T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/564 Esas - 2025/554
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/564 Esas
KARAR NO : 2025/554
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/08/2024
KARAR TARİHİ : 16/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15.08.2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 21/09/2022 tarihli " Palet Üretim Cihazı'nın" üretim ve teslimine yönelik Emtia Satış Sözleşmesi imzalandığı ve sözleşme bedelinin 826.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, davacı şirket tarafından davalıya toplam 467.000,00 TL'nin avans olarak verildiğini, ancak sözleşmede belirtilen teslim tarihinde davalının ürünü teslim etmediğini, bunun üzerine davacı tarafından ..... Noterliği'nin 25/11/2022 tarih ve ....yevmiye no'lu ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, davalının sözleşmeye uymaması nedeniyle davacının ekonomik açıdan ciddi zararlara uğradığını, ticari kar kayıpları, maddi, manevi kayıplar yaşadığını, davalı şirketin ürünü teslim etmeyerek sebepsiz zenginleştiği gibi ödenen bedelleri de bu zamana kadar davacıya iade etmediğini ileri sürerek davacı tarafından sözleşme konusu ticari emtia bedeli olarak gönderilen paranın ve sözleşmenin 8.1 maddesine göre gecikme cezası ile yine sözleşmenin 8.3 maddesine göre cezai şart bedeli olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ayrı ayrı 10.000,00 TL'nin (toplam 30.000,00-TL'nın) ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili harçlandırılmış dilekçesi ile davasını ıslah etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki satın alma sözleşmesi kapsamında avans olarak ödenen mal bedelinin, gecikme cezasının ve cezai şartın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; .... . Noterliği'nin 25/11/2022 tarih, .... yevmiye no'lu ihtarnamesinin dosyada bulunduğu, tarafların BA-BS kayıtlarının geldiği, davacı şirketin ticari defterlerinin yerini bildirdiği .... adresinde olduğu, davalı şirketi ticari defterlerinin yerini bildirdiği .... adresinde olduğu, .... . Noterliğinin 25.11.2022 tarih, .... yevmiye sayılı ihtarnamenin tebliğ şerhli örneğinin geldiği ve Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya arasına alındığı görülmüştür.
Mahkememizce .... Görevlendirilen SMMM Bilirkişisi ....'den Aldırılan 23.01.2025 Bilirkişi Raporundan Özetle; "Sayın mahkemenin kararı doğrultusunda, davacının ticari defter kayıtları, dava dosyasındaki mevcut deliller ile dava dosyası ekinde yer alan belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde;
a)Davacının 2022 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterin açılış ve kapanış beratlarının süresi içinde yapıldığı,6102 sayılı T.T.K 64-65-66 Maddeleri hükümlerine göre sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu,
b)Davacı tarafından yapılan ödemelerin delil vasfı taşıdığı kanaatine varılan ticari defter kayıtlarında kayıtlı olduğu,
c)Davacı ve Davalı şirketlerin dosyaya sunulmuş olduğu 2022-2023 ve 2024 yıllarına ait BA ve BS formlarında, taraflar arasında herhangi bir mal alış ve satış işlemlerinin gerçekleşmediğinden dolayı her hangi bir tutarın yer almadığı,
i) Rapor içeriğinde açıklandığı üzere, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan dava konusu olan ürüne ait yapılan ödemelerden 467.000,00 TL lik Ana para tutarında alacaklı olduğu, sonuç ve kanaatine varıldığı," bildirilmiştir.
Mahkememizce .... Görevlendirilen SMMM Bilirkişi .... ve Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ....'dan Aldırılan 15.05.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "Davacı Şirket ile davalı ... Şirketi arasında dava konusu 21.09.2022 tarihli satın alma sözleşmesi düzenlendiği,
Davacı şirket tarafından davalı şirkete 27.09.2002 tarihinde 200.000,00 TL. 07.10.2022 tarihinde 50.000,00 TL. 17.10.2022 tarihinde 125.000,00 TL. 19.10.2022 tarihinde 75.000,00'TL. ve 03.11.2022 tarihinde ise 17.000,00 TL. olmak üzere toplam 467.000,00 TL. ödendiği;
Davacı Şirket, davalı şirket ... Şirketi'ne söz konusu ürün bedeline ait taksitleri yukanda belirtildiği şekilde ödemesine rağmen, sözleşmenin 4. 1. Maddesinde belirtilen teslim tarihi olan 23.10.2022 tarihinde ürünün teslim edildiğine dair bilgi ve belgenin bulunmadığı,
Sözleşmenin 4. 7. Maddesine göre, “söz konusu emtianın usulüne uygun tesliminin yapıldığı, ancak alıcı tarafından teslim anında düzenlenecek bir teslim tutanağı ile ispatlanabilecektir” şeklindeki maddesinde sözü edilen teslim tutanağının bulunmadığı,
Davacı şirket ve davalı şirketce, ilgili vergi dairelerine düzenlenen Ba ve Bs raporlarında söz konusu ürünlere ait kayıtların bulunmadığı, dolayısı ile davalı şirketçe söz konusu ürün hakkında fatura düzenlenmediği, sözleşme gereği teslim tarihi olan 23.10.2022 tarihinde ürünün teslim edilmediği,
Dolayısı ile Davacı şirketin yaptığı ödemelerden dolayı, davalı şirketten; 467.00,00 TL alacaklı olduğu,
Davacı tarafın cezai şart ve gecikme bedeli talep ettiği, Taraflar arasında akdedilen 21.09.2022 tarihli sözleşmede m. 8.3 ve 8.1. de cezai şart ve gecikme cezası belirlendiği , cezai şartın makine bedeli olan KDV dahil toplam 826.000,00TL'nin yüzde 15 i olarak, .... .Noterliğinin .... tarihli ihtarname tebliğ tarihinden itibaren ticari avans faizi ile istenildiği , satış sözleşmesinin 8.1. maddesinde düzenlenen gecikme cezasının ürünlerin sözleşmedeki belirlenen teslim tarihi 23.10.2022 tarihinden fesih tarihine kadar olan toplam 33 günlük gecikme cezası şeklinde talepte bulunulduğu anlaşılmakla,
-Farklı tarihlerde ve farklı miktarlarda ödenen toplam 467.00,00'TL emtia bedeli olarak ödenen tutarın ihtarname tebliğ tarihi 25.11. 2022+5 gün ile e tebliğ tarihi olan 30.11.2022 tarihinden itibaren ticari avans ile istenebileceği ,
- gecikme cezası olarak sözleşmede her güne ait gecikme cezası sözleşme bedelinin 0,0006 (binde 6'sı ) oranında olduğu gözetildiğinde sözleşme bedeli 826.000,00TL üzerinden her bir gün için,
1 günlük gecikme cezası:826.000,00TLx6/1000-4956TL,
ürünlerin sözleşme ile belirlenen 23.10.2022 teslim tarihinden itibaren sözleşme fesih tarihi 25.11.2022 tarihine kadar 33 gün şeklindeki gecikme bedeli, 4956x33-163.548TL'nin ihtarname ihtarname tebliğ tarihi 25.11.2022 45 gün ile e tebliğ tarihi olan 30.11.2022 tarihinden itibaren ticari avans ile istenebileceği ,
sözleşme 8.2 de gecikme cezasının yanında cezai şartın ayrıca talep edilebileceği , m.8.3 de sözleşme konusu cihazın KDV dahil toplam değeri 826.000,00TL'nin %15 olan cezai şart bedeli 123.900 TL'nin ihtarname tebliğ tarihi 25.11.2022+5 gün ile e tebliğ tarihi olan 30.11.2022 tarihinden itibaren ticari avans ile istenebileceği,
Yukarıda yapılan açıklamalara göre davacının alacakları,
Asıl alacak : 467.000,00 TL
Cezai Şart Alacağı : 123.900,00 TL
Gecikme Cezası Alacağı : 163.548,00 TL
Olarak hesaplanmıştır.
Hukuki durum ve dellilerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının iddialarında haklı oludğunun kabulü halinde talep edebileceği alacaklarına ilişkin olarak tarafımızdan tanzim olunan işbu raporu Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile arz ederiz." bildirilmiştir.
Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Taraflar arasında 21.09.2022 tarihli "Palet Üretim Cihazının Üretim ve Teslimine" yönelik satış sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından davalı şirkete 27.09.2002 tarihinde 200.000,00 TL. 07.10.2022 tarihinde 50.000,00 TL. 17.10.2022 tarihinde 125.000,00 TL. 19.10.2022 tarihinde 75.000,00'TL. ve 03.11.2022 tarihinde ise 17.000,00 TL. olmak üzere toplam 467.000,00 TL avans ödemesi yapıldığı, buna rağmen sözleşmenin 4. 1. Maddesinde belirtilen teslim tarihi olan 23.10.2022 tarihinde ürünün teslim edildiğine dair bilgi ve belgenin bulunmadığı, Sözleşmenin 4. 7. Maddesine göre, “söz konusu emtianın usulüne uygun tesliminin yapıldığı, ancak alıcı tarafından teslim anında düzenlenecek bir teslim tutanağı ile ispatlanabilecektir” şeklindeki maddesinde sözü edilen teslim tutanağının bulunmadığı, davacı şirket ve davalı şirketce, ilgili vergi dairelerine düzenlenen Ba ve Bs raporlarında söz konusu ürünlere ait kayıtların bulunmadığı, dolayısı ile davalı şirketçe söz konusu ürün hakkında fatura düzenlenmediği, sözleşme gereği teslim tarihi olan 23.10.2022 tarihinde ürünün teslim edilmediği anlaşılmakla, davacının sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedenlere dayandığı ve davacı şirketin davalıya yaptığı avans ödemesinin toplamı olan 467.00,00 TL'yı davalı şirketten isteyebileceği anlaşılmıştır. Davacı tarafın cezai şart ve gecikme bedeli taleplerine gelince; taraflar arasında akdedilen 21.09.2022 tarihli sözleşmenin 8.3 ve 8.1.maddelerinde cezai şart ve gecikme cezasının belirlendiği, cezai şartın makine bedeli olan KDV dahil toplam 826.000,00TL'nin yüzde 15 i olarak belirlendiği, satış sözleşmesinin 8.1. maddesinde düzenlenen gecikme cezasının ürünlerin sözleşmedeki belirlenen teslim tarihi olan 23.10.2022 tarihinden fesih tarihine kadar olan toplam 33 günlük gecikme cezası şeklinde talep edilebileceği değerlendirilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 182/2.maddesi gereği her tacir basiretli bir tacir gibi hareket etmeli, basiretli bir tacir gibi gereken özen ve yükümlülüğü göstermek zorunda olup, bu kapsam tacirin özen sorumluluğu objektif kriter makul bir tacirin dikkate alınması olacaktır. Bilirkişilerce hesaplanan cezai şart miktarı fahiş olmayıp, davalının ticari mahvına sebep olmayacak seviyededir. Davacı şirketin davalı şirkete keşide ettiği .... .Noterliği 25.11.2022 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile asıl alacak, cezai şart ve gecikme bedeli olarak tüm alacaklarına ticari avans faizi ile talep ettiği ve Elektronik Tebligata Dair Yönetmelik Tebligatın gönderilmesi ve iletilmesi başlıklı Elektronik yolla tebliğ edilecek olan evrak elektronik imza ile imzalanarak, süreli yayının bildirdiği elektronik tebligat adresine, süreli yayının elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır hükmü dikkate alınarak, farklı tarihlerde ve farklı miktarlarda ödenen toplam 467.000,00'TL emtia bedeli olarak ödenen tutarın temerrüt tarihi olan 30.11.2022 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yine davacının gecikme cezası olarak 163.548,00-TL, cezai şart bedeli olarak 123.900,00-TL cezai şart bedelini temerrüt tarihi olan 30.11.2022 tarihinden itibaren ticari avans ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine yönünde davanın kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE,
467.000,00 TL alacağın,
163.478,00 TL gecikme cezasının,
123.900,00 TL cezai şart bedelinin toplam 754.378,00 TL'nin 29/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 51.531,56-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 12.912,33-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 38.619,23-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 117.157,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 512,33-TL Peşin/nisbi Harcı, 12.400,00-TL Islah Harcı, 12.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 745,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 26.084,93TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin e duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 16/07/2025
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı