T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/423 Esas - 2025/180
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/423 Esas
KARAR NO : 2025/180
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
DAVALILAR : 2- ...
3- ...
4- ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/06/2024
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN : 30/04/2025
YAZILDIĞI TARİH
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İşl. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan "... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ve ... karşı arabuluculuk başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen işçi ... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu ilgilisine ödeme yapılmasına karar verildiğini, işçilik alacaklarının ... tarafından ödenmiş olduğunu, ayrıca arabuluculuk ücret ve masrafların ödendiğini, 25.622,88-TL ödeme tutarının, müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25/08/2022 tarihinde kesilmiş olduğunu, müvekkili tarafından da hizmet alım sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, ancak bir ödeme yapılmadığından eldeki davanın ikame edilmesi zorunluluğunun doğduğunu belirterek şimdilik 1.000,00-TL'nin hakedişten kesinti yapılan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirkette Nisan 2014-Ağustos 2014 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçiye ait ödemelerin yapıldığı tarih ile işbu davanın açıldığı tarih gözetildiğinde müvekkili şirketin iki yıllık sorumluluk süresinin geçtiğini, dava dışı işçinin müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından ve kıdem tazminatı şartlarından olan 1 yıl süreli çalışma şartını çalışma döneminde sağlamadığını, dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkil şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının işçinin alt taşeron firmalarda çalıştığı sürelere oranlanarak sorumluluk belirlenmesi gerektiğini, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacakları iş akdinin sonlanma tarihinde alacak kalemi haline geldiğinden yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatı alacağından son işverenin sorumlu olduğunu, davacı şirketin hak edişinden kesilme tarihinden itibaren söz konusu alacaklara avans faizi işletilmesinin talep edilmiş ise de müvekkili şirket temerrüde düşürülmediğinden dolayı kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin davacı nezdinde dava konusu alacağı karşılar nitelikte bu işler için ayrılmış teminatı bulunduğunu, taraflar arasındaki ivekkil şirket adına ödenen işçilik alacakları vs. olması halinde davacı tarafından müvekkil şirketin teminatından kesinti yapılması gerekirken işbu davanın açılması sözleşmeye aykırı olup kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin davacı nezdinde bulunan nakit teminat alacakları olması nedeniyle dava konusu taleplere karşı takas mahsup defi'nde bulunduklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücu alacağının tahsili istemine ilişkin olup mahkememizce taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, davaya konu ödemelere dair bilgi ve belgeler ile ... kayıtları celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
29/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...davacı ... İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda dava dışı işçi ... ile ilgili olarak arabuluculuk görüşmelerinde varılan anlaşma neticesinde dava dışı ... tarafından yapılan ödemeye istinaden 25/08/2022 tarihinde davacının hak edişinden kesilen 25.622,88-TL'nin 12.698,28-TL'si belirtilen miktarları davalılara rücu edebileceği, davalıların sorumlu olduğu miktarların, 1.960,65-TL ... Şirketi, 3.400,51-TL ... Şirketi, 2.772,48-TL ... Şirketi, 4.564,64-TL ... Şirketi olmak üzere toplam 12.698,28-TL olduğu, davacı şirket yasal defterlerinde takip tarihi itibariyle davalı ... A.Ş.'nin emanet ve nakit teminat kesintilerinden kaynaklı toplam 71.473,12-TL borçlu olduğu kayıtlı olup, davalının takas/mahsup talebi hususunda takdirin mahkemede olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasının mümkün olduğu değerlendirilen bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek; özellikle celp olunan ... kayıtlarından da sabit olduğu üzere işçilik alacakları dava dışı işsahibi ... tarafından ödenip davacı yüklenicinin hak edişinden kesilen işçinin davalı taşeroların işçisi olması, davacının işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair davalı taşeronlar ile imzalanan sözleşmelerde bir hükmün bulunmadığı, aksine taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında sorumluluğun davalılara bırakıldığının kararlaştırılmış olduğu gözetilerek davacının, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının tamamını davalı taşeronların ilgili işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olmak üzere davalı taşeronlardan talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Somut olarak; işçilere ödenen kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Bu ilkelere uygun olarak 29/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar çerçevesinde davacının, 3.400,51-TL ödemeyi davalı ... … Ltd. Şti.’den, 4.564,64-TL ödemeyi davalı ... … Ltd. Şti.’den, 1.960,65-TL ödemeyi ... … Ltd. Şti.’den, 2.772,48-TL ödemeyi davalı ... … Ltd. Şti.’den talep edebileceği anlaşılmıştır. Temerrüt durumu bakımından ise, davaya konu ödemelerin davalıların taraf olduğu veya kendilerine ihbar olunan bir dava nedeniyle yapılmadığı ve davalıların davadan önce temerrüde düşmediği anlaşılmakla dava ve ıslah tarihlerinin esas alınması gerekmiştir. Her ne kadar davalı ... … Ltd. Şti. tarafından davacının yapmış olduğu teminat kesintilerinden doğan alacağı nedeniyle takas/mahsup defi ileri sürülmüş ise de, taraflar arasındaki sözleşmelerin 4. maddesi kapsamında davacıya işçilik alacakları nedeniyle uğramış olduğu zararın teminat kesintilerinden karşılanması hususunda verilen yetkinin, davacının alacağını davalıdan dava yoluyla talep etmesine engel teşkil etmediği ve sözleşmenin 6. maddesi kapsamında teminatın iadesi koşulları oluşmadığı sürece teminat kesintilerinden kaynaklı, davacının alacağından mahsubu gereken bir alacağın varlığından bahsedilemeyeceği, bir bütün olarak teminatın iadesi sözleşmenin tasfiyesi aşamasında değerlendirecek olup, eldeki dava dosyasında teminat alacakların muaccel hale gelip gelmediği ve asıl sözleşmeler kapsamında edimin tam ve eksiksiz şekilde ifa edilip edilmediği hususları bu yargılamanın konusu olmadığından takas ve mahsup definin kabulü mümkün olmamıştır. Yine aynı davalı vekilince zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de, eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanması gerektiğinden (Emsal: ..... 'nin 20/02/2017 tarih ve ..... sayılı ilamı), dava ve ıslah tarihi itibariyle zamanaşımı da dolmadığından zamanaşımı definin kabulüne olanak bulunmamış ve son tahlilde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
(a)3.400,51-TL’nin 250,00-TL’sine dava, 3.150,51-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ... … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
(b)4.564,64-TL’nin 250,00-TL’sine dava, 4.314,64-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ... … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
(c)1.960,65-TL’nin 250,00-TL’sine dava, 1.710,65-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ... … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
(d)2.772,48-TL’nin 250,00-TL’sine dava, 2.522,48-TL’sine 03/02/2025 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ... … Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 867,41-TL harçtan peşin alınan 627,38-TL harcın düşümü ile eksik kalan 240,03-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.280,00-TL arabulucu ücretinin;
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 878,00-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 1.179,00-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 506,00-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 717,00-TL'sinin tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihindeki AAÜT gereğince vekalet ücreti olarak belirlenen;
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 3.400,51-TL,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 4.564,64-TL,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 1.960,65-TL,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 2.772,48-TL'nin tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.054,98 TL harcın ile yapılan 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.189,00-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 9.189,00-TL yargılama giderinin toplamı olan 10.243,98-TL'nin;
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 2.743,27-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 3.682,39-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 1.581,69-TL'sinin,
-Davalı ... … Ltd. Şti. yönünden 2.236,63-TL'sinin tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Talep halinde artan avansın ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.18/03/2025
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı