T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/381 Esas
KARAR NO: 2024/454
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
DAVALI : ....
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ: 29/05/2024
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2008 yılı Ağustos ayında bankadan kredi çekerek .... bildiği kadarıyla .... sayılı dosyada karar defterinde yazıldığı üzere .... sayılı daireyi noter satışı ile aldığını, notere giderek evin satışını gerçekleştireceklerini söyleyen kooperatif başkanları ile noter satışı gerçekleştirerek tapunun üzerine verilmesi konusunda anlaştığını, bu kooperatifin .... mevki .... parsel bulunmakta olduğunu, daha sonra üzerine tapu verilmeyince dolandırıldığını anladığını belirterek, dava konusu taşınmazın 3. şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi için tapu kayıtlarına ihtiyati tedbir konulmasına, bu hususta .... müzekkere yazılmasına, davalı hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine, davaya konu olan taşınmaz yönünden tapu iptal ve tescil talebinin kabulü ile adına kayıt ve tesciline, tapu iptal ve tescil talebinin herhangi bir nedenle uygun görülmemesi halinde davaya konu taşınmazın dava tarihindeki rayiç bedellerinin tespiti ile dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, .... adresindeki taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
Kesin yetkinin bulunduğu hallerde mahkemenin yetkili olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-ç maddeye göre dava şartıdır. Kesin yetkiye ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.) “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” (HMK 115. md.).HMK 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmekte olup görev yönünden bu incelemenin en erken değil, en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir. Konuya ilişkin HMK'nın 138. maddesinin gerekçesi ise şöyledir: “Usule ilişkin hususlar, şeklî nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında, dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabilir. Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır. Böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan, ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanması amaçlanmıştır.”. Bu gerekçe ile de her aşamada dava şartlarına dair hususların incelenebileceğine açıklık getirilmiştir. Son tahlilde kanunda açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin kesin yetki kuralları nedeniyle yetkisiz olması halinde usulden red kararı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (Emsal: ....'nın 11/04/2019 tarih ve .... . sayılı ilamı).
Yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında usul ekonomisi de gözetilerek, dosya kapsamı uyarınca dava dilekçesi karşı yana tebliğ edilmeksizin öncelikle dosya üzerinden dava şartlarının incelenmesi gerekmiştir.
Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki başlıklı 6100 sayılı HMK'nın 12. maddesinin 1. fıkrasında "Taşınmazın üzerinde ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Kanunda öngörülen bu düzenleme kamu düzenine ilişkin ve emredici bir yetki kuralı olduğundan mahkemece resen gözetilmesi gerekir.
Davaya konu edilen gayrimenkul, ...ilçesinde yer almakla .... Adliyesi yargı çevresi içerisinde bulunduğundan eldeki davada mahkememizin yetkili olmadığı, kesin yetki kuralı gereğince .... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, HMK'nın 114/1-ç ve 115. maddelerine göre davanın dava şartı (kesin yetki) yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK 14/2 maddesi gereğince mahkememizin yetkisizliği nedeniyle HMK 114/1-ç ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın yetkili .... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin yetkili mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-Süresinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,
Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 12/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.