T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/384 Esas - 2025/10
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/384 Esas
KARAR NO : 2025/10
HAKİM : ......
KATİP :......
DAVACI :......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI : 1- ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI : 2- ......
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/05/2024
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Teşekkül ile davalıların oluşturduğu İş Ortaklığı arasında ... ihale kayıt nolu ve ... ihale kayıt nolu ihaleler sonucu hizmet sözleşmeleri imzalandığını, ancak davalı firmaların daha sonra ... aleyhine... Mahkemelerinde açtığı davalar neticesinde damga vergilerini ... tahsil ettiklerini, bunun üzerine damga vergisinin teşekkül tarafından ödenmek zorunda kalındığını, buna göre ... nolu ihaleye ilişkin 42.566,50 TL damga vergisi ve 13.650,40 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 56.216,90 TL damga vergisi aslı ve ferilerinin, 2020/7042240 nolu ihaleye ilişkin 27.592,83 TL damga vergisi ve 11.497,05 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 30.089,88 TL damga vergisi aslı ve ferilerinin davacı teşekkül tarafından ödendiğini ileri sürüp şimdilik 95.306,78 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki, derdestlik, husumet ve hak düşürücü süre, zamanaşımı definde bulunarak, davacının 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre damga vergisinden muaf olmadığını, ayrıca damga vergisine konu edilen ihale kararlarında müvekkilinin imzasının bulunmadığını, Kamu İhale Genel Tebliği 78.30 md. istinaden müvekkili şirketlerin ihale damga vergisinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
GEREKÇE:
Dava, davalıların sorumlu olduğu bildirilen damga vergisinin davacı tarafından ödendiğinden bahisle yapılan ödemenin rücuen tahsili isteminden ibarettir.
Taraflarca istenilen tüm deliller toplanmıştır; taraflar arasındaki sözleşmeler, ihale evrakları ve ödeme belgelerinin dosyaya sunulduğu, ... Mahkemeleri'ne ait kararların geldiği, müzekkere cevaplarının geldiği, mahkememizce bilirkişiden rapor aldırıldığı ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Davacı tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19. maddesine göre açık ihale usulü ile ihalesi yapılan ... ihale kayıt numaralı "... ihtiyacı olan 32 kişi ile 3 yıl süreli çevre temizliği, yemekhane, lokal, misafirhane, çay ocağı, bahçe bakımı, tadilat, inşaat onarım ve malzemesiz temizlik hizmet alım işi"nin davalı şirketlerden oluşan iş ortaklığının uhdesinde kalması üzerine davacı ... A.Ş. ... (...) ile davalılar arasında 03.05.2021 tarihinde Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme bedelinin binde 5.69 oranında 42.566,50-TL ihale karar damga vergisinin davalı tarafından davacı idareye 30/04/2021 tarihinde ödendiği, söz konusu damga vergisinin haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiğinden bahisle açılan dava üzerine ...... Mahkemesince davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davalıdan tahsil edilen tutarın faizi ile birlikte yüklenici şirkete iadesine ...... no ile 31.05.2022 tarihinde karar verilmiştir.
Davacı tarafından ihalesi yapılan ... ihale kayıt numaralı "... ihtiyacı 3 yıl süreli ve 19 kişilik genel hizmet alım işi" nin davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı uhdesinde kalması üzerine davacı ... A.Ş. ... (...) ile davalı şirketler arasında Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığı, yüklenici şirketler tarafından ...... . no.lu dosyasında 23.02.2022 tarihli kararda; İhale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ... A.Ş. olduğundan, mükellefi ve sorumlusu olmayan davacıdan "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesi mevzuata aykırılık teşkil ettiğinden, dava konusu zımni ret işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacıdan tahsil edilen tutarın tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte davacılara iadesine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce Sayıştay Emekli Uzman Denetçisi Bilirkişisi ...'ndan aldırılan 20.11.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "Yargılayıcı Mahkemenin talimatı doğrultusunda dava dosyasının incelenmesinde;
- Raporumuzun III-İNCELEME-TAHLİL-DEĞERLENDİRME-TESPİT bölümlerindeki tespitlerimiz sonucunda;
- Gerek mal alımı, gerek hizmet alımı ve gerekse yapım işleri tip sözleşmelerinde, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti hesaplanırken, katma değer vergisi hariç "sözleşme giderlerinin" de toplama dahil edildiği; tip sözleşmelerin "Sözleşme bedeline dahil olan giderler" başlıklı maddelerinde de, KDV hariç olmak üzere, sözleşmelerin imzalanmasından ve uygulanmasından doğacak..., resim ve harçların sözleşme bedeline dahil olduğu, belirtilmektedir.
- İhale konusu işi üstlenen davalı, ihale sürecinde damga vergisine ilişkin mali bir yükümlük ile karşılaşacağını bilmekte ve bunu bilerek teklif vermektedir. Dava konusu damga vergisi, ihale dokümanı uyarınca ihaleyi üstlenenlerce "sözleşme gideri" adı altında ihale makamına ödenmekte, bu nedenle de işin toplam maliyetine dahil olmaktadır. Dolayısıyla; ihale kararlarına ait damga vergileri, işin tamamlanmasıyla hak kazanılan iş bedeli içerisinde üstlenicilere bir anlamda iade edilmektedir.
- Dava konusu damga vergisinin iadesine karar verilmesi durumunda, davalı daha önce maliyet olarak hesap ettiği ve hakediş içerisinde ihale makamından tahsil ettiği damga vergisi kadar ilave haksız kazanç elde etmiş olacaktır.
- Mevzuat hükümleri, sözleşme maddeleri ve diğer düzenlemeler gereği ihalelere ilişkin damga vergileri davalı tarafından davacı hesaplarına yatırılmış, damga vergileri, yasal süresi içerisinde beyan edilip... dairesine ödenmiş;
- Ancak, davalı firma daha sonra ... aleyhine... mahkemesinde açtığı davalar neticesinde, damga vergilerini ... tahsil etmiştir. Yüklenicinin... mahkemesi kararlarıyla damga vergilerini ... tahsil etmesi neticesinde ... ... tarafından tebliğ edilen.../ceza ihbarnameleri ile damga vergisi asılları ile gecikme faizlerinin ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.
- ... ... tarafından.../ceza ihbarnamelerinin gönderilmesi üzerine; mevzuat hükümleri, sözleşme maddeleri ve diğer düzenlemeler gereği ihalelere ilişkin damga vergilerinin, davacı tarafından yasal süresi içerisinde... dairesine ödendiği,
- Davalı yüklenicinin teklif bedeline dahil ederek davacıya ödemiş olduğu ihale kararı damga vergisini ... iade almak suretiyle davacı tarafından ikinci kez karar damga vergisi ödenmesine neden olunmasından dolayı, firma teklifine ve sözleşme hükümlerine uygun davranmamış, ayrıca davalının ihale kararı damga vergisini hem hakediş bedeli içerisinde hem de... mahkeme kararları ile iki kez almış olmasının sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil etmesinin yanı sıra davalının sebepsiz zenginleşmesine ve haksız kazanç sağlamasına neden olduğu,
- Davacı tarafından yüklenici firmalara hitaben yazılan dosyadaki, 12.07.2023 tarihli yazıda; "Teşekkülümüz bünyesinde yürütümünü üstlendiğimiz ihale kapsamında tahakkuk eden ihale kararlarına ait damga vergisi bedellerinin Teşekkülümüze ait olduğu gerekçesiyle açmış olduğunuz dava neticesinde, ilgili ... tarafından söz konusu damga vergisi ceza ihbarnamesi ile Teşekkülümüze tebliğ edilmiş ve neticesinde Teşekkülümüzce gecikme faizi ile birlikte ilgili... dairesi müdürlüğüne ödenmiştir.
Denilmiş ve söz konusu ödenen tutarların davacı kuruma geri ödenmesi talep edilmiştir.
- ... ... tarafından.../ceza ihbarnamelerinin davacıya gönderilmesi üzerine;
- ... ihale kayıt nolu ihaleye ilişkin; 42.566,50-TL damga vergisi aslı, 13.650,40-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 56.216,90-TL damga vergisi aslı ve ferileri;
- ... ihale kayıt nolu ihaleye ilişkin 27.592,83-TL damga vergisi aslı, 11.497,05-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 39.089,88-TL damga vergisi aslı ve ferileri olmak üzere her iki ihale için TOPLAM, 95.306,78-TL davacı idare tarafından ödendiği,
- Bu nedenlerle, davacı tarafından yersiz olarak ...... ödenmiş olduğu tespit edilen; TOPLAM 95.306,78-TL lık ihale karar pulu miktarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte geri ödeneceği tarihe kadarki miktarının davalılar tarafından davacı tarafa ödenmesinin gerekli olduğunun tespit edildiği. " bildirilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Somut olayda uyuşmazlığın, davacı tarafından ihalesi yapılan ... ve ... ihale kayıt numaralı hizmet alım ihalelerini üstlenen davalı şirketlerden oluşan iş ortaklığı yüklenici tarafından sözleşme öncesinde ... ödenen ihale karar damga vergisi bedellerinin davalı yükleniciye ödenmesi üzerine söz konusu ihalelere ait damga vergilerinin ...... davacıya tahakkuk ettirildiği ve bu damga vergisi ve... ziyaı cezalarının yapılandırılarak davacı tarafından ödendiği, ancak ihale karar damga vergisinden ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince davalı yüklenicinin sorumlu olduğu ileri sürülerek ...... ödenen toplam 95.306,78 TL damga vergisinin davalı yükleniciden tahsili isteminden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda mahkememize yapılacak iş, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin kim olduğu, uyuşmazlığa konu ihalelere ait karar damga vergilerinin ödenmesinde davalı yüklenicinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulmasından ibarettir.
Sözleşme hükümleri incelendiğinde; Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin ... İK. No.lu ihale ile ilgili olarak karşılıklı imzalanmış sözleşmenin, Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler başlıklı 7.maddesi; "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin sözleşme ulaşım, sigorta, ..., resim ve harç giderleri teklif bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ödenir" şeklindedir. ... İ.K. No.lu ihale ile ilgili olarak yine Yüklenici şirketten ve davacı arasında müştereken imzalanmış olan sözleşmenin, Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler başlıklı 7.maddesi; "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin sözleşme ulaşım, sigorta, ..., resim ve harç giderleri teklif bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ödenir" şeklindedir. Ayrıca, her iki ihaleyle ilgili olarak; Dava konusu Tip İdari Şartnamenin; Fiyata Dahil Olan Masraflar başlıklı 25.maddesi; "1- İstekliler, ilgili mevzuat gereğince yapılacak sigorta, ..., resim ve harç giderlerinin tümünü, teklif fiyata dahil edecektir" şeklindedir. Davacı ile davalı firma arasında imzalanan sözleşmelerin, Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler" başlıklı 7.maddelerinde taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin verginin sözleşme bedeline dahil olduğu açıkça düzenlenmiştir. ... hazırlanan ve Davacı ihalelerinde kullanılan Tip İdari Şartnamenin "Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler" başlıklı 25.1. Maddesi; " İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü..., resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir. "İhalenin sözleşmeye bağlanması başlıklı 44.maddenin 6.bendi "Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü..., resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri Yükleniciye aittir" şeklindedir. Bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19. maddesinde yer alan "açık ihale" usulüne göre ihale edilen ... ve ... ihale kayıt numaralı hizmet alım ihalelerinde ihale karar damga vergisinin ihale dokümanında yer alan sözleşme giderleri ve genel giderleri içerisinde yer aldığı ve bu tutarın sözleşme bedeline dahil olduğu, söz konusu ihaleler için ödenen karar damga vergisinin davalı yüklenicinin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından, davacı tarafından ... ve ... ihale kayıt numaralı ihale kararları için ödenen damga vergisi tutarını davalı yükleniciden talep edebileceği, dosyaya celp edilen belgelere göre davacı tarafından ... ihaleye ilişkin 42.566,50-TL damga vergisi aslı, 13.650,40-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 56.216,90-TL damga vergisi aslı ve ferileri, ... ihaleye ilişkin 27.592,83-TL damga vergisi aslı, 11.497,05-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 39.089,88-TL damga vergisi aslı ve ferileri olmak üzere her iki ihale için toplam 95.306,78-TLnın davacı tarafından... dairesine ödendiği anlaşıldığından, davanın kabulü ile 95.306,78-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren taraflar tacir olduğundan talep gibi işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM:
DAVANIN KABULÜNE,
-95.306,78 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Alınması gereken 6.510,40 TL harçtan peşin alınan 1.627,61 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4.882,79 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan toplam 2.055,21 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ...... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan toplam 4.110,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-Dosya kesinleştiğinde ve talep halinde davacının artan avansının iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/01/2025
Katip ......
e-imzalı
Hakim ......
e-imzalı