T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/376 Esas - 2025/691
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/376 Esas
KARAR NO : 2025/691
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 28/05/2024
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/10/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kooperatif Yönetim Kurulu'nun 15.11.2023 günü ve .... sayılı kararıyla müvekkilinin aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, bu kararın müvekkiline 09.01.2024 tarihinde kısa bir ön yazı ile bildirildiğini, müvekkiline herhangi bir ikaz yazısı gönderilmediğini, kanunda belirtilen süreler işletilmeden kooperatif ihraç kararı alındığını, müvekkilinin herhangi bir horcu bulunmadığını, davalı kooperatif tarafından çıkarma kararının gerek karar alınma ve gerekse kararın tebliği aşamasında kanunu aykırı teşekkül ettiğini ileri sürüp Kooperatif Yönetim Kurulu'nun 15.11.2023 günü ve .... sayılı davacının ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen davaya herhangi bir cevap verilmediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatifin 15/11/2023 tarihli ve .... sayılı Kooperatif Yönetim Kurulu kararının iptali ile davacının münhasıran bir pay sahibi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; ....Esas sayılı dosyasının UYAP sureti, .... Esas sayılı dosyasının UYAP sureti, .... Esas sayılı dosyasının UYAP sureti, ....Esas sayılı dosyasının UYAP sureti, .... Esas sayılı dosyasının UYAP sureti, ...'ndan istenilen evrakların geldiği, davalı kooperatifin defter ve kayıtlarının yerinde incelendiği, davacının sunduğu belgeler dosya içerisine alınmış ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
.... Esas sayılı dosyasında özetle; "... tarafından ....'in ortaklktan çıkarmaya dair, 31.12.2018 günlü .... sayılı Yönetim Kurulu Kararı'nın iptalinin istendiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, kesinleşme şerhinin dosyada mevcut olmadığı," anlaşılmıştır.
.... Esas sayılı dosyasında özetle; "... tarafından davalı ....'in ortaklıktan çıkarmaya dair açılan davanın Mahkemece kabulüne karar verilerek, davacının davalı Kooperatif'in üyesi olduğunun tespitine karar verildiği, kesinleşme şerhinin dosyada mevcut olmadığı," anlaşılmıştır.
.... Esas sayılı dosyasında özetle; " ..., ... ve ... tarafından .... aleyhine 31.05.2019 tarihli Ortaklıktan Çıkarmaya İlişkin Genel Kurul Kararı'nın iptalinin istendiği, dosyanın derdest olduğu," anlaşılmıştır.
.... Esas sayılı dosyasında özetle; ".... tarafından davalı .... aleyhine 31.05.2019 tarihli Genel Kurul Kararı'nın iptali ve ....Esas sayılı dosyası ile birleştirme talep edildiği, .... Karar sayılı ilamı ile .... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği, " görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmalarını tespiti için bilirkişi kök ve ek raporları aldırılmıştır.
Mahkememizce SMMS bilirkişi ... ve Kooperatifçi bilirkişi ...'den aldırılan 12.03.2025 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "Dava yapı kooperatifi ortağın ortaklıktan ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptali istemi ile açılmıştır.
Dava dosyasında iptali istenen karar ve bunun dayanağı olabilecek hiç bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Kooperatif kayıt ve belgelerine de ulaşılamamıştır.
Dosya kapsamındaki genel kurul evrakına göre davacı ortaklıktan 2019 yılında ihraç edilmiş görülmektedir.
2018 yılında yapılan genel kurul toplantısında kayıtlı ortak sayısı 106 olarak belirtilmişken, 2019 yılında 71 ortağın 1163 sayılı yasanın 27 ve ana sözleşmenin 14. Maddesi uyarınca ortaklıktan ihraç edildiği belirtilmiş olup takip eden genel kurullarda ortak sayısı 35 olarak belirtilmiştir. Yine genel kurullara sunulan faaliyet raporlarında kooperatifçe üretilebilecek konut sayısı 133 olarak belirtilmiştir.
Bu tür uyuşmazlıklarda, öncelikle ortağın ihracına ilişkin yönetim kurulu veya genel kurul kararının, bu karara dayanak oluşturan 1. Ve 2. Borç ihbarnamelerinin ve bunlara ilişkin alındı belgelerinin bulunup incelenmesi gerekmektedir.
İhraca ilişkin belgelerin usulünce düzenlenip ortağa tebliğ edildiğinin ispatından sonra, ihraca dayanak oluşturan borç miktarının gerçek ve doğru olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Bu da kooperatifin muhasebe kayıtlarından tespit edilebilir.
Bu belge ve bilgilerin hiç birisine ulaşılamadığı için uyuşmazlık konusunda bir değerlendirme yapmak mümkün olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, mahkemece yukarıda belirtilen belge ve kayıtların dosyaya getirtilmesi veya yerinde inceleme yapma şartları oluşturulduğu takdirde gerekli inceleme ve değerlendirme yapılıp rapor düzenlenebilecektir.
Keyfiyet Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile arz olunur.
" şeklinde heyet raporu sunulmuştur.
Mahkememizin 25/06/2025 tarihli duruşmasında istivcap ile dinlenen Yönetim Kurulu Başkanı ...'in beyanına göre; "ben davalı kooperatifin Yönetim Kurulu Başkanıyım, Kooperatif çok eski bir kooperatiftir, kooperatifin sadece arsası vardır, üzerinde hiçbir inşaat yoktur, davacı borcunu ödemediği için kooperatif üyeliğinden yönetim kurulu kararı ile çıkarılmıştır, davacıya 2 haklı ihtar çekilmiştir, defterlerimiz her türlü incelemeye hazırdır, defterler kooperatif'in bürosunda bulunmaktadır, bilirkişi incelemek istediğinde bana ulaşabilir, telefonum .... 'dır, kooperatifin bürosu .... adresindedir, bu telefon ve adresten ulaşırsa defterlerimizi hazır edeceğiz," şeklinde beyanı alınmıştır.
Bilirkişi raporu ön rapor mahiyetinde olup, temin edilmesi istenen evraklar temin edilmiş Yönetim Kurulu Başkanı dinlenmiş ve bilirkişiye ek rapora tevdi edilmişitr.
Mahkememizce SMMS bilirkişi ... ve kooperatifçi bilirkişi ...'nun 11.09.2025
havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle:" Dava yapı kooperatifi ortağın ortaklıktan ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptali istemi ile açılmıştır. Davalı kooperatif davacıya 31.05.2023 tarihi itibarıyla 18.900 TL aidat borcu olduğu nedeniyle birinci borç ihtarnamesi gönderip borcun tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içerisinde ödenmesini istemiştir. İhtarname davacıya tebliğ edilmiş ancak davacı 10 günlük süre içerisinde herhangi bir ödeme yapmamıştır.
Davacı 2. Borç ihtarnamesini göndermiş ancak bu ihtarname davacıya tebliğ edilememiş ve
iade edilmiştir. İhtarnamenin tebliği konusunda iadeli taahhütlü posta gönderisi dışında başka bir işlem yapılmamıştır.
İkinci borç ihtarnamesi davacıya tebliğ edilememişken davacının ihracına karar verilmiş ve ihraç
kararı davacıya tebliğ edilmiştir.
Borç ihbarnamelerinin incelenmesinde, ihbarnamelerde belirtilen borç ve miktar ve niteliğinin her iki ihtarnamede de aynı olduğu, verilen ödeme sürelerinin kanun ve ana sözleşmede belirtilen şekle uygun olduğu, borcun ödenmemesi durumunda ortaklıktan ihraç edileceğinin bildirildiği dolayısıyla ihtarnamelerin konuya ilişkin şekil şartlarına uygun olduğu görülmüştür. İhtarnameler rapora ek olmak üzere dosyaya kazandırılmıştır. Ancak davacıya gönderilen 2. Borç ihtarnamesi davacıya tebliğ edilememiştir. İkinci ihtarname
tebliğ edilmeden davacı hakkında ihraç kararı verilmiş olduğundan ihraç işlemine ilişkin prosedüre uyulmamıştır.
Bu nedenle davacı hakkında verilen ihraç kararının yasal şartlarının yerine getirilmemiş olduğu
Değerlendirilmiştir. Keyfiyet Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile arz olunur. " şeklinde rapor sunulmuştur.
Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Uyuşmazlık davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin Yönetim Kurulu kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığının tespitine ilişkindir. Akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların ihraç prosedürü, 1163 sayılı Kanun’un 27. maddesinde etraflıca hükme bağlanmış bulunmaktadır. Buna göre ortağın ihraç edilebilmesi için, yasa ve sözleşmeye uygun şekilde ihtar edilmesi ve ayrıca ihtara konu edilen borcun, gerçeği yansıtması gerekmektedir. Ortağa tebliğ edilen her iki ihtarnamede bildirilen borç miktarlarının aynı olması, farklı ise bunun nedeninin ihtarnamelerde açıklanması, dolayısıyla ortağın borç miktarlarında tereddüde düşmemesi, ihtarnameye uyulmaması halinde ne gibi bir yaptırım uygulanacağının açıkça gösterilmesi zorunludur. Aksi halde üyenin 1163 sayılı Kanun’un 16. ve 27. maddelerine uygun olarak temerrüde düştüğü kabul edilemeyeceğinden, ihracı da yasaya uygun sayılamayacaktır. İhraç kararlarının usulüne uygun olarak alındığını ispat yükü ise davalı kooperatif üzerindedir.
Somut olayda, davalı kooperatif tarafından cevap dilekçesi sunulmamış ve delil bildirilmemiştir. Davalı kooperatifin Yönetim Kurulu Başkanı isticvap edilmiş ve defterleri mahkemece atanan bilirkişiler tarafından incelenmiştir. 15/11/2023 tarih ve .... sayılı davacıların ihracına dair yönetim kurulu kararı ile bu karara dayanak ihtar örnekleri ve bir kısım ... gönderi hareketleriinin incelenmesinden, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, 2. İhtarnamenin davacıya usulüne uygun tebliğ edilemediği görülmüş olup buna göre davacının yukarıda anılan düzenlemelere uygun şekilde ihtar edildiğinin de kabulüne olanak bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacının usulüne uygun ihtar edilip edilmediği hususu, davalı kooperatif tarafından ibrazı mümkün belgelerle kanıtlanması mümkün olup davalı tarafından bu gereklilik yerine getirilmemiş olmakla artık davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespiti bakımından davalı kooperatif kayıtlarının incelenmesinin yargılamaya yenilik katmayacağı sabittir. Sonuç olarak, davalı kooperatif tarafından davacının ihracına dair alınan kararın yukarıda açıklanan düzenlemeler çerçevesinde usulüne uygun olarak alındığının ispatlanamadığı görülmekle, davanın kabulü ile davalı kooperatif yönetim kurulunun davacı hakkındaki 15/11/2023 tarih ve .... sayılı ortaklıktan çıkarma kararının iptaline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,
1-Davacının davalı Kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin Kooperatif Yönetim Kurulu'nun 15/11/2023 tarihli ve .... sayılı kararın iptali ile;
Davacının davalı Kooperatifin ortağı olduğunun tespitine,
2-Alınması gereken 427,60 TL harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ....tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 2.315,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 10.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.815,50 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Talep halinde artan avansın iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.. 08/10/2025
Katip ....
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı