T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/216 Esas - 2025/896
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2025/216 Esas
KARAR NO : 2025/896
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/03/2025
KARAR TARİHİ : 03/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil teşekkülün sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binaları ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin davalı şirketler tarafından yerine getirildiğini, davalı yüklenici şirketlerde hizmet alımı personeli olaak görev yapan dava dışı işçi ...'nun iş akdinin feshi nedeniyle dava dışı işçiye 15,08,2024 tarihinde müvekkil teşekkül tarafından 516.571,12 TL kıdem tazminatı ödendiğini, ayrıca 3.950,76 TL damga vergisi ödendiğini, sözleşme gereğince davalı şirketlerin işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu ileri sürüp; 6.262,55 TL 'nin davalı ... Şt'inden, 75.568,05 TL'nin davalı ... Hizmetler Şirketi ve ... iş ortaklığından, 76.672,42 TL'nin davalılar ... ve ... iş ortaklığından, 75.672,42 TL'nin davalılan ... On-İş İnşaat Taahhüt ve ... ... İş Ortaklığından, 34.235,25 TL'nin davalılar ... ... ve ... ... iş ortaklığından, 11.376,96 TL'nin davalı ... ... Şirketi'nden, 313,13 TL'nin davalı ... ... Şirketi'nden, 73.689,28 TL'in davalılar ... ve ... iş ortaklığından, 31.521,48 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 102.914,50 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, ödeme tarihi olan 15.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti vekili, davalı .... ... Ltd. Şti. ve davalı ... Org... Ltd. Şti' vekillerin cevap dilekçesinde özetle; Görev, husumet, zaman aşımı itirazında bulunarak, alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatı için alt işverenlere rücu edilemeyeceğini, sözleşmelerde yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığını, işçilerin kıdem tazminatının ihale bedeli içinde olduğunu, kıdem tazminatından asıl işverenin sorumlu olduğunu, davalıların sorumlu oldukları düşünülse bile yarı yarıya sorumlu olacaklarını bildirip davanın reddini savunmuşlardır.
Diğer davalılara yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, davaya konu ödemelere dair bilgi ve belgeler ile ... kayıtları celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Mahkememizce Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Bilirkişi ... aldırılan 24.07.2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle;""Sayın mahkemenizce tarafımıza verilen görev doğrultusunda dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak yapılan inceleme ve hesaplamada, yukarıdaki tabloda tüm bilgi ve belgelerde daha detaylı olarak belirtildiği üzere, dosya içeriğindeki mevcut bilgi ve belgeler ile hazırlanan ve nihai inceleme ve hukuki yorum sayın mahkemenize ait olmak üzere dava dışı işçi için, dava dışı işçinin her bir çalışma dönemine karşılık gelen miktarlar yukarıda tek tek belirtilmek suretiyle, davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarına ilişkin olarak; davada husumet yöneltilmeyen ... (...) Ltd. Şti. ve ... (...) Ltd. Şti. hariç tutulmak üzere, İŞ ORTAKLIKLARI YÖNÜNDEN :
88.478,86- TL - Üç Ortaklı İş Ortaklığı : .... San ve Tic. Ltd. Şti. / .... San ve Tic. Ltd. Şti. /
(Dava dışı) .... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.
88.725,32- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : ... Kay. ve Hiz. A. Ş. /
.... (...) İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.
88.602,09- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... San ve Tic. Ltd. Şti. / .... Elek. Tıb. (...) Ltd. Şti.
40.419,32- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... Paz. San. Tic. Ltd. Şti./ .... Nak. (...) Ltd. Şti.
MÜSTAKİL OLARAK ŞİRKETLER YÖNÜNDEN :
- ... Tem. İnş. Gıd. Bil. San. Ve Tic. Ltd. Şti. = 7.270,55- TL
.... San ve Tic. Ltd. Şti. = 22.058,10- TL
.... Nak. (...) Ltd. Şti. = 369,69- TL
.... Tic. Ltd. Şti. = 13.308,80- TL
... Hiz. Bil. Tem. Gıd. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. = 4.929,18- TL
.... Ve Tic. A.Ş. = 36.968,88- TL
.... San. Ve Tic. Ltd. Şti. = 113.248,01- TL
hesaplanmış, nihai takdir mahkemenize ait olmak üzere hazırlanan raporumuz sayın mahkemenize sunulmuştur. " bildirilmiştir.
Mahkememizce işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişisi ... aldırılan 05.10.2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; "Sayın mahkemenizce tarafımıza verilen görev doğrultusunda dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak yapılan değerlendirmelerde ve hesaplamada dosya içeriğindeki mevcut bilgi ve belgeler ile hazırlanan ve nihai inceleme ve hukuki yorum sayın mahkemenize ait olmak üzere dava dışı işçi için, davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarına ilişkin olarak; dava dışı işçinin her bir çalışma dönemine karşılık gelen miktarlar yukarıda tek tek belirtilmek suretiyle, davada husumet yöneltilmeyen ... (...) Ltd. Şti. ve ... (...) Ltd. Şti. hariç tutulmak üzere,
İŞ ORTAKLIKLARI YÖNÜNDEN :
76.522,26- TL - Üç Ortaklı İş Ortaklığı : .... San ve Tic. Ltd. Şti. / .... San ve Tic. Ltd. Şti. /
(Dava dışı) .... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.
76.735,41- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : ... Kay. ve Hiz. A. Ş. /
.... (...) İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.
76.628,83- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... San ve Tic. Ltd. Şti. / .... Elek. Tıb. (...) Ltd. Şti.
34.957,24- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... Paz. San. Tic. Ltd. Şti./ .... Nak. (...) Ltd. Şti.
74.603,88- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... Ve Tic. A.Ş. /
.... Hiz. Bil. (...) San. ve Tic. Ltd. Şti.
MÜSTAKİL OLARAK ŞİRKETLER YÖNÜNDEN :
... Tem. İnş. Gıd. Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti. = 6.288,04- TL
.... San ve Tic. Ltd. Şti. = 19.077,27- TL
.... Nak. (...) Ltd. Şti. = 319,73- TL
.... Tic. Ltd. Şti. = 11.510,31- TL
.... Ve Tic. A.Ş. = 31.973,09- TL
.... San. Ve Tic. Ltd. Şti. = 97.944,23- TL
hesaplanmış, nihai takdir mahkemenize ait olmak üzere hazırlanan raporumuz sayın mahkemenize sunulmuştur. " bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edildiği, davacı kurumun bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu ve dosya ikinci kez bilirkişi ek raporuna tevdi edildiği görülmüştür.
Mahkememizce işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişisi ... aldırılan 04.11.2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle:"Dava dışı işçinin her bir çalışma dönemine karşılık gelen miktarlar yukarıda tek tek belirtilmek suretiyle, davada husumet yöneltilmeyen ... (...) Ltd. Şti. ve ... (...) Ltd. Şti. hariç tutulmak üzere,
İŞ ORTAKLIKLARI YÖNÜNDEN :
75.578,30- TL - Üç Ortaklı İş Ortaklığı : .... San ve Tic. Ltd. Şti. / .... San ve Tic. Ltd. Şti. /
(Dava dışı) .... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.
75.788,83- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : ... Kay. ve Hiz. A. Ş. /
.... (...) İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.
75.683,57- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... San ve Tic. Ltd. Şti. / .... Elek. Tıb. (...) Ltd. Şti.
34.526,02- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... Paz. San. Tic. Ltd. Şti./ .... Nak. (...) Ltd. Şti.
73.683,58- TL - İki Ortaklı İş Ortaklığı : .... Ve Tic. A.Ş. /
.... Hiz. Bil. (...) San. ve Tic. Ltd. Şti.
MÜSTAKİL OLARAK ŞİRKETLER YÖNÜNDEN :
... Tem. İnş. Gıd. Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti. = 6.210,47- TL
.... San ve Tic. Ltd. Şti. = 18.841,94- TL
.... Nak. (...) Ltd. Şti. = 315,79- TL
.... Tic. Ltd. Şti. = 11.368,32- TL
.... Ve Tic. A.Ş. = 31.578,68- TL
.... San. Ve Tic. Ltd. Şti. = 103.157,03- TL
hesaplanmış, nihai takdir mahkemenize ait olmak üzere hazırlanan raporumuz sayın mahkemenize sunulmuştur.
Mahkememizce ek raporunda yapılan hesaplamalar hükme alınmış olup, denetime elverişli kök raporu doğrultusunda hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davalı vekilinin zamanaşımı def'i savunmasının TBK md. 73/1 maddesi gereğince eldeki davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılması sebebiyle (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun ... sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı) ve davacının ödeme yaptığı tarih itibarıyla dava zamanaşımı süresi içinde açıldığından reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava konusu olayda, davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, davalı (alt) işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumlu olacakları anlaşılmıştır.
İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Borcun mahiyetinden hilafı istidlal olunmadıkça, müteselsil borçlulardan her biri alacaklıya yapılan tediyeden birbirine müsavi birer hisseyi üzerlerine almaya mecburdur. Hissesinden fazla tediyede bulunan, fazla ödeme ile diğerlerine rücu hakkını kazanır.
Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmamış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. .... sayılı ilamları da bu yöndedir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler incelendiğinde, davalılar ile yapılan Hizmet Alım Sözleşmesinin 11. 16. Ve 22 maddesinde ve atıfta bulunulan Şartnameye göre; yüklenicinin söz konusu işle ilgili olmak üzere çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.
2 Şubat 2019 tarihli 30694 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan, 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11'inci maddesi ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir. Bahse konu maddeye göre “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” denilmektedir. Madde hükmü, Anayasa Mahkemesinin ... sayılı 19/09/2019 tarihli verilen kararı ile iptal edilmiş, karar 15/09/2019 tarihli ve 30919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Somut olayda; Davacının rücuen alacak talep ettiği dönemdeki sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartnameler incelendiğinde kıdem tazminatına ilişkin ödemenin davalıların sorumluluğunda bulunduğu, dava dışı işçi ...'nun çalıştığı dönemler üzerinden toplam kıdem tazminatı ödemesinin ve yapılan masrafların 506.063,63-TL olduğu, bu durumda davacının toplamda 506.063,63 TL tutarı davalılardan rücuen tazmini talep edebileceği, davalıların sorumlu olduğu döneme ilişkin miktardan rücuen sorumlu olması gerektiği, talep gibi kabul edilen tutara ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
75.568,05 TL'nin davalı ..... Ltd. Şti. Ve ...... LTd. ŞTi.'den müştereken ve müteselsilen,
75.788,83 TL'nin davalı ...... A.Ş. İle ..... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen,
75.672,42 TL'nin davalı ...... Ltd. ŞTi. İle ...... Ltd. ŞTi.'den müştereken ve müteselsilen,
34.235,25 TL'nin davalı ...... Ltd. ŞTi. İle ...... Ltd. ŞTi.'den müştereken ve müteselsilen,
73.683,58 TL'nin davalı ...... A.Ş İle ...... Ltd. ŞTi.'den müştereken ve müteselsilen,
6.210,47 TL'nin davalı ...... Ltd. Şti.'den,
18.787,63 TL'nin davalı ... Hizmetleri.. Ltd. Şti.'nden
313,13 TL'nin davalı ...... Ltd. Şti.'den,
11.368,32 TL'nin davalı ...... Ltd. Şti.'nden,
31.521,48 TL'nin davalı ...... A.Ş'den,
102.914,50 TL'nin davalı ...... Ltd. Şti.'nden ödeme tarihi olan 15.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlulukları oranında tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Kabul edilen değer üzerinden alınması gereken 34.569,21 TL harçtan peşin alınan 8.652,06 TL'nin mahsubu ile bakiye 25.917,06 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 5.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 5.593,63 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, 6,37 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 615,40 TL başvuru harcı, 8.652,15TL peşin harcı, olmak üzere toplam 8.267,55 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 9.200,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 15.200,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 15.182,71 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 80.970,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... Şirketi ve davalı ... Şirketi ile davalı ... Şirketi, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 576,27 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 03/12/2025
.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı