T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/437 Esas - 2025/640
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/437 Esas
KARAR NO : 2025/640
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/12/2021
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/09/2025
Mahkememizce verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, istinaf davasını inceleyen ..... sayılı ilamı ile hükmün kaldırılması sonrasında Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ve kendisinin sevk ve idaresinde ... plakalı araç ile seyir halinde iken davalı ...'a ait ve davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın bilinmeyen sebeple kontrolden çıkması sonucu davacıya ait araca çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, kaza sonrası jandarma ekiplerince kaza tespit tutanağı hazırlandığını, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, davacının aracının onarımı için KDV dahil 125.392,60 TL gerektiğinin eksper raporu ile tespit edildiğini, hasar bedeli tespit edilirken orijinal parça bedellerinin esas alınması gerektiğini, hasar bedeli tespiti yapılırken herhangi bir iskonto uygulanmasının hukuka aykırı olacağını, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım ve işçilik hizmetinin anılan yasa gereğince KDV'ye tabi olduğunu, kesinleşen hasar miktarına dair fatura ibraz edilmese dahi davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerektiğini, söz konusu kaza nedeniyle gerekli tespitlerin yapılması amacıyla iş bu dava açılmadan önce yapılan ekspertiz incelemesine yönelik ödenen ekspertiz ücretinden haksız fiil nedeniyle davalının sorumlu olduğunu, kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı araç üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini belirterek şimdilik 100,00 TL hasar bedeli tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ekspertiz ücretinin yargılama giderinden sayılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava öncesi zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, davacı yanca dosyaya kazandırılan yanlı raporlarda alacak kalemlerinin ve bedellerinin belli olduğu göz önüne alındığında davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, olay tarihli .....düzenlenen raporda ... plaka sayılı aracın kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunu, davacının kaza sonrası olay yerini terk ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava şartı yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, davalının sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafından tespit edilen ekspertiz raporunu kabul etmediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...'a usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce Karayolları Fen heyetinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 31.10.2025 tarihli raporda özetle; "... plakalı otomobil sürücüsü davalı ...’ın, meydana gelen olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü davacı ...’in, meydana gelen olayda kusurunun olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden alınan 17.04.2025 tarihli raporda özetle; "... plakalı aracın onarım bedelinin rayiç değerine yaklaşması nedeniyle aracın pert total sayılması gerektiği,
Aracın rayiç değerinin kaza tarihinde 150.000,00 TL, sovtaj değerinin 70.000,00 TL olduğu bu nedenle gerçek zararın 80.000,00 TL olduğu, Davacı tarafından sigorta eksperine ödenmiş olan 319,78 TL nin de hasar bedeli kapsamında değerlendirileceği, gerçek zararın 80.319,78 TL olduğu, bu zararın 41.000,00 TL lik kısmından davalı ... A.Ş. nin sorumlu olduğu, kalan kısım olan 39.319,78 TL den diğer davalı ...'ın sorumlu olacağı görüş ve kanaati oluşmuştur.
" şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklanmakta olup, araç hasar bedeli ve ekspertiz ücretinin tazminine ilişkindir.
Mahkememizce verilen hükmün davacı yan tarafından istinaf edilmesi üzerine istinaf davasını inceleyen ..... sayılı ilamı ile "...Dava, trafik kazasında kaynaklanan araç hasarı ve ekspertiz ücreti istemine ilişkindir.
Davacı vekili, 26.09.2020 tarihinde, davalılarının işleteni, sürücüsü zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu araçla davacıya ait sevk ve idaresindeki aracının karıştığı kazada davacının aracında hasar oluştuğunu belirterek hasar bedeli ile ekspertiz ücretinin davalılardan tahsilini talep etmiş; mahkemece ceza dosyasındaki bilirkişi raporuna göre davacının asli ve tam kusurlu davalı sürücünün kusursuz olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili, kusura yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.
Davacı vekilinin kusura yönelik istinaf sebepleri incelendiğinde;
Mahkemece kesinleşen ..... sayılı dava dosyasında alınan ...'nun 16.11.2020 tarihli raporu gereğince meydana gelen trafik kazasında davacı ...'in asli kusurlu, davalı ...'ın ise kusursuz olduğu belirlendiğinden ceza dosyasındaki kusur raporuna göre davanın reddine karar verilmiştir.
26.09.2020 tarihli saati 20.15 olan kaza tespit tutanağında sürücüsü tespit edilmeyen ... plakalı aracın ... Bulvarını takiben ..... kavşağı merkez istikametine seyri sırasında orta şeritte bilinmeyen bir sebeple kontrolden çıkararak sağa savrulup sağ şeritte düz seyreden ... idaresindeki ... plakalı aracın sol yanına çarptığı, çarpma neticesi ... plakalı aracın demir bariyerlere çarparak ..... katılım varyantı şeridinde durduğu, ... plakalı aracın yol üzerinde kontrolden çıkararak devrildiği takla atarak çarpma noktasından 65 metre ileride durduğu, kazanın oluşumunda sürücüsü tespit edilmeyen ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK’nun 52/1-b maddesi gereğince kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, ...’in 28.09.2020 günü saat 14.20’de ..... gelerek 26.09.2020 tarihli saati 20.15 olan kaza sırasında ... araç sürücüsünün kendisini olduğunu beyan ettiği, hastane kayıtları bulunmadığından sürücü olarak kaza tespit tutanağına adının yazılmadığının belirtildiği; davacının dava öncesi ..... aynı taleple ilgili yaptığı başvuru üzerine ..... sayılı dosyasından alınan 27.07.2021 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı araç sürücüsü ...’in kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın 2918 Sayılı KTK’nun 52,42/d Yönetmeliğin 101-a-b maddeleri gereğince asli ve tam kusurlu olduğu belirlenmiş ise de, hangi sürücünün hangi şeritte olduğu, kimin kime çarptığı keşif kamera kaydı tanıkla ispatlanması gerekti ve bu hususun Adli Yargıda açılacak mahkemece belirlenmesi gerektiğinden HMK’nun 435/c maddesi gereğince dosyadan el çekilmesine karar verildiği, ..... Mahkemesi'nin 05.07.2021 tarih ..... sayılı dosyasında da hazırlık aşamasında ATK’dan alınan 16.11.2020 tarihli raporda müşteki ...’ın kusursuz, sanık ...’in asli ve tam kusurlu olması nedeniyle ...’in TCK 89/1 maddesi gereğince mahkumiyetine, cezasının ertelenmesine karar verildiği kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
6098 sayılı TBK'nın 74.maddesi “ Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmünü içermektedir.
Madde metninde de anlaşıldığı üzere ceza mahkemesinin beraat kararının hukuk hâkimini bağlamayacağı, ancak beraat kararı bir maddi olguyu tespit ediyorsa bu kararın hukuk hâkimini bağlayacağı, beraat kararı suçun sanık tarafından işlenmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayanıyorsa, bu kararın hukuk hâkimini de bağlayacağı, bundan başka kusurun takdiri ve zararın miktarını tayini hususundaki kararın hukuk hâkimini bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır (.....). Ancak Hukuk hâkiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Başka bir deyişle maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (HGK, 24.12.2014 gün ve .....).
Mahkemece kusur yönünden bilirkişi raporu alınmadığı kazanın oluşuna ve kusura ilişkin belirleme yapılamadığı anlaşılmakla ..... sayılı dosyası ile ..... Mahkemesi'nin 05.07.2021 tarih ..... sayılı ceza dosyası getirtilerek davacı tarafından sunulan kazaya ilişkin olduğu belirtilen kamera görüntüleri de incelenmek suretiyle kesinleşen maddi olgu ve davacının itirazlarının da değerlendirilmesi amacıyla gerektiğinde ... veya ... gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi heyetinden tüm kusur raporlarının değerlendirildiği çelişkileri giderici ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereği kararın kaldırılmasına,..." karar verilmekle Mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur.
..... sayılı dosyası celp edilmiş olup, CMK 251 ve 252. Maddede düzenlenen basit yargılama usulünün tatbik edildiği dava dosyasında davacı ...'in müşteki davalı ...'a karşı taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan dolayı 5 ay 18 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Sigorta Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 08/03/2021 tarih, ..... 02/09/2021 ..... dosyasının incelenmesinde, uyuşmazlığın çözümü için dosyadaki delillerin yeterli olmadığı, balaca delillere ihtiyaç olduğu, bu delillerin adli yargıda değerlendirilmesinin uygun olacağına kanaat getirildiğinden HMK 453/c gereği yargılamaya son verilerek dosyadan el çekildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 26/09/2020 tarihli Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında "... Sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı araç ..... Kavşağı merkez istikametine seyri sırasında kaza mahallinde yapılan incelemeye göre orta şeritte bilinmeyen bir nedenle kontrolden çıkarak sağa savrularak sağ şeritte düz ilerleyen ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol yanlarına çarptığı, çarpma neticesinde ... plakalı araç demir bariyerlere çarparak çevreyolu katılım varyant şeridinde duruşa geçtiği, ... plakalı araç yol üzerinde kontrolden çıkarak devrildiği takla atarak çarpma noktasından 65 metre ilerde duruşa geçtiği yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sk 52/1-b madde kural ihlali görüleceği, ... plakalı araç sürücüsünün kazada kural ihlalinin olmadığı... " şeklinde tutanak tanzim edildiği anlaşılmıştır.
... plakalı aracın davalı sigorta şirketince 30/04/2020-2021 vadesinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza sonrasında ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 88. maddesinde zarar verenlerin birden fazla olması halinde “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. maddesinde; “Dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur.
Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; kaza tarihi olan 26/09/2020 tarihinde ..... İlçesi sınırları içerisinde bulunan ... Bulvarını takiben ..... Kavşağı merkez istikametine doğru üç şeritli yolun orta şeridinde seyir halinde olan tespit edilemeyen sürücü idaresindeki davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, olay mahallinde aracının sağ yan kısmı ile aynı istikamette seyir halinde olan davalı ... idaresindeki ve davalı sigorta şirketince ZMM poliçesi ile sigortalı olan ... pakalı aracın sol yan kısmının çarpışması sonucu eldeki kazanın meydana geldiği, Mahkememizce hükme esas alınan 31/10/2024 tarihli bilirkişi heyet raporundan anlaşılacağı üzere kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in aracının kontrolünü kaybetmesi ve davacıya ait araca çarpması neticesinde kazanın meydana geldiği, kazada davacıya atfedilebilecek kusurun olmadığı, davalının ise kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından hasar bedeli talep edilmiş olup, davacının aracına ait fotoğraflar, eski hasar kayıtları ve sunulan ekspertiz raporları göz önüne alınarak hazırlanan 17/04/2025 tarihli makine mühendisi bilirkişinin raporundan anlaşılacağı üzere davacı aracında döşeme emniyet kemeri, çamurluk, panjur tampon, kapı bagaj kapağı, cam, elektrikli aksamlar gibi birçok parçanın değişmesi gerektiği toplam malzeme giderinin ekspertiz raporunda olduğu gibi KDV hariç 92.614,92 TL olduğu, buna 13.650,00 TL işçilik giderinin de eklenmesi KDV hariç 106.264,92 TL masraf çıkacağı, aracın ise kaza tarihinde 260.000-270.000 kilometre arasında olduğu, kaza öncesinde 13 adet hasar kaydının bulunduğu ve benzer özelliklere sahip aracın kaza tarihi itibariyle değerinin 150.000,00 TL olacağı ve aracın pert total sayılması gerektiği, sovtaj bedelinin 70.000,00 TL davacı zararının ise 80.000,00 olacağına dair rapora itibar edilmiş ıslah beyanı göz önüne alınarak davalı ... ve işleten ...'dan tahsiline karar verilmiştir.
Davalı sigorta şirketi yönünden ise eldeki davanın kısmi dava olarak açıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından süresince zamanaşımı definin ileri sürüldüğü, 2918 sayılı KTK'nın 109 maddesinde ; "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne göre kesinleşen ceza dosyasında davacının sanık sıfatına sahip olduğu, dosya kapsamından kaza esnasında yaralandığına dair delilin bulunmadığının kabulü ile davacının bakiye zarar talebi yönünden ıslah zamanı düşünüldüğünde zamanaşımı hükümlerinin tatbik edilmesi gerektiği anlaşıldığından bakiye talep yönünden zamanaşımı nedeniyle talebin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile, 80.000,00 TL hasar bedeli tazminatının (davalı ... yönünden 100,00 TL ile sorumlu olacak şekilde) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, alacağa davalı ... yönünden 03/3/2021 diğer davalılar ... ve ... yönünden ise 26/09/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Davalı ... AŞ yönünden fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine,
3-Ekspertiz ücreti talebinin yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesine,
4-Alınması gereken 5.464,80 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL, ıslah dilekçesi ile yatırılan 1.365,00 TL harcın toplamı olan 1.424,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.040,50 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalı ... AŞ'den alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 118,60 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.588,30 TL tebligat ve müzekkeri 13.500,00 TL bilirkişi ücreti 319,78 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 15.408,08 TL masrafın davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... AŞ'nin 100,00 TL ile sorumlu olacağı şekilde) alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı ... AŞ'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 30.000,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı ... AŞ'ye verilmesine,
10- Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
11-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve e-duruşma sistemi üzerinden davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/09/2025
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.