T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/448 Esas - 2025/539
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/448 Esas
KARAR NO : 2025/539
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 29/06/2024
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02.04.2024 tarihinde sürücü ... yönetiminde bulunan ...plakalı aracı ile ... İstikametinden ... istikametine doğru seyir halindeyken ... yönetiminde bulunan ... plakalı otobüs ile çarpışması sonucu çift taraflı, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Bu kazanın sonucunda ...plakalı araçta yolcu konumunda bulunan, davacılardan ... ve ...’nin oğlu, ...’nin, ...’ın, ...’ın ve ...’in kardeşleri ... (T.C:.....) vefat ettiğini, Desteğinin ölümü nedeniyle davacıların maddi ve manevi açıdan mağdur olduklarını, kazanın oluşumuna ilişkin Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre ...plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait kusurlarından 54/1-B (Geçmenin yasak olduğu yerlerde sürücünün önündeki aracı geçmesi) Kuralını ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ...’un herhangi bir kusuru olmadığını, kaza tarihi itibariyle ...plakalı aracın davalı ... AŞ'ye ZMMS poliçesi ile davalı ... AŞ'ye kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu belirterek şimdilik 4.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.000,000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ... AŞ'den tahsili ile davacılara verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davalı şirkete gerek maddi gerekse manevi tazminat talebine ilişkin zorunlu başvuru yapılmadığını, Genişletilmiş Kasko kapsamında yer alan rizikonun gerçekleşmesi halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri kapsamında üçüncü kişilerin fiili sonucu meydana gelen kazalarda yükümlü olduğu gerekli bildirimlerde bulunma sorumluluğu yerine getirilmediğini, bu bağlamda davalının sorumluluğu bulunmadığını, Destekten yoksun kalma tazminatı ölen bir kişinin yaşarken destek verdiği kişilerin aldığı desteğin ölüm sebebiyle ortadan kalkması neticesinde destek alanların uğradıkları zarar olduğunu, davalı şirketin sorumluluğuna isabet eden tazminat miktarına ilişkin hesaplamanın yapılması için söz konusu dosyada kusura ve kişinin desteği olup olmadığuna ilişkin bilirkişi incelemesinin müteveffanın yaşı, çalışma durumu gibi hususlar dikkate alınarak yapılmasını talep ettiklerini, davalının sorumluluğu kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan teminat limitlerliyle ve sigortalının kusuru oranında sınırlı olup bu limiti aşan meblağlardan davalı sigorta şirketin sorumluluğu bulunmadığını, müterafik kusur durumunun değerlendirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kaza çok taraflı trafik kazası olup kusur oranlarının tespit edilmesi ve kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini Yine sigortalı araç sürücüsünün alkollü olup olmadığı kapsamında evrak iletilmediğini, ilgili durumun tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizce kusur ve aktüer bilirkişilerden oluşan heyetinden alınan 16.12.2024 tarihli raporda özetle; "kusur yönünden ...plaka sayılı sayılı araçta yolcu olarak bulunan ... ile ..., meydana gelen olayda her biri ayrı ayrı tamamen kusursuz oldukları. Mülkiyetinin ... ait olup olay tarihinde davalı ... poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plaka sayılı ... model ... marka araç sürücüsü ..., meydana gelen olayda ( 0) tamamen kusursuz olduğu. Mülkiyetinin ...” a ait olup olay tarihinde davalı ... poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ...plaka sayılı ... model ... marka araç sürücüsü ..., meydana gelen olayda %100 (yüzde yüz) oranında tamamen kusurlu olduğu. Tazminat yönünden Mülkiyetinin ...” a ait olup olay tarihinde davalı ... poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ...plaka sayılı ... model ... marka iz) oranında araç sürücüsü ..., meydana gelen olayda “%100 (yüzde yüz) tamamen kusurlu olduğu, Davacı ... uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararının 997.518,43 TL Davacı ...'nin uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararının 470.452,71 TL olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 17.03.2025 tarihli ek raporda özetle; "Kusur Yönünden raporda değişiklik yapılmasına yer olmadığı, Mülkiyetinin ...” a ait olup olay tarihinde davalı ... poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ...plaka sayılı ... model ... marka araç süri ..., meydana gelen olayda %100 (yüzde — yüz) oranında tamamen kusurlu olduğu. Davacı ...'nin uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararının 1.532.150,08 TL olduğu poliçe limitine göre istenebilecek bedelin 1.209.124,01 TL olduğu Davacı ...'nin uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararının 748.732,72 TL olduğu poliçe limitine göre istenebilecek bedelin 590.875,99 TL olduğu Hatır taşıması ve Müterafik kusur indirimi yapılmasının mahkemenin takdirinde olduğu," şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce aktüer bilirkişiden alınan 04.06.2025 tarihli ek raporda özetle; "Davacı ...'nin uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararının 1.176.263,36 TL'sinin ZMMSS sigortacısı ... Sigortadan, bakiye 226.586,71 TL İMMS sigortacısı ... sigortadan istenebilecektir. Davacı ...'nin uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararının 623.736,64 TL'sinin ZMMSS sigortacısı ... Sigortadan, bakiye 120.152,03 TL İMMS sigortacısı ... sigortadan istenebilecektir." şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatın tahsiline ilişkindir.
Dosyaya sunulan 02/04/2024 tarihli Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı’nda “…...’in sevk ve idaresindeki ...plakalı aracı ile .....istikametinden ... istikametine doğru seyir halindeyken no 19 önüne geldiğinde, yine aynı istikamette seyreden önündeki aracı sollamak istediği esnada aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının sol ve ön kısımlarıyla, karşı şeritten ... istikametinden ..... istikametine doğru seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... otobüsünün sol ve arka kısımlarına çarpması daha sonrasında ...plakalı aracın gidiş yönüne göre yolun sağ kısmında kaldırımın üzerinde bulunan ağaca aracının sol yan orta direk ve kapı kısımlarıyla ve aracının ön kısımlarıyla bahçe demirine çarpıp durması neticesi çift taraflı ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği kaza yeri incelemesi, sürücü beyanı ve görgü tanıklarının ifadelerinden anlaşılmış oluo; bu kazanın oluşumunda ...plakalı araç sürücüsü ...’in 2918 sayılı KTK’nın 54/1-B (Geçmenin yasak olduğu yerlerde sürücünün önündeki aracı geçmesi ) maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmış olup; yine kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...’un herhangi bir kusuru olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır…” şeklinde tutanak tanzim edildiği anlaşılmıştır.
...plakalı aracın davalı ... AŞ tarafından 16/09/2023- 2024 vadesinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile, davalı ... AŞ tarafından ise 09/06/2023-2024 vadesinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığı, davacıya ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
... yazı cevabında davacılar hakkında geçici iş göremezlik ödeneği ödenmediğine dair yanıt verildiği anlaşılmıştır.
... tarafından ..... soruşturma sayılı dosyasında 02/04/2024 tarihinde meydana gelen ve davacıların desteği ... ile araç sürücüsü ...’in vefat ettiği trafik kazasından dolayı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde; kaza tarihi olan 02/04/2024 tarihinde davalı ... AŞ tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi, diğer davalı ... AŞ tarafından ise genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan ...plakalı dava dışı ... idaresindeki aracın..... Caddesini takiben ..... istikametine seyir halinde iken önünde seyreden aracı sollamak istediği sırada aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı yönde seyreden araçların şeridine girdiği ve ...’ne ait otobüse çarpması neticesinde, ...plakalı araç içerisinde yolcu konumunda olan davacıların desteği ...’nin vefat ettiği, meydana gelen kazada ...plakalı araç sürücüsünün aracının seyir hızını hava ve yol durumuna göre ayarlamamış olması ve sollama yapmaması gerekirken aksine dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde sollamaya kalkarak karşı şeritte seyreden araçların şeridini ihlal etmesi neticesinde asli ve tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... tarafından müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği savunulmuş ise de; zararın artmasında davacının da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur, TBK'nun 52. maddesinde düzenlenmiş olup, belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilecektir, somut olayda davacıların desteğinin yolcu konumunda olması ve kaza anında emniyet kemeri takılmadığının davalı yan tarafından ispat edilememesi nedeniyle hükmolunan tazminattan indirim yapılmamıştır.
Davalılar tarafından hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği savunulmuştur. .....sayılı ilamında da belirtildiği üzere “…Öğretide hatır taşıması konusunda bir kavram birliği olmadığı gözlemlenmekte, ancak "hatır için ücretsiz taşıma" ve "aracı hatır için ücretsiz kullandırma" tamlamalarının benimsendiği görülmektedir. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödenceden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Hakim, tazminattan mutlaka belli bir oranda indirim yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Mahkemece, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları gözönüne alınarak araştırma ve inceleme yapılması, BK'nın 43. madde hükmüne göre tazminattan indirim yapılıp yapılmayacağı karar yerinde tartışılması, sonucuna göre hüküm tesisi gerekmektedir. Dosya kapsamından davalı nezdinde trafik sigortası bulunan motorsiklet sürücüsü ile davacının arkadaş oldukları anlaşılmaktadır. İtiraz Hakem Heyetince aile, yakın akraba ve yakın arkadaş bedelsiz taşıması hatır taşıması olmadığı, davacı ile sürücü arkadaş oldukları ancak hatır için taşındığına ilişkin bilgi bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin bu yönlü itirazının reddine karar verilmiş ise de yukarıda belirtilen maddi vakıa ve hukuki olgulara göre yapılan inceleme eksik inceleme olup eksik inceleme ile hüküm verilemez. İtiraz Hakem Heyetince, somut olayda hatır taşımasının varlığı kabul edilerek hesaplanan tazminattan Dairemiz uygulamasına göre %20 oranında indirim yapılması gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile bu yönlü itirazın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır…” şeklindeki ilamdan da anlaşılacağı üzere, sigortalı aracın işletenin desteğin kardeşinin eşi, araç sürücüsünün ise desteğin arkadaşı olduğu taşınmada araç işleteninin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin sosyal ilişkiler gereğince yararının olduğu anlaşılmakla hatır taşıması hükümleri tatbik edilmemiştir.
Buna göre TRH 2010 ve progresif rant yöntemine göre aktüer bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucu alınan 04/06/2025 tarihli ek rapora itibar edilerek davacının talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede ise; ; ;kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 56. Maddesi ile 4721 sayılı TMK 4. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede; manevi tazminat, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşıyan yönleri ile bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edilmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi zarar sorumlusununda fakirleşmemesi gerekmekte olup, kazanın meydana gelmesinde davacıların desteğinin kusursuz olması, taraflar arasındaki yakın akrabağlık ilişkisi, desteğin yaşı, kaza tarihinde paranın satın alma gücü bir arada değerlendirildiğinde manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Faiz başlangıcı yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacı tarafından davalı zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... AŞ’ye yapılan başvurunun 03/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla KTK 99. Maddesi gereğince 8 iş günü sonrasında davalının temerrüde düşeceği anlaşıldığından bu davalı yönünden faiz başlangıcı 16/05/2024 tarihi olarak kabul edilmiştir.
Diğer davalı ... AŞ yönünden ise; davalı sigorta şirketi kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısıdır. İhtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 100. maddesinde aynı kanunun 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır.
Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcuna ilişkin TTK'nun 1427/2. maddesi hükmü uyarınca,’ Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez.’ Buna göre davalıya yapılan başvurunun 08/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla 24/05/2024 tarihinde temerrüde düştüğü kabul olunarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... AŞ aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminatı talebinin kısmen kabulü ile, davacı ... için 1.176.263,36 TL, davacı ... için 623.736,64 TL olmak üzere toplam 1.800.00,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... AŞ’den tahsili ile davacılara verilmesine, alacağa 16/05/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Davalı ... AŞ yönünden fazlaya yönelik talebin reddine,
Davalı ... AŞ aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminatının kısmen kabulü ile, davacı ... için 226.586,71 TL, davacı ... için 120.152,03 TL toplamı 346.738,74 TL’nin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, alacağa 24/05/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Davalı ... AŞ yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
Manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile,
Davacı ... için 200.000,00 TL
Davacı ... için 200.000,00 TL
Davacı ... için 100.000,00 TL
Davacı ... için 100.000,00 TL
Davacı ...için 100.000,00 TL,
Davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... AŞ’den tahsili ile davacılara verilmesine,
Tüm manevi tazminat kalemleri için 24/05/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Manevi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 146.643,73 TL harçtan peşin alınan 6.844,67 TL, ıslah dilekçesi ile yatırılan 7.329,00 TL harcın toplamı olan 14.173,67 TL'nin mahsubu ile bakiye 132.470,06 TL harcın davalılardan (105.976,05 TL'sinden davalı ... AŞ sorumlu olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Manevi tazminat yönünden alınması gereken 54.648,00 TL harcın davalı ... AŞ'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ret oranına göre 3.244,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 356,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 6.844,67 TL peşin harç, 7.329,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 14.601,27 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 709,00 TL tebligat ve müzekkere gideri 9.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.709,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 296.141,22 TL vekalet ücretinin davalılardan (236.913,00 TL'sinden davalı ... AŞ'nin sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Manevi tazminat yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olmakla, karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 124.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... AŞ’den tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş olmakla reddedilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 2.313,97 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalılara ödenmesine,
8-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair e-duruşma sistemi üzerinden davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/07/2025
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.