T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/542 Esas - 2025/281
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/542 Esas
KARAR NO : 2025/281
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/08/2024
KARAR TARİHİ : 22/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN : 30/05/2025
YAZILDIĞI TARİH
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari alım satım ilişkisi nedeniyle davalı şirkete çeşitli tarihlerde faturalar düzenlenerek gönderildiğimi, ancak davalı şirketin cari hesap ekstresinden kalan borcunu ödemediğini, bu nedenle davalı aleyhine ..... sayılı dosyasından icra takibi başlatılmış ise de takibin davalının itirazı üzerine durduğunu, ancak itirazın haksız olduğunu belirterek, davanın kabulü ile davalının ..... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya hiçbir borcunun bulunmadığını, davacı şirketin takibe dayanak cari hesabına müvekkili tarafından yapılan bir takım ödemeler ile kesilen iade faturasının işlenmediğini, aynı şekilde davacı tarafından takibin eki olarak sunulan cari hesapta müvekkili tarafından yapılan ödemelerin tarihlerinin de yanlış olduğunu, davacı tarafından takibe dayanak cari hesabın bu haliyle kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin davacı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddi ile davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplanmış, davaya dayanak ..... sayılı takip dosyası, tarafların ticari defter ve kayıtları ile BA/BS formları dosyaya kazandırılmış, dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
..... sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinden; davacı tarafından davalı aleyhine 04/07/2024 tarihinde cari hesap dayanak gösterilmek suretiyle 344.824,03-TL alacak üzerinden başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğu ve eldeki itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde ikame edildiği görülmüştür.
27/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Taraf 2023 ve 2024 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süreler içerisinde yaptırıldığı, defter kayıt nizamının tek düzen muhasebe usul ve ilkelerine göre tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüş olup, taraf 2023-2024 yılları yasal defterlerinin mevcut haliyle sahibi lehine
delil vasfı taşıdığının tespit edildiği ... Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamasına rağmen taraf yasal defter kayıtları, davalı tarafından yapılan ödemeler ve tarafların beyanları neticesinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin olduğu, ticari ilişkinin ise 2023 yılında başladığı,
... Tarafların yasal defterlerinin incelenmesi neticesinde;
davacı tarafından davalı yana 2023 yılı içerisinde 2 adet ve toplam 90.248,78 TL’lik fatura
tanzim edildiği, bahse konu faturaların her iki taraf yasal defterlerinde de kayıtlı olduğu ve
kayıtlarının birbirini doğruladığı,
davacı tarafından davalı yana 2024 yılı içerisinde 16 adet ve toplam 4.131.371,79-TL’lik
fatura tanzim edildiği, faturaların her iki taraf yasal defterlerinde de kayıtlı olduğu ve kayıtların
birbirini doğruladığı, davalı tarafından davacı yana 2024 yılı içerisinde toplam 3.625.400,55-TL’lik bir ödeme yapıldığı, ödemelerin her taraf yasal defterlerinde de kayıtlı olduğu ve kayıtların (beyanların) birbirini doğruladığı, (19.11.2024 tarihli 1 celse nolu ön inceleme duruşmasında, davacının
51.960,00-TL miktarlı ödemeyi kabul ederek bu kısım yönünden davadan kısmen feragat beyanında bulunduğu), davacı yasal defterlerinde 2024 yılı içerisinde davalı yandan 2 adet ve toplam 303.355,47-TL’lik “iade” faturası aldığı kayıtlı iken davalı yasal defterlerinde 2024 yılı içerisinde davacı yana 3 adet ve toplam 596.217,54 TL’lik iade faturası tanzim edildiği kayıtlı olup taraf yasal defter kayıtlarında farklığının, 20.06.2024 tarih ... no.lu “Fatura No:... no.lu fatura iadesi” açıklaması ile davalı tarafından davacı adına
tanzim edilen “iade” faturasından kaynaklandığı anlaşıldığı, bahse konu faturalar ayrıntıları
ile irdelendiğinde, 03.05.2024 tarih ... no.lu “ 0,60 mm galvanizli sacdan hava
kanalı imalatı 292,04 m2 - 391,8795-TL/br 114.444,49-TL, 0,80 mm galvanizli sacdan hava
kanalı 585,05 m2 - 458,0195-TL/br 267.048,27-TL” içerikli genel toplam 457.791,27-TL
tutarlı Senaryo tipi: Ticari fatura olarak belirtilen e-faturaya karşılık davalı tarafından
20.06.2024 tarih ... no.lu” 0,60 mm galvanizli sacdan hava kanalı
imalatı 296,45 m2 - 391,8795 TL/br 116.172,68 TL , 0,80 mm galvanizli sacdan hava kanalı
279,2 m2 - 458,0195-TL/br 127.879,04-TL” içerikli genel toplam 292.862,07-TL’lik
senaryo tipi temel fatura olarak belirtilen “iade” e- fatura tanzim edildiği tespit edildiği ... davalı 2024 hesap dönem BS forumunda davacı tarafından davalı adına tanzim
edilen Senaryo tipi: Ticari fatura olarak belirtilen 03.05.2024 tarihli faturaya e-faturaya
karşılık davalı tarafından davacı adına tanzim edilen senaryo tipi Temel fatura olarak
belirtilen 20.06.2024 tarihli kısmi “iade” e-fatura bildirimine rastlanılmadığı, ayrıca
03.05.2024 tarihli fatura içeriği emtianın davacı tarafından eksik teslim edildiğine dair davalı
tarafından davacı yana keşide edilen ihtarname vb. belgeye dosya içeriğinde
rastlanılmadığı ... Bu tespitin neticesinde Sayın Mahkeme tarafından
davacı tarafından davalı adına tanzim edilen Senaryo tipi: Ticari fatura olarak belirtilen 03.05.2024 tarihli 457.791,27-TL’lik e-faturaya karşılık davalı tarafından 8 günlük yasal süre sonrasında 20.06.2024 tarihinde 292.862,07-TL’lik “kısmi iade” faturası
düzenlendiği, yönünde kanaate varılması durumda davacı şirketin takip tarihinde davalı
şirketten 292.864,51-TL alacaklı olacağı,
... Davacı tarafından davalı adına tanzim edilen senaryo tipi ticari fatura olarak belirtilen 03.05.2024 tarihli 457.791,27-TL’lik e-fatura üzerinde irsaliye tarih ve numara bilgisine,
fatura içeriği emtianın davalı yana usulüne uygun tam ve eksiksiz teslim edildiğine dair bir
imza veya belgeye rastlanılmadığı, salt olarak faturanın taraf yasal defter kayıtlarında yer
alması alacağın varlığına delil teşkil etmediği, fatura içeriği emtianın alıcıya usulüne
uygun tesliminin gerektiği, bu cihetle ispat külfeti davacı yana ait olduğu, davacı yanın 03.05.2024 tarihli 457.791,27 TL’lik e-fatura içeriği mal/hizmeti davalı yana usulüne uygun
olarak tam ve eksiksiz olarak teslim ettiğini kanıtladığı takdirde bu fatura karşılığı alacağa hak
kazanacağı yönünde kanaate varması durumunda, davacının takip tarihinde davalı yandan 2,48-TL alacaklı olacağı, ..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Davacı tarafından taraflar arasındaki ticari satım ilişkisi nedeniyle oluşan cari hesap bakiyesinin davalı tarafından ödenmediği iddia edilmiş, davalı tarafından ise davacının davaya dayanak yaptığı cari hesap ekstresinin doğru olmadığı, bir kısım ödeme ve iade faturalarının işlenmediği, 03/05/2024 tarihli faturaya konu malın teslim edilmediği, cari hesap borcunun bulunmadığı savunulmuştur.
Kanunda aksine bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her birinin, hakkın dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olması (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafın ispat yükü altında olması (HMK 190) nedeniyle teslim olgusundan lehine hak çıkaracak taraf olan davacı taraf, teslim olgusunu kanıtlama yükümü altındadır.
Somut olayda; dosyaya mübrez bilirkişi raporu ile de ortaya konulduğu üzere, HMK md. 222 gereğince tarafların kesin delil niteliğini haiz ticari defter ve kayıtlarının, davalı tarafından davacıya kesinlen 20/06/2024 tarih ve 292.862,07-TL miktarlı iade faturasının dışında birbiriyle uyumlu olduğu, diğer fatura ve ödemelerin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu sabittir. Aynı şekilde uyuşmazlık konusu 20/06/2024 tarih ve 292.862,07-TL miktarlı iade faturasının dayanağının davacı tarafından davalıya kesilen 03/05/2024 tarih ve 457.791,27-TL miktarlı fatura olduğu ve bu faturanın da her iki tarafın ticari defterlerine kayıtlı olduğu görülmüştür. Buna göre taraflar arasındaki temel uyuşmazlığın, 03/05/2024 tarih ve 457.791,27-TL miktarlı faturaya konu malın davalıya teslim edilip edilmediği, bu bağlamda düzenlenen 20/06/2024 tarih ve 292.862,07-TL miktarlı iade faturasının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Öncelikle yukarıda belirtildiği gibi, 03/05/2024 tarih ve 457.791,27-TL miktarlı fatura davacı tarafından olduğu gibi davalı tarafından da kendi ticari defter ve kayıtlarına işlenmiştir. Davalının ticari defter ve kayıtlarındaki bu kayıtlar davalı aleyhine kesin delil oluşturur ve buna göre söz konusu faturaya konu malın davacı tarafından verildiğinin kabulü gerekir (Emsal: ..... 'nin, 23/03/2017 tarih ve ..... sayılı ilamı, ..... .'nin 30/05/2016 tarih ve ..... sayılı ilamı). Diğer bir ifadeyle davacı, teslim olgusunu kanıtlamıştır. Davalının bu faturaya TTK md. 21/2 anlamında süresinde usulüne uygun itiraz ettiği iddia ve ispat olunmadığı gibi davalı tarafından her ne kadar eksik mal teslim edildiği ileri sürülmüş ise de artık eksik mal tesliminin davalı yanca usulüne uygun delillerle ispatlanması gerektiği, sonradan düzenlenen 20/06/2024 tarih ve 292.862,07-TL miktarlı iade faturasının eksik mal teslim edildiği anlamına gelmeyeceği ve bu faturaya davacı tarafından itiraz edilip edilmemesinin de tek başına sonuca etkili olmadığı, ispat külfetinin davalı yanda bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır (Emsal: ..... .'nin 19/09/2018 tarih ve..... sayılı ilamı, ..... .'nin, 21/11/2016 tarih ve ..... sayılı ilamı). Bu minvalde davalı tarafından, 03/05/2024 tarih ve 457.791,27-TL miktarlı faturaya konu 292.862,07-TL miktarlı malın teslim edilmediğine yönelik bir kesin delil sunulmamış olduğu görülmekle mahkememizce hatırlatılması üzerine davalı tarafından yemin deliline dayanılacağı bildirilmiş olup 22/04/2025 tarihli duruşmada davacı, şirket yetkilisi ...'ın iştiraki ile 03/05/2024 tarih ve 457.791,27-TL miktarlı faturaya konu malın davalıya verildiğine dair yemin etmiştir. Mevcut hukuki durum karşısında mahkememizce 03/05/2024 tarih ve 457.791,27-TL miktarlı faturaya konu malın da davalıya verildiğinin kabulü ile hüküm kurulması gerekmiştir. Bu kabule göre her ne kadar bilirkişi raporunda davacının takip tarihinde davalıdan 2,48-TL alacaklı olacağı yönünde yönünde görüş belirtilmiş ise de rapor içeriğine göre bilirkişi raporunun sonuç kısmında varılan sonucun maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmıştır. Şöyle ki; rapor içeriğinden de açıkça anlaşıldığı üzere, 2023 yılında davacı tarafından davalıya kesilen fatura toplamının 90.248,74-TL olduğu, 2024 yılında davacı tarafından davalıya kesilen fatura toplamının 03/05/2024 tarih ve 457.791,27-TL miktarlı fatura dahil 4.131.371,79-TL olduğu, mahkememizin yukarıdaki kabulüne göre 20/06/2024 tarih ve 292.862,07-TL miktarlı iade faturası dikkate alınmadığında taraflar arasında niza konusu olmayan iade faturası tutarının 303.355,47-TL olduğu, davacı tarafından yapılan ödeme tutarının 3.625,400,55-TL olduğu görülmekle, davacı tarafından davalıya kesilen fatura miktarından davalı tarafından davacıya kesilip niza konusu olmayan iade faturası tutarı ile ödemeler düşüldüğünde davacının davalıdan 292.864,51-TL kadar alacaklı olacağı görülmüş olup mevcut hukuki durum karşısında davalının icra takibine itirazının 292.864,51-TL asıl alacak yönünden haklı olmadığı anlaşılmıştır. Davacının icra inkar tazminatı istemine gelince; itirazın iptâli davasında İİK'nın 67/2. maddesi hükmünce borçlunun icra inkâr tazminatı ile sorumlu tutulabilmesi için alacağın likit ve borçlunun itirazının da haksız olması gerekir. Mevcut hukuki durum karşısında davalının takibe itirazının haklı olmadığı ve takibe konu alacağın muayyen ve likit nitelikte bulunduğu değerlendirilmekle davacı lehine asıl alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 58.572,90-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir. Davalının kötüniyet tazminatı talebi yönünden ise, reddolunan 51.959,79-TL'nin tarafların birbiriyle uyumlu ticari defter ve kayıtlarına göre davalı tarafından takipten önce davacıya ödendiği, buna rağmen davacı tarafından bu kısım yönünden de icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından yapılan ödeme nazara alınmadan icra takibi başlatılmasında davacının kötü niyetli olduğu kabul edilmiş (Emsal: ..... .'nin 10/12/2013 tarih ve ..... sayılı ilamı), davalının kötüniyet tazminatı isteminin, reddedilen 51.959,79-TL bakımından kabulü ile reddolunan alacağın %20’si olan 10.391,96-TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Böylece son tahlilde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; davalının ..... sayılı takibe itirazının 292.864,51-TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden aynı koşullarda devamına,
2-Fazlaya dair istemin REDDİNE,
3-Hükmolunan alacağın %20’si olan 58.572,90-TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Reddolunan alacağın %20’si olan 10.391,96-TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Alınması gereken 23.554,94-TL harçtan peşin alınan 4.164,62-TL harcın mahsubu ile bakiye 19.390,32-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin 3.057,53-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 542,47-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 46.858,32-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 4.164,62-TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 4.592,22-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 65,00-TL tebligat gideri, 27,50-TL müzekkere gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.092,50-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 4.325,13-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
12-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
22/04/2025
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı