T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/655 Esas - 2025/692
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2024/655 Esas
KARAR NO : 2025/692
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/09/2024
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/10/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile 23.06.2024 tarihinde çift taraflı trafik kazasına karıştığını, kaza tespit tutanağına göre davalı Sigorta Şirketi'nce sigortalanan aracın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza nedeniyle ...'de soruşturmanın yürütüldüğünü, kazaya yol açan ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olup kendisi tarafından işletildiğini, ayrıca kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı Sigorta Şirketi tarafından KASKO Sigortası ile sigortalanmış olup poliçe içerisinde yer alan ... Klozu kapsamında maddi zararların davalı Sigorta Şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, kazaya sebebiyet veren aracın ... Şirketi olan ... Sigorta AŞ'den teminat limitinin tüketildiğini, müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın kaza sebebiyle PERT olacak şekilde hasar gördüğünü ve davalı Sigorta Şirketi'nce düzenlenen mutabakat gereği pert olarak kabul edilerek müvekkiline 200.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak kaza tarihindeki rayiç bedelinin bu rakamın çok üzerinde olduğunu, müvekkilinin aracından uzunca bir süre mahrum kaldığını, kiralık araç kullanmak zorunda kaldığını ileri sürüp ... plakalı aracın bakiye maddi hasar tutarı için şimdilik 100,00 TL, aracın mahrumiyet tazminatı için şimdilik 100,00 TL, çekici ve diğer masraflar için 5.140,00 TL olmak üzere toplamda 5.340,00 TL'nin her bir alacak için ayrı ayrı kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 10/09/2025 tarihli harçlandırılmış talep arttırım dilekçesi ile davasını toplam 291.100,00 TLye çıkardığını beyan etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin .... olduğunu, zaman aşımı def'inde bulunduğunu, müvekkili Sigorta Şirketi'ne usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, ... limitlerinin tüketildiğinin ispatlanması gerektiğini, araç mahrumiyet tazminatının ... kapsamında olmadığını, davacının aracının KASKO Sigortacısı tarafından ikame araç klozu kapsamında araç mahrumiyetinin giderilip giderilmediğinin tespit edilmesi gerektiğini, çekici giderinin teminat dışında olduğunu, müvekkili şirketin temerrüde düşürülmediğini, kaza tarihinden itibaren değil dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.
Davalı ...'ya usulüne uygun tebligata rağmen davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi vermediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli ve araç mahrumiyet tazminatının, kazaya karışan diğer aracın KASKO sigortacısı olan davalı sigorta şirketi ile davalı sürücü/işleten şahıstan sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; Kazaya karışan araçların sahiplik belgeleri Uyap sistemi üzerinden çıkartılmış, ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, ... ve KASKO poliçeleri ve hasar dosyaları getirtilmiş, ... plaka sayılı aracın tramer kaydı getirtilmiş, dava dışı ... Sigorta AŞ'den ödeme dekontları getirtilmiş, diğer deliller de toplandıktan sonra aldırılan bilirkişi raporu dosyamız içerisine alınmıştır.
...Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı kamyonet ... adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 30/05/2024-13/10/2024 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde kasko poliçesi ile sigortalı olduğu, davalı ... Sigorta AŞ tarafından ... poliçesi ile teminat altında olduğu, ... poliçe limitinin 10.000,000,00 TL olduğu olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (....).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi .... ve Sigortacı bilirkişi ....'den aldırılan 03.02.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Olayların ve delillerin nihai hukuki takdiri Mahkemenize ait olmak üzere;
1- Meydana gelen trafik kazasında, sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı aracın 2918 sayılı KTK' nın 56/1-c maddesi "Önlerinde giden araçları yeterli ve güvenli bir mesafeden izlememek" kuralının ihlal etmesi nedeniyle %100 (tam) kusurlu olduğu,
2- ... plakalı araç sürücüsüne kusur izafe edilemeyeceği,
3- Aracın pert işlemi görmesi gerektiği, pert bedeli olarak 650,000 TL tespit edildiği;
4- 650,000 TL olarak belirlenen pert bedelinden 200,000 TL bakiyenin ... sigorta tarafından karşılandığı , kalan bakiye olan 450,000 TL'nin ise ... sigorta tarafından tanzim edilen ... numaralı kasko poliçesinin sorumluluğunda olduğu;
5- Araç mahrumiyeti ve çekici masrafı taleplerinin ... teminatı kapsamı içerisinde olmadığından davalı sigorta şirketinin bir sorumluluğunun olmadığı; Sonuç ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği ve tarafların bilirkişi raporuna itiraz dilekçeleri verdikleri ve ek rapora gönderildiği görülmüştür,
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi .... ve Sigortacı bilirkişi ....'den aldırılan 20.05.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Dosya üzerinden yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;
-Yeniden yapılan inceleme neticesinde; kazanın meydana gelmesinde, ... plakalı araç sürücünün 2918 sayılı KTK’ nın 56/1-c maddesini ihlal ettiği ve kazada tam kusurlu bulunduğu, -... plakalı araç sürücüsünün kural ihlali olmadığı,
-Araç pert bedelimin 650.000,00 TL olduğu,
Görüş ve kaanatine varılmıştır. Saygılarımla " şeklinde bilirkişi ek raporu sunulmuştur.
Bilirkişi ek raporu taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş, davacı bilirkişi ek raporuna itiraz ettiği ve yeni bir heyetten rapor istediği görülmüştür.
Tarafların itirazı üzerine Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi Hasan Danışma ve Sigortacı bilirkişi ...'dan aldırılan 03.02.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Dava dosyasında bulunan tüm evrakların ve ilaveten işbu Bilirkişi Kurulu Raporu dâhilinde ayrıca anılan delil ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde;
Kusur Oranlarının nihai takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere ;
S.1) ... plakalı araç firari sürücüsünün somut kazayı meydana getiren ilk fiili icra ettiği, bu nedenle %100 oranda kusurlu olduğu;
- Davacı sürücü ...'in somut kazanın oluşunda etkin bir fiili bulunmadığı için kusurlu olmadığı;
S.2) Madde.4'te detaylı şekilde arz edildiği üzere;
Dava konusu aracın geçmiş hasar kaydı bulunmaması ve göreceli düşük km'si itibariyle hasar tarihi itibariyle 2.el değerinin 700.000 TL olduğu;
Dava konusu aracın hasar tarihi itibariyle sovtaj değerinin 230.500 TL olduğu;
Yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
Yüce Yargıtay kararları doğrultusunda; Dava konusu araçta (700.000 — 230.500 TL>) hasar tarihi itibariyle 469.500 TL maddi zarar meydana geldiği;
Davacıya dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından 18 /09/2024 tarihinde 200.000 TL ödeme yapıldığı, davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin hasar tarihi itibariyle 269.500 TL olduğu;
S.3) Madde.5 ve 6'da değerlendirildiği üzere, Davacının hasar tarihi 23/06/2024 itibariyle 21.600 TL mahrumiyet zararına uğradığı;
S.4) Çekici, otopark masrafları 5.140 TL olduğu;
S.5) Davaya konu taleplerden;
Davalı sigorta şirketinin;
Araç bakiye hasar bedeli 269.500,00 TL
Çekici bedeli ve otopark bedeli 5.140,00 TL
Toplam 274.640,00.TL'den sorumlu olacağı değerlendirilebilecektir. Son tutanak tarihi 23.08.2024'den itibaren araç kamyonet olduğundan talep gibi avans faizi talep edilebileceği değerlendirilebilecektir. Hukuki takdir ve değerlendirme mahkemenize aittir.
Davalı araç sahibi ...'nın;
Belirtilen ... kararı kapsamında “kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde ftili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması” koşullarının gerçekleştiğinin kabul edilmesi halinde davalı araç sahibi ...'nın davaya konu taleplerden sorumlu tutulamayacağı değerlendirilebilecektir.
Mahkemenizce davalı araç sahibi ...'nın davaya konu taleplerden sorumlu tutulacağı kabul edilmesi halinde bu davalının sorumlu olacağı tutarlar;
Bakiye araç hasar bedeli 269.500,00.TL
Araç mahrumiyet zararı 21.600,00 TL
Çekici bedeli ve otopark — 5.140,00 TL
Toplam 296.240,00.TL Olarak hesaplanmıştır. Kazanın meydana geldiği 23/06/2024 tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı araç sahibinden talep edilebileceği değerlendirilebilecektir. Hukuki takdir ve değerlendirme mahkemenize aittir." şeklinde rapor sunulmuştur.
Hasan Danışman ve ...'dan alınan 03/02/2025 tarihli rapor hükme esas alınmıştır.
Deliller değerlendirilmiştir.
Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Sigorta poliçeleri kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı ... sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve araç mahrumiyet zararı KASKO poliçesi teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde; 23/06/2024 tarihinde davalı sigorta şirketince ... poliçesi ile sigortalı olup davalı ... adına kayıtlı ve davalı ...'nın yönetimindeki ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı sürücü ...'nın ise olayda %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacının aracına kusuru ile çarparak hasara neden olan ... plakalı aracın ... sigortacısı olan ... Sigortanın dava konusu kaza nedeniyle hasarın 200.000,00-TLsının karşılanarak ... limitinin tüketildiği, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın iskontolu bakiye hasar bedelinin 269.500,00 TL, araç mahrumiyet zararının 21.600,00 TL ve çekici gider zararının ise 5.140,00 TL, toplam zararın ise 296.240,00 TL olduğu bilirkişilerce belirlenmiş olup, davalı Sigorta Şirketi'nin ve davalı sürücünün kusuru oranında hasar bedelinden ve çekici masrafından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, araç mahrumiyet zararından ise sadece davalı işleten/ sürücünün sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin yetki ve zaman aşımı itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmakla, aracın cinsi nedeniyle avans faizi uygulanmak suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE,
269.500,00 TL bakiye araç hasar bedeli ve,
5.140,00 TL çekici ve otopark bedeli olmak üzere toplam 274.640,00 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 23.08.2024 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
21.600,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödemesine,
2-Alınması gereken toplam 20.236,15 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 550,47 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 19.685,68 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 122,87 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 978,07 TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ....tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak ,hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 3.326,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 18.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.326,00 TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 47.398,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne ve ihbar olunan vekilinin e-duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/10/2025
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı