T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/517 Esas - 2025/114
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/517 Esas
KARAR NO : 2025/114
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI : .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2020
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/03/2025
..... Dairesi'nin 10/06/2024 tarih, ..... sayılı ilamı sonrasında, Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirketten satım bedeli 180.000,00 TL olan züccaciye ürünlerinin satın alındığını, davalı şirkete 28.02.2019 vade ve ... nolu 45.000,00 TL bedelli, 30.09.2019 tarihli ... nolu 45.000,00 TL bedelli, 30.04.2019 vade ... nolu 45.000,00 TL bedelli 30.01.2019 vade ... nolu 45.000,00 TL bedelli çeklerin keşide edilerek verildiğini, ancak davalı yanın sözleşme gereği vermesi gereken ürünlerden 91.916,80 TL lik kısmını teslim etmediğini, teslim edilmeyen ürün bedelleri için ..... Esas sayılı dosyası ile takibe geçtiklerini, davalının itirazda bulunduğunu takibin durduğunu, 09.06.2019 tarihinde arabulucuya başvurduklarını, arabuluculuk görüşmesi neticesinde anlaşmanın sağlanamadığını belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile davacı yan arasında 180.000,00 TL'lik satım bedelli plastik ve züccaciye ürünlerini içeren satım sözleşmesinin imzalandığını, davalının 180.000,00 TL satım bedelli ürünlerini zamanında ve eksiksiz olarak davacıya teslim ettiğini, davacının 91.916,80 TL eksik teslim edildi iddiasının tamamen yersiz olduğunu, ürünlerin eksiksiz teslim edildiğinin ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde ortaya çıkacağını belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce mali müşavir bilirkişiden alınan 23.10.2024 tarihli raporda özetle; "Taraf yasal defter açılış ve kapanış onaylarının yasal sürelerinde usulüne uygun olarak yatırıldığı, defter kayıt işlemlerinin tek düzen muhasebe usul ve ilkelerine uygun olarak yapıldığı iş bu haliyle sahibi lehine delil vasfı taşıdığı dosya içeriğinde mevcut bilirkişi raporlarından tespit edilmiştir. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamasına rağmen taraf yasal defter kayıtları, yapılan ödemeler ve taraf beyanları neticesinde taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğu ve ticari ilişkinin dava konusu faturalar ise sınırlı olmadığı dosya içeriğinde mevcut bilirkişi raporlarından tespit edilmiştir. Somut olayımızda davacı yan, ödemesi yapılan ancak ticari emtia satış sözleşmesine aykırı olarak teslim edilmeyen emtiadan kaynaklı 91.916,80 TL alacaklı oldukları iddiasıyla icra takibine geçmiş, davalı taraf borca, faize, yetkiye ve ferilerine itirazda bulunmuş olup, huzurdaki dava ikame edilmiştir Dosya içeriğinde mevcut raporların incelenmesi neticesinde; davacı yasal defterlerinde davalı şirketten 701.655,55 TL alacaklı olduğu kayıtlı iken davalı şirket yasal defterlerinde davacıya 39.362,27 TL borçlu olduğu kayıtlı olup taraf yasal defter kayıtlarında ki uyumsuzluğun, davalı şirket yasal defterlerinde yer alırken davacı yasal defter kayıtlarında yer almayan 62.293,28 TL'lik faturadan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu tespit sonrasında dosya içeriğinde mevcut (sonradan dosyaya kazandırılan 1 1.081,48 TL, 81,00 TL, 513.60 TL 355,20 TL bedelli e-arşiv faturalarda dahil olmak üzere) faturalar üzerinde inceleme yapılmış, yapılan incelemelerde davalı şirket tarafından davacı adına tanzim edilen faturaların e-arşiv fatura formatında düzenlendiği tespit edilmiştir. E-Arşiv, kağıt fatura yerine elektronik ortamda düzenlenen, saklanan ve ibraz edilen bir fatura türü olup ; " 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Getirilen e-Fatura Uygulamasına Kayıtlı Olmayan Mükelleflere Faturanın Teslimi " ... Sıra Nolu GT 7.1 maddesi: e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere e-Arşiv Uygulaması kapsamında düzenlenen faturanın kâğıt ortamında teslim edilmesi esastır. Ancak e-arşiv Uygulaması kapsamında düzenlenen faturalar, alıcısının talebi doğrultusunda ve ... internet “adresinde yayımlanan e-fatura format ve standardının kullanılması ve de söz konusu faturanın basılabilir görüntüsünün eklenmesi koşuluyla e-fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere elektronik ortamda da iletilebilecektir denilmektedir. Kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere e arşiv olarak tanzim edilen faturanın kağıt çıktısının alınarak mal alımını yapan alıcıya elden verilmesi veya alıcının yazılı beyanıyla alıcının mail adresine gönderilmesi zorunludur. Bu defa davalı şirket yasal defterlerinde kayıtlı iken davacı yasal defter kayıtlarında yer almayan 9 adet faturanın Bölge Adliye Mahkemesi kararı ışığında fatura ve fatura içeriği emtianın teslimine ilişkin e-arşiv faturalar üzerinde inceleme yapılmış, bahse konu fatura ve fatura içeriği ürünün davacı yana usulüne uygun olarak tebliğ ve teslim edildiğine dair bir imza veya belgeye rastlanılmamıştır. Davalı velili 07.08.2024 uyap yükleme tarihli “ ara karar ikmalidir” konulu dilekçesinde;” .. istinaf ilamı gereği dosyada yeniden incelenmek üzere tensip tutanağı tarafımıza tebliğ edilmiştir. İş bu tensip tutanağının ..... numaralı ara kararı gereğince “ Taraf vekillerine 1.081,48 TL, 81,00 TL, 513,60 TL 335,20 TL bedelli fatura örneklerinin dosyaya sunulması, yine 9 adet toplam 62.249,28 TL bedelli faturaların teslim belgelerinin ibraz edilmesi için iki hafta süre verilmesine “ karar verilmiştir. İşbu dilekçe ekinde 11.081,48 TL, 81,00 TL, 513,60 TL 335,20 TL bedelli faturalar sayın mahkemenize sunulmakla ara karar gereği yerine getirilmiştir.” Beyanla dilekçe ekinde 4 adet faturanın ibraz edilmiş , ancak bahse konu 4 adet e- arşiv fatura ile davacı yasal defter kayıtlarında yer almayan diğer fatura ve fatura içeri emtianın davacıya teslim edildiğine yönelik herhangi bir (nakliye, kargo vb.) belge ibraz edilmemiştir. bozma sonrası tensip tutanağının ..... numaralı ara kararı gereğince taraf vekillerine 11.081,48 TL, 81,00 TL, 513,60 TL 335,20 TL bedelli fatura örneklerinin dosyaya sunulması, yine 9 adet toplam 62.249,28 TL bedelli faturaların teslim belgelerinin ibi edilmesi için iki hafta süre verilmesine “ karar erilmiştir. Dosyaya daha önce sunduğumuz fatura ve belgeler dışında elimizde fatura ve belge bulunmamaktadır.” Beyan edilmiştir. Gerek dosya içeriğine, gerek bilirkişi raporlarına, gerek davalı vekilinin bozma sonrası tensip tutanağının ..... numaralı ara kararı gereğince sunulan dilekçesi ekinde, davacı tarafından takibe konu alacağın dayanağı e-arşiv faturaların kağıt çıktıları ibraz edilmiş ise de bahse konu faturalar üzerinde faturaların davacı yana teslim edildiğine dair bir imza veya e-arşiv faturalarının mail vb. araçlarla davacıya gönderildiğine dair yazılı bir bilgi ve belgeye rastlanılmamıştır. Dosya içeriğinde mevcut bilgi ve belgelerden, davacının takip tarihinde davalı şirketten 101.655,55 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş ise de talebe bağlılık ilkesi gereğince davalıdan talep edebileceği tutar 91.916,80 TL olup, davalı şirket tarafından -davacı yasal defter kayıtlarında yer almayan- 9 adet fatura ve fatura içeriği emtianın davacıya usulüne uygun olarak tebliğ ve teslim edildiğinin ispatı durumunda davacının takip tarihinde davalı şirketten 39.406,27 TL alacaklı olacağı" şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava ticari satımdan kaynaklanan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir.
Mahkememizce davanın kabulüne dair verilen hükmün davalı yan tarafından istinaf edilmesi üzerine istinaf davasını inceleyen ..... Dairesi'nin 10/06/2024 tarih, ..... sayılı ilamı ile "...Tarafların ticari defterleri incelenmek suretiyle düzenlenen bilirkişi raporlarında özetle; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının ticari defterlerine göre, 180.000,00 TL bedelli çeklerin davalıya verildiği ve ödendiği, karşılığında davalının 9 adet toplamı 78.344,45 TL olan faturalarının kayıtlı olduğu, davacının ticari defterlerine göre davalıdan 101.611,55 TL alacaklı göründüğü, davalının ticari defterlerine göre, 180.000,00 TL bedelli çeklerin tahsil edildiği, karşılığında davalı tarafından davacı adına düzenlenen 18 adet toplam 140.637,27 TL bedelli davalı faturalarından sonra davalının davacıya 39.362,27 TL borçlu göründüğü, taraf defterleri arasındaki farkın davalıda kayıtlı olup davacıda kayıtlı olmayan 9 adet 62.249,28 TL bedelli faturadan kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davalı vekili rapora itiraz dilekçesinde davacının 39.362,27 TL haricindeki fazla talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.
Somut olayda davacının davalıya 4 adet toplamı 180.000,00 TL bedelli çekleri avans olarak verdiği ve çeklerin ödendiği hususu taraflar arasında ihtilafsız olup davacı davalının 91.916,80 TL bedelli malı teslim etmediğini iddia etmiş, davalı ise tüm malların teslim edildiğini savunmuştur. Bu durumda ispat yükü malları teslim ettiğini iddia eden davalı üzerinde olup davalının teslimi yazılı delillerle ispat etmesi gerekir. Davacının ticari defterlerine göre davacıya teslim edilen mal miktarı 78.344,45 TL olup davalı ticari defterlerine göre teslim edilen mal miktarı 140.637,27 TL'dir. Taraf defterleri arasındaki fark davalı tarafından davacı adına düzenlenen 9 adet toplamı 62.249,28 TL olan faturalardan kaynaklanmakta olup 9 faturadan 1.894,33 TL, 241,32 TL, 355,20 TL, 2.501,50 TL, 45.225,65 TL bedelli 5 adet faturanın dosya içinde yer aldığı, diğer 11.081,48 TL, 81,00 TL, 513,60 TL, 355,20 TL bedelli 4 adet faturanın dosya içinde yer almadığı gibi dosyada yer alan 5 adet faturadaki malların teslim edildiğine dair teslim belgelerinin de bulunmadığı görülmüştür. Bu durumda dosyaya bulunmayan 4 adet faturanın dosyaya kazandırılması, 9 faturanın teslim belgelerinin olup olmadığının denetlenmesi, teslim belgelerinin olmadığının tespiti halinde 9 adet faturaya konu malların davacıya teslim edilip edilmediğinin ispatı bakımından davalının süresinde sunduğu cevap dilekçesinde yemin deliline dayandığı dikkate alınarak yemin teklif hakkı hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiş, davalının istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." şeklindeki ilam ile Mahkememiz kararı kaldırılarak dosya iade edilmiştir.
Mahkememizce İstinaf Mahkemesi ilamı sonrasında taraf ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla mali müşavir bilirkişiden rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve İstinaf Mahkemesi ilamı bir bütün halinde incelendiğinde, taraflar arasında satım akdi kurulduğu ve 180.000,00 TL satım bedelinin ödenmediği yönde bir ihtilaf mevcut bulunmayıp, ihtilaf sözleşme konu emtianın kısmen teslim edilip edilmediğine ilişkindir. Mali müşavir bilirkişi marifetiyle alınan raporda davacı yasal defterlerinde davalıdan 101.655,55 TL alacaklı olduğu kayıtlı iken davalı defterlerinde davacıya 39.362,27 TL borçlu olduğu kayıtlıdır. Defterler arasındaki uyumsuzluğun davalı defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen davacı defterlerinde kayıtlı olmayan toplamda 62.293,28 TL bedelli faturadan kaynaklı olduğu anlaşılmakta olup, bu faturaların e-arşiv formatında düzenlendiği, ancak davalı tarafından davacı yana usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğinin ispat edilemediği, yine davalı yan tarafından yemin deliline başvurulduğu ve davacı tarafından faturaya konu emtianın teslim edilmediğine dair yemin edildiği de anlaşılmakla davanın kabulüne, alacak likit olmakla davacı lehine inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile ..... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına,
2-18.283,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 6.278,84 TL harçtan peşin alınan 1.110,13 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.168,71 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 1.110,13 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.164,53 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 326,60 TL tebligat ve müzekkeri, 5.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.426,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT madde 13/2 uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/02/2025
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.