T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/422 Esas - 2025/184
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/422 Esas
KARAR NO : 2025/184
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI : .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
DAVALI : 1- .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : 2- .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALILAR : 3- .....
4- .....
5-.....
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/06/2024
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN : 30/04/2025
YAZILDIĞI TARİH
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İşl. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan "... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ve ... karşı arabuluculuk başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen işçi ... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu ilgilisine ödeme yapılmasına karar verildiğini, işçilik alacaklarının ... tarafından ödenmiş olduğunu, ayrıca arabuluculuk ücret ve masrafların ödendiğini, 13.836,36-TL ödeme tutarının, müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25/08/2022 tarihinde kesilmiş olduğunu, müvekkili tarafından da hizmet alım sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, ancak bir ödeme yapılmadığından eldeki davanın ikame edilmesi zorunluluğunun doğduğunu belirterek şimdilik 1.000,00-TL'nin hakedişten kesinti yapılan 25/05/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı definde bulunduklarını, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının işçiye ödendiğini, ... tarafından yapılan ödemenin keyfi bir ödeme olduğunu, işçinin bu alacaklara hak kazandığının kanıtlanması gerektiğini, ayrıca davacı uhdesinde müvekkilinden kesilen teminat kesintilerinin olduğunu ve bu teminat kesintilerinin müvekkiline iade edilmediğini, davacının uhdesinde bulunan teminat kesintilerinden doğan müvekkili şirket alacağı nedeniyle takas/mahsup definde bulunduklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı definde bulunduklarını, dava dışı işçinin müvekkili nezdinde bir alacağının olmadığını, davaya konu tüm taleplerin haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücu alacağının tahsili istemine ilişkin olup mahkememizce taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, davaya konu ödemelere dair bilgi ve belgeler ile ... kayıtları celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
29/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...davacı ... İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda dava dışı işçi ... ile ilgili olarak arabuluculuk görüşmelerinde varılan anlaşma neticesinde dava dışı ... tarafından yapılan ödemeye istinaden 25/08/2022 tarihinde davacının hak edişinden kesilen 13.836.36-TL'nin toplam 8.184,89-TL'si belirtilen miktarları davalılara rücu edebileceği, davalıların sorumlu olduğu miktarların, 1.844,13-TL ... Şirketi, 1.717,82-TL ... Şirketi, 3.157,75-TL ... Şirketi, 1.465,20-TL ... Şirketi olmak üzere toplam 8.184,89-TL olduğu, ... hizmet dökümü ve ... işe giriş işten ayrılış bildirgelerinin incelenmesinde davalı ... Şirketi'nde işçinin 14/06/2018 tarihinde işe giriş aynı gün işten çıkış bildirgesi verildiği tespit edildiğinden davalının yanında çalışması bulunmadığı kanaatine varıldığı, davacı şirket yasal defterlerinde 31/12/2019 tarihi itibariyle davalı ... Ltd. Şti'ne emanet ve nakit teminat kesintilerinden kaynaklı toplam 1.875.175,94-TL borçlu olduğu kayıtlı olup davalının takas-mahsup talebi hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasının mümkün olduğu değerlendirilen bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek; özellikle celp olunan ... kayıtlarından da sabit olduğu üzere işçilik alacakları dava dışı işsahibi ... tarafından ödenip davacı yüklenicinin hak edişinden kesilen işçinin davalı taşeroların işçisi olması, davacının işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair davalı taşeronlar ile imzalanan sözleşmelerde bir hükmün bulunmadığı, aksine taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında sorumluluğun davalılara bırakıldığının kararlaştırılmış olduğu gözetilerek davacının, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının tamamını davalı taşeronların ilgili işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olmak üzere davalı taşeronlardan talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Somut olarak; işçilere ödenen kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Bu ilkelere uygun olarak 29/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar çerçevesinde davacının, 1.717,82-TL ödemeyi davalı ... … Ltd. Şti.’den, 1.465,20-TL ödemeyi davalı ... … Ltd. Şti.’den, 1.844,13-TL ödemeyi davalı ... … Ltd. Şti.’den, 3.157,75-TL ödemeyi ise ... İnşaat … Ltd. Şti.’den talep edebileceği anlaşılmıştır. Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden ise dava dışı işçinin bu davalıda bir çalışmasının olduğu tespit edilmediğinden, bu davalı yönünden davanın reddi gerekmiştir. Temerrüt durumu bakımından ise, davaya konu ödemelerin davalıların taraf olduğu veya kendilerine ihbar olunan bir dava nedeniyle yapılmadığı ve davalıların davadan önce temerrüde düşmediği anlaşılmakla dava ve ıslah tarihlerinin esas alınması gerekmiştir. Her ne kadar davalı ... İnşaat … Ltd. Şti. tarafından davacının yapmış olduğu teminat kesintilerinden doğan alacağı nedeniyle takas/mahsup defi ileri sürülmüş, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacı tarafından bu davalıdan 1.875.175,94-TL teminat kesintisi yapıldığı anlaşılmış ise de, taraflar arasındaki sözleşmelerin 4. maddesi kapsamında davacıya işçilik alacakları nedeniyle uğramış olduğu zararın teminat kesintilerinden karşılanması hususunda verilen yetkinin, davacının alacağını davalıdan dava yoluyla talep etmesine engel teşkil etmediği ve sözleşmenin 6. maddesi kapsamında teminatın iadesi koşulları oluşmadığı sürece teminat kesintilerinden kaynaklı, davacının alacağından mahsubu gereken bir alacağın varlığından bahsedilemeyeceği, bir bütün olarak ilgili teminatların iadesi sözleşmelerin tasfiyesi aşamasında değerlendirecek olup, eldeki dava dosyasında teminat alacakların muaccel hale gelip gelmediği ve asıl sözleşmeler kapsamında edimin tam ve eksiksiz şekilde ifa edilip edilmediği hususları bu yargılamanın konusu olmadığından takas ve mahsup definin kabulü mümkün olmamıştır. Yine bir kısım davalı vekilince zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de, eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanması gerektiğinden (Emsal: ..... 'nin 20/02/2017 tarih ve ..... sayılı ilamı), dava ve ıslah tarihi itibariyle zamanaşımı da dolmadığından zamanaşımı definin kabulüne olanak bulunmamış ve son tahlilde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
(a)1.717,82-TL’nin 200,00-TL’sine dava, 1.517,82-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ... … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
(b)1.465,20-TL’nin 200,00-TL’sine dava, 1.265,20-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ... … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
(c)1.844,13-TL’nin 200,00-TL’sine dava, 1.644,13-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ... … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
(d)3.157,75-TL’nin 200,00-TL’sine dava, 2.957,75-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ... İnşaat … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davalı ... … Ltd. Şti.’ye yönelik davanın REDDİNE,
3-Alınması gereken 559,11-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harç ile 122,70-TL ıslah harcının toplamı olan 550,30-TL harcın düşümü ile eksik kalan 8,81-TL harcın davalılar ... .... A.Ş., ... … Ltd. Şti., ... … Ltd. Şti., ... İnşaat … Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.280,00-TL arabulucu ücretinin;
-Davacı yönünden 98,40-TL'sinin,
-Davalı .... ... Ltd. Şti. yönünden 667,00-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 569,00-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 716,00-TL'sinin,
-Davalı ... İnşaat … Ltd. Şti. yönünden 1.229,60-TL'sinin tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden, karar tarihindeki AAÜT gereğince vekalet ücreti olarak belirlenen;
-Davalı .... ... Ltd. Şti. yönünden 1.717,82-TL'nin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 1.465,20-TL'nin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 1.844,13-TL'nin,
-Davalı ... İnşaat … Ltd. Şti. yönünden 3.157,75-TL'nin tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan toplam 977,90-TL harç ile yapılan 2.715,00 TL tebligat gideri, 4.00,00-TL müzekkere gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.719,00-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 9.487,17-TL'nin toplamı olan 10.465,07-TL'nin;
-Davalı .... ... Ltd. Şti. yönünden 2.196,38-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 1.873,38-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 2.357,88-TL'sinin,
-Davalı ... İnşaat … Ltd. Şti. yönünden 4.037,43-TL'sinin tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
7-Talep halinde artan avansın ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.18/03/2025
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı