T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/711 Esas - 2025/927
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/711 Esas
KARAR NO : 2025/927
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 17.10.2024
KARAR TARİHİ : 09.12.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05.01.2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.06.2024 tarihinde ...’in maliki olduğu ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile kaza esnasında sürücüsü ... olan müvekkil ...’a ait ... plakalı araç arasında maddi zararlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadaki polis raporunda her ne kadar kazaya ilişkin kusurlama yapılamamış olsa da ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanmış ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, çünkü ... aracın kırmızı ışık ihlali sonucunda mevcut kaza meydana geldiğini, müvekkiline ait aracı kullanan sürücünün kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, yaşanan kaza nedeni ile müvekkilinin aracının hasarlandığını ve bir dizi onarıma maruz kaldığını, yapılan bu onarımın kusurun tespit edilememesi sebebiyle müvekkilince karşılandığını, maddi açıdan yapılan masrafın sigorta ve zarar sorumlularınca ödenmesi gerektiğini, müvekkilin aracında değişen ve boyanan parçalar olduğunu, bu kaza öncesinde aracın orijinalliğinde bir sorun yok iken kaza nedeniyle orijinalliğini yitirdiğini ve 2. el piyasasında satımı kolaylaştıran önemli bir avantajı da kaybettiğini belirterek, belirsiz alacak davası olarak şimdilik, 10-TL hasar onarım ücreti ile 10-TL değer kaybı zararının toplamı olan 20-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ... poliçe limitlerinin maddi hasar araç başına 200.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda kusurunun olmadığını, kırmızı ışıkta geçmediğini, Karayolları Yönetmeliği'nde 50 km hız sınırı olan yolda davacının 150 km hızla kavşağa girdiğinden dolayı kaza meydana geldiğini, zira karşı aracın kendisine vurduğunu, ardından minibüse vurduğunu ve buradan sonra bu minübüsün dükkana girdiğini, bu kazanın şiddeti nedeni ile ölümden döndüğünü, kusurunun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; iki tarafın da yeşilde geçtiğini iddia ettiğini, ayrıca davacının ehliyetinin olmadığının dikkate alınması gerektiğini, davacının aracının bu masraflar ile yapılmasının ekonomik olmadığını, pert olması gerektiğini, araç masraf bedelinin aracın kaza tarihindeki bedelden yüksek olduğunu, aracın pert işlemi görüp görmediğinin geçmiş hasar kayıtlarının dosyada mevcut olmadığını, bu hasar bedelleri ile aracın pert olması gerektiğini, pert işlemi olan araçlarda değer kaybı ve araç mahrumiyetinin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar bedeli ile değer kaybının, kazaya karışan diğer aracın ... sigortacısı ile araç maliki ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce deliller toplanmış, davalı sigortadan ... poliçesi ile hasar dosyası, davacıya ait araca ilişkin trafik tescil bilgileri ile ...'nden tramer kayıtları celbedilmiş ve dosya kapsamında kusur ve hasar konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.
Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 30.05.2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "...... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/b, 57/a-d ve 84/a maddelerini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan olayın meydana gelmesinde % 75 (yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/a maddesini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan olayın meydana gelmesinde % 25 (yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu, meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı aracın toplam hasar tutarının olay tarihi itibariyle KDV Dahil 446.430,51 TL olduğu ve ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ile maliki ... ve trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin (poliçe limitleri dahilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan kusur oranları mertebesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, ayrıca; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in % 75 oranında kusurlu olması sebebiyle toplam hasar tutarının 334.822,88 TL'sinden sorumlu olacaklarının değerlendirildiği, meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı tazminatının olay tarihi itibariyle 140.000,00 TL olduğu ve ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ile maliki ... ve trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin (poliçe limitleri dahilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan kusur oranları mertebesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, ayrıca; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in % 75 oranında kusurlu olması sebebiyle değer kaybı zararının 105.000,00 TL'sinden sorumlu olacaklarının değerlendirildiği..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Tarafların kök rapora karşı beyan ve itirazları ile bilirkişi raporu içeriğinde belirtilen, aracın pert-total işlemine tabi tutuşması gerektiğine yönelik değerlendirme nazara alınarak, dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edilmesi gerekmiş, aynı bilirkişi tarafından sunulan 23.10.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...kusura ilişkin yapılan itirazların kök raporda değişikliği gerektirmediği, hasar yönünden yapılan itirazların kök raporda değişikliği gerektirmediği, meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan hasarın teknik olarak giderilmesinin mümkün olduğu, ancak görünen ve tespit edilebilen hasar boyutunun ve onarım maliyetinin yüksek olması (onarım kararı ile uygulama sırasında beklenmeyen hasarların da çıkabileceği öngörülmüştür) sebebiyle onarımın ekonomik olmayacağı ve aracın pert-total işlemine tabi tutulmasının uygun olacağının değerlendirildiği, dava konusu aracın 05.06.2024 kaza tarihi itibari ile emsal aracın mevcut hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin ortalama pazarlık payı da dikkate alındığında 595.000,00-TL civarında, sovtaj değerinin ise 178.500,00-TL olduğunun değerlendirildiği, dava konusu ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ile maliki ... ve trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin (poliçe limitleri dahilinde - 200.000,00-TL) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği kusur oranları mertebesinde meydana gelen 312.375,00-TL olan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarının değerlendirildiği,..." bildirilmiştir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları gereğince, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen maddi hasarın giderim bedeli ile değer kaybının talep edilebilmesi için araçta oluşan hasarın onarımının ekonomik olması gerekmekte olup aksi halde talep edilebilecek maddi zarar, ilgili aracın kazadan önceki 2. el piyasa rayiç bedeli ile sovtaj değerinin mahsubundan oluşan pert bedeli kadar olacak olup bu durumda ayrıca değer kaybı talep edilmesine olanak bulunmamaktadır (Emsal: ....'nin 17.12.2009 tarih ve ... sayılı ilamı).
Bu bağlamda tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinmde; 05.06.2024 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 200.000,00-TL teminat limitli ... poliçesi ile sigortalı olup diğer davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davacının maliki olduğu ... plakalı aracın 05.06.2024 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde davacıya ait mezkur araçta oluşan hasarın boyutu nazara alındığında onarımının ekonomik olmadığı ve pert total işlemine tabi tutulması gerektiği anlaşılmış ve bu bağlamda ilgili aracın kaza tarihindeki rayiç değeri olan 595.000,00-TL'den 178.500,00-TL sovtaj değeri düşüldüğünde, davacının davaya konu trafik kazası nedeniyle aracının uğradığı hasar ile bağlantılı olarak 416.500,00-TL pert bedeli kadar maddi zararının oluştuğu görülmüştür. Ancak davacının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü ...'ın niza konusu trafik kazasının meydana gelmesindeki %25 kusur oranı dikkate alındığında davalılardan ancak, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 200.000,00-TL poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla 312.375,00-TL kadar maddi tazminat talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacının değer kaybı talebi bakımından ise, aracın tamirinin ekonomik olmadığının ve bu nedenle pert total işlemine tabi tutulması gerektiğinin tespiti karşısında davacı ayrıca değer kaybı da talep edemeyeceğinden, bu talebin reddi gerekmiştir. Temerrüt tarihi bakımından ise günümüzde de uygulama alanı bulan, müşterek hukukun “gasp eden daima temerrüt hâlindedir” şeklindeki genel ilkesine göre, haksız fiilin faili daima temerrüt hâlinde bulunduğu için, zaten gerçekleşmiş olan temerrüdü sağlamak üzere alacaklının ayrıca bir ihtarda bulunması gerekmediğinden araç maliki ile sürücüsü olan davalılar ... ile ... bakımından 05.06.2024 kaza tarihinin, diğer davalı ... sigortacısı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise KTK md. 99 uyarınca sigortaya başvuru tarihine göre 21.08.2024 temerrüt tarihinin esas alınması gerekmiş ve son tahlilde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 312.375,00-TL pert bedelinin, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 200.000,00-TL poliçe teminat limitiyle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin 21.08.2024 temerrüt, diğer davalıların 05.06.2024 kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Değer kaybı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 21.338,33-TL harcın peşin alınan 427,60-TL ve 7.510,73-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 13.400,00-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin 1.728,00-TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den, 2.072,00-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 49.980,00-TL ücreti vekaletin, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 45.000,00-TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60-TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı, 7.510,73-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.365,93-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 1.715,00-TL tebligat gideri, 29,00-TL müzekkere gideri, 4.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.244,00-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 4.434,67-TL yargılama giderinin, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 2.840,00-TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 09.12.2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.