, aracın aküsü değiştirilerek sorunun giderildiğinin söylendiğini, aracın 13.07.2023 37.195 KM'de iken yine arızalanarak servise teslim edildiğini, 29.08.2023 tarihinde motor kontrol ünitesinin yazılımında hata/eksik olması sebebiyle işlem yapıldığını, 21.11.2023 tarihinde 45.121 KM'de iken ... kodlu arıza nedeniyle servise götürüldüğünü, 13.12.2023 tarihinde 45.526 KM'de iken yine çalışmayan aracın ... ve ... arıza kodlarıyla ... yetkili servisine götürülüğünü, 26.12.2023 tarihinde, 45.820 KM'de iken aküsünün değiştirildiğini, aracın motor kısmından ve yürüyen mekaniğinden yürürken sürekli sesler geldiğini, aracın EPS arızası verdiğini, dava konusu arızaların aracın kullanımını engellediğini ve aracın gizli ayıplı olduğunu ileri sürüp dava konusu aracın tüm masrafları davalılara ait olmak üzere ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, müvekkili şirkete karşı husumet yöneltilemeyeceğini, davacı yanın talep sonucunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu araçta müvekkili şirkete atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, davacının aracı 3 yıl gibi uzun bir süre kullandığını ve 50 bin KM'den fazla yol yaptığını ve halen sorunsuz çalıştığını, aracın birden çok kez servise götürülmesinin aracın ayıplı olduğu anlamına gelmeyeceğini, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi halinde araçtaki değer kaybının hesaplanıp müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğini, zira aracın 3 yıl gibi uzun bir süredir ve halen davacının kullanımda olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının ayıp ihbar yükümlülüğü ve süresine uymadığını, dolayısıyla dava hakkı bulunmadığını, davacı taleplerinin zaman aşımına uğradığını, aracın yasal garantisi dolduğundan davanın zaman aşımı nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davacının arıza yönünden seçimlik haklarından ücretsiz onarım hakkını kullandığını, dava konusu aracın garanti kapsamında ücretsiz onarımının yapıldığını bildirip davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalıdan satın alınan malın gizli ayıplı olduğundan bahisle malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir.
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ...'na yazılan müzekkereye cevap verildiği, dava konusu araca ait satış belgesi, garanti belgesi, fatura servis kayıtları, iş emri formu, servis formu, teslim formu, tamir evraklarının, ödeme belgelerinin geldiği, dava konusu araç için ..... no'lu Ek Hizmet Binası'nda keşif yapıldığı, ... AŞ'de dava konusu araca yerinde inceleme yapıldığı, verilerin alındığı eksik hususların giderilip, dosyanın bilirkişi incelemesi için Makine Mühendisi bilirkişiye tevdi edildiği ve bilirkişi tarafından rapor hazırlanıp dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Dava konusu aracın incelenmesinde; "... plakalı aracın davacı ... tarafından davalı ... şirketinden 23.11.2021 tarihinde 209.925,01-TL bedelle satın alındığı, araç üzerinde ..... tarafından 01.03.2024 tarihinde "Haciz Şerhi" konulduğu ,"anlaşılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (“TBK”) 219. maddesi uyarınca, ürünün maddi, hukuki ya da ekonomik yönden; (i) satıcı tarafından bildirilen nitelikleri havi olmaması, (ii) nitelik veya niteliğini etkileyen niceliğine aykırı olması ve/veya (iii) kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının üründen beklediği faydaları bulundurmaması halinde satıcının ayıplı üründen sorumluluğu gündeme gelmektedir.
Alıcının yerine getirmesi gereken külfetler TBK md. 223’de “Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcının ayıba ilişkin ihbar yükümlülüklerini yasal süre içinde yerine getirmesi halinde; (i) sözleşmeden dönme, (ii) ayıp oranında bedel indirimi, (iii) ücretsiz onarım veya (iv) ayıpsız misli ile değişim talep edebilecektir. Alıcının ayıplı ürün teslimi nedeniyle zarara uğraması halinde bu husus da ileri sürülebilecektir
Bunun gibi, ayıp, ilk bakışta tespit edilebilecek “aşikar”, olağan incelemeyle tespit edilebilecek “açık” ve olağan muayene ile tespit edilemeyecek, ancak zamanla kullanıma bağlı olarak ortaya çıkacak olan “gizli” ayıp olarak da farklı şekillerde nitelendirilebilir.
..... no'lu Ek Hizmet Binası otoparkında keşif yapılmış ve sonrasında bilirkişi kök raporu, daha sonra ... AŞ'de dava konusu araca yerinde iki kez inceleme yapılarak, bilirkişi kök ve ek raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'dan aldırılan 14.08.2023 tarihli bilirkişi kök raporundan özetle; "
Dosya muhteviyatı üzerinden yapılan inceleme, yapılan keşif işlemi, tespit ve değerlendirmeler sonucunda;
Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Dava konusu aracın ... Tic.A.Ş. Den 23.11.2021 tarihli faturaya istinaden 209.925,01-TL bedelle sıfır kilometre olarak satın almış ve ... plaka sayısı ile tescil ettirmiştir.
2. Araçta meydana gelen arıza ,davacının kullanım hatasından kaynaklandığını gösteren bir bulgu ve belgenin mevcut olmadığı,
3. Aractaki giderilemeyen arıza ayıbının gizli ayıp olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı" şeklinde rapor sunulmuştur.
Bilirkişi raporu taraflara HMK 281. Madde şerhi ile tebliğ edilmiş, davalı taraflar bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuşlar ve yeniden bilirkişi incelemesine gidilmiştir.
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ...'tan aldırılan 06/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle;"
Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
1.Aracın tüm arızalarının elektrik tesisatından kaynaklandığı,
2.Araç, garanti süresi içinde dört defa, sonrasında ise iki defa onarılmasına rağmen ayıbın giderilemediği,
3.Ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu ve aracın kullanımına mani olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı. " şeklinde rapor sunulmuştur.
Bilirkişi raporu sonrası tarafların itirazları devam etmiş ve ... AŞ'de dava konusu araca yerinde inceleme yapılarak, Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından, bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'dan aldırılan 12/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "24.05.2025 tarihinde saat 13:30 da dava konusu ... plakalı arac için ..... adresindeki ... ... yetkili servisine gidilmiş, dava konusu aracın,... plakalı, 2020 model ... marka, .....L tipi, ... şasi numaralı , 56.041 km’de hususi oto olduğu 85.304 Km de olduğu anlaşılmıştır.
Bilgisayarlı arıza taramasında aracın motor arızası ve ..... ve birçok ışık yanıyor, Arıza Kodları: ..... Sol Arka Hız Sensörü ,
Dava konusu aracın arızasının giderilememiş olması, aracın kullanım sürekliliğine engel sebep olmaktadır.
Araçta meydana gelen arıza ve hasarın, tüketicinin kullanım hatasından kaynaklandığını gösteren bir bulgu ve belgenin mevcut olmadığı, görüş ve kanaatine varıldığı" şeklinde bilirkişi ek raporu sunulmuştur.
Bilirkişi raporu taraflara HMK 281. Madde şerhi ile tebliğ edilmiş, davacı vekili rapor gibi karar verilmesini talep etmiş, davalı vekililer ayrı ayrı bilirkişi rapora ilişkin beyan ve itiraz dilekçesi sunmuş, bilirkişi raporu bilimsel ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce dava konusu araç üzerinde yapılan keşif ve takiben düzenlenen bilirkişi raporu ve yazışmalardan anlaşılacağı üzere; davalı ... şirketinin üreticisi, davalı ... şirketinin ise satıcısı olduğu aracın bilirkişi raporunda anlatıldığı şekilde ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, arızanın üretim ve imalat sürecinden kaynaklı olup, ancak kullanımla ortaya çıkabilecek mahiyette gizli ayıp niteliğini haiz olduğu, kullanıcı hatasından kaynaklandığına dair teknik bir tespitin söz konusu olmadığı, arızaların aracın garanti süresi içinde ve birçok kez yaşandığı, davacının araçtan beklediği ekonomik faydayı sağlayamadığı anlaşılmış olup davacının 6098 sayılı TBK nun 229. Maddesindeki seçimlik haklarından sözleşmeden dönme ve malın iadesi ile malın misli ile değiştirilmesi hakkını kullandığı, davacının davalılardan satın aldığı ürünün gizli ayıplı olması nedeniyle davanın kabulüne karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,
1-DAVANIN KABULÜNE
... Marka, ..... model aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine,
2-Alınması gereken toplam 14.339,98 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.585,00 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 10.754,98 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 3.585,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.012,60 TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 932,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 14.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.932,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 33.588,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin e-duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.18/07/2025
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı