T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/229 Esas - 2025/572
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2025/229 Esas
KARAR NO : 2025/572
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 31/08/2022
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.06.2021 tarihinde davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile sebebiyet verdiği kaza sonucu davacının ağır şekilde yaralandığını, trafik kazasında davacının karşı araç içerisinde kusursuz sürücü konumunda olduğunu, .... tarafından tanzim edilen rapora göre %25 oranında sürekli iş göremez olduğu, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayacağı ve 3 aya kadar bakıcıya ihtiyaç olduğunun tespit edildiği, davacının kaza tarihinde .... harita teknikeri olarak çalışmakta olup o dönemde gelirin 5.000,00 TL civarında olduğu, kaza neden olan ... plakalı aracın kaza tarihinde ... A:Ş tarafından sigorta edildiğini belirterek davacının trafik kazasında sakat kalması sebebiyle oluşan zararı için 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 400.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından gerekli başvuru yapılmadığından dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, poliçe tanzim tarihi 01.06.2015 sonrası olan poliçelere ilişkin geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin teminat dışında tutulduğunu, emniyet kemeri takılı olup olmadığının tespitinin gerektiğini, sorumluluklarının karayolunda meydana gelen zararlarının poliçe limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararın tazmini ile sınırlı olduğunu belerterek davanın reddinin gerektiği talep etmiştir.
Davalı ...'in cevap dilekçesinde özetle; 18.06.2021 tarihinde davacının kullandığı araç ile kendisinin kullandığı aracın karıştığı kazanın meydana geldiğini, kaza yerinin kontrolsüz bir kavşak olması sebebiyle güneş ışığının karşıdan gelmesi ve karşı yönden gelen araç sürücüsünün dikkatsizliği neticesinde kazanın oluştuğu, kaza neticesinde davacı ve ailesi ile konuşarak karşılıklı davacı olmayacakları yönünde karar aldıklarını, davacıya sigorta şirketince 45.000,00 TL ödendiğini, davacının iş göremezliğinin geçici olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Deliller toplanmış, .... sayılı dosyası uyap sisteminden celp olunmuş, davacının ve davalı ...'in kaza tarihinden öncesine ilişkin ekonomik sosyal durumunun tespitine yönelik zabıta tahkikatı, trafik kazası nedeniyle davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı rucüya tabi gelir bağlanıp bağlanmadığı ve peşin sermaye değerinin tespitine ilişkin .... cevabi yazısı dosya kapsamına alınmış, davalı ... A.Ş tarafından poliçe ve hasar dosyası örneği sunulmuştur.
Davacının kaza tarihi itibariyle gelirinin tespiti bakımından .... yazılan yazı gereğince maaş bordrosu örnekleri gönderilmiştir.
Davacının kaza sonrası tedavi gördüğü hastane evrakları temin edilerek .... kaza nedeniyle geçici ve kalıcı iş göremezliğinin bulunup bulunmadığına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiş yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetveller esas alındığında 19.06.2021 tarihli trafik kazasına bağlı ...'nin toplam vücut engel oranının %25 olduğu, selek halini aldığı, sürekli olduğu, bakıcıya ihtiyaç süresinin 3 ay olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği" ifade edilmiştir.
Kazaya ilişkin kusur ve aktüer hesap yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle; "Dava konusu olayın meydana gelmesinde davalı ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya SGK tarafından 8.722,25 TL geçici iş göremezlik geliri bağlandığından hesaplanan geçici iş göremezlikten yapılan ödemenin indirildiği, yapılan hesaplama sonucunda davacının uğradığı geçici iş göremezlik zararının 20.422,35 TL sürekli iş göremezlik zararının 1.101.095,06 TL bakıcı gideri zararının 10.732,50 TL olduğu " ifade edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 15.03.2023 tarihli ıslah dilekçesi verilerek 671.095,06 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 20.422,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 10.732,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 702.249,91 TL maddi tazminat talebinde bulunarak peşin harcın ikmal edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 29.01.2023 tarihli dilekçesinde davalı ... A.Ş tarafından teminat limiti olan 430.000,00 TL ve ferileri yönünden sulh olduklarını ve sigorta şirketinin ödediğini belirterek maddi tazminat yönünden sigorta şirketi için karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini, bakiye maddi tazminat ve manevi tazminat taleplerinin diğer davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava; trafik kazasında yaralanan davacının geçici/kalıcı iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri zararı yönünden kazaya karışan araç maliki/sürücüsü ile trafik sigortacısından TBK 54.maddesi kapsamında maddi tazminat ile davalı araç maliki/sürücüsünden TBK 56.maddesi kapsamında manevi tazminat talebine ilişkindir.
2918 sayılı yasanın 91. maddesinde İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu ifade edilmiş aynı yasanın 85. maddesinde ise "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." ifadesi, ZMSS Genel Şartlarının sigortanın kapsamı başlıklı A.3. maddesinde "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi bulunmaktadır.
Toplanan deliller, kazaya ilişkin ceza dosyası kapsamı, .... raporu, kusur oranına ve aktüer hesaba ilişkin düzenlenen bilirkişi heyeti raporu ve tüm dosya kapsamı uyarınca 18.06.2021 tarihinde davalı ... AŞ'ne ZMSS poliçesi ile sigortalı işleteni ve sürücüsü davalı ... olan hususi minibüsün davacının sevk ve idaresindeki araç ile çarpışması neticesinde gerçekleşen trafik kazasında davacının yaralandığı, trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü davalının %100 oranında kusurlu olduğu, davacı ise kusurunun bulunmadığı, kaza nedeniyle yaralanan davacının %25 oranında toplan vücut engelinin bulunduğu, tıbbi iyileşme süresinin 9 ay olup 3 ay boyunca bakıcıya ihtiyacının bulunduğu, davalılardan ... A.Ş tarafından yargılama safahatında ödenen 430.000,00 TL poliçe teminat limitinin aktüer bilirkişi tarafından tespit edilen 1.101.095,06 TL sürekli iş göremezlik zarar bedelinden mahsup edilmek sureti ile aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından yapılan hesaplama neticesinde davalının %100 kusurlu olduğu hususu da nazara alınarak davacının talep edebileceği bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 671.095,06 TL, geçici iş göremezlik tazminatının 20,422,35 TL, bakıcı gideri zararının ise 10.732,50 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme neticesinde bu davalı yönünden davanın konusuz kaldığı, trafik kazası nedeniyle yaralanan davacının tespit edilen bakiye maddi zararından davalı araç maliki/işleteni/sürücüsü ...'in TBK 51,54 maddeleri ile KTK 85 maddesi uyarınca sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 56. Maddesi ile 4721 sayılı TMK 4. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede; manevi tazminat, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşıyan yönleri ile bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edilmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi zarar sorumlusununda fakirleşmemesi gerekmekte olup bu kapsamda yapılan değerlendirmede trafik kazası sonucu %25 maluliyeti bulunan davacı zarar gören yönünden duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi bakımından ceza davası içeriği, davacının kusursuz davalı araç sürücüsünün ise %100 tam kusurlu oluşu, olay tarihi, tarafların konumu, ekonomik ve sosyal durumları, kazanın meydana geliş şekli, davalının sorumluluğun niteliği nazara alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren davacı için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı araç/maliki/işleteni/sürücüsü davalıdan tahsili yönünde verilen kararın davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine .... sayılı 27.02.2025 tarihli ilamında "...Dava dilekçesinde gerek sağlık gideri teminatı, gerekse sakatlık teminatı kapsamında kalan zararlarını sigorta şirketinden talep etmişken davacı vekili 29/01/2023 tarihli dilekçesinde; “davalı ... Sigorta Şirketi teminat limiti 430.000,00 TL ve ferilerini vekalet ücreti yargılama gideri ve arabuluculuk ücretini ödemesi nedeniyle sulh olduğumuzdan sigorta şirketi yönünden ödenen teminat tutarı için davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, bakiye maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden diğer davalılara yönelik davaya devam ettikleri” yönünde beyan ve talepte bulunmuştur. Nitekim mahkemece de sigorta yönünden tüm talepler hakkında davanın konusuz kaldığının kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece, davacıyla sigorta şirketi arasındaki sulh protokolü ve diğer belgeler getirtilerek davacının geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararına yönelik talebi yönünden ayrı limit olduğu gözetilerek söz konusu sulhün bu alacak kalemlerine de sirayet edip etmediği değerlendirilerek, bu kapsamda davacıların sigorta dışındaki davalılardan talep edebileceği bakiye zarar belirlenerek karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir araştırma ve değerlendirme yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir..." gerekçesi ile daval ...'in istinaf başvurusunun kabulü ile mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevaben 02.04.2025 tarihli dilekçelerinde kendileri tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı kapsamında ödeme gerçekleştirildiğini, davacı tarafından tüm dosya alacaklarından feragat edilmesi akabinde kendilerince yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri olmadığına dair beyan sunulduğu belirtilerek ibraname, feragatname ve makbuz başlıklı belge örneğinin gönderildiği görülmüş, davacı vekili tarafından sunulan 21.05.2025 tarihli dilekçede; Davalı sigorta şirketi ile yalnızca (Vefat / Sakatlık Teminat Klozu) teminat limiti dahilindeki kısma münhasır olmak üzere ve araç sürücüsü ile işletenine yöneltilebilecek talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla, sürekli iş göremezlik zararına ilişkin olarak ibraname imzalandığı, geçici iş göremezlik ve bakıcı zararına ilişkin olarak (Tedavi Giderleri Teminat Klozu) sigorta şirketi ile herhangi bir ibraname ve sulh gerçekleştirilmediği, müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkesi gereğince, bu taleplerin davalı ...'e sürekli iş göremezlik zararı ile yöneltildiği belirtilerek dilekçe ekinde ibraname, feragatname ve makbuz başlıklı belge örneğini sunduğu anlaşılmıştır.
Gerek yargılama safahatında sunulmuş olan ibraname, feragatname ve makbuz başlıklı belge içeriğinde ve gerekse davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin yazılı beyanlarında belirtildiği üzere davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davacının sürekli iş göremezlik zararına ilişkin 430.000 TL poliçe teminat limiti ve bunun ferileri olan yargılama gideri, vekalet ücreti, arabuluculuk ücreti, icra vekalet ücreti vs. olmak üzere toplam 523.368,65 TL davacıya ödemede bulunulduğu, davacının geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararına ilişkin sağlık giderleri teminat limiti kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmakla aşamalarda verilen karar gerekçesinde belirtildiği üzere davacının tespit edilen 1.101.095,06 TL sürekli iş göremezlik zararından davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 430.000,00 TL poliçe teminat limitinin mahsubu neticesinde bakiye 671.095,06 TL sürekli iş göremezlik tazminatından ve yine dava dilekçesi ile ıslah dilekçesi kapsamında 20.422,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 10.732,50 TL bakıcı gideri zararından davalı araç maliki/işleteni/sürücüsü ...'in TBK 51., 54 maddeleri ile KTK 85. maddesi kapsamında sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmış dava dilekçesinde şimdilik 1.000 TL iş göremezlik tazminatı ve 1.000 TL bakıcı gideri zararının her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiş iken ıslah dilekçesinde geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararına ilişkin artırılan dava değeri ile birlikte 20.422,35 TL geçici iş göremezlik zararının ve 10.732,50 TL bakıcı gideri zararının sadece davalı ...'den tahsilinin talep edildiği anlaşıldığından ibraname/feragatname içeriği ve taraf beyanları nazara alınarak dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinden talep edilen 1.000 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.000 TL bakıcı gideri zararına ilişkin davalı sigorta şirketine yönelik talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 56. Maddesi ile 4721 sayılı TMK 4. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede; manevi tazminat, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşıyan yönleri ile bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edilmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi zarar sorumlusununda fakirleşmemesi gerekmekte olup bu kapsamda yapılan değerlendirmede trafik kazası sonucu %25 maluliyeti bulunan davacı zarar gören yönünden duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi bakımından ceza davası içeriği, davacının kusursuz davalı araç sürücüsünün ise %100 tam kusurlu oluşu, olay tarihi, tarafların konumu, ekonomik ve sosyal durumları, kazanın meydana geliş şekli, davalının sorumluluğun niteliği nazara alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren davacı için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı araç/maliki/işleteni/sürücüsü davalıdan tahsili yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... A.Ş'ne yönelik; sürekli iş göremezlik tazminatı talebi yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, dava dilekçesinde talep edilen 1.000,00 TL geçici iş göremezlik zararı ve 1.000,00 TL bakıcı gideri zararı yönünden taraflarca düzenlenen ibraname/feragatname içeriği ve taraf beyanları nazara alınarak bu taleplerin reddine,
2-a)Davalı ...'e yönelik maddi tazminat talebinin kabulü ile 671.095,06 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 20.422,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 10.732,50 TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 702.249,91 TL tazminatın 18.06.2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine,
b)Davalı ...'e yönelik manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren 100.000,00 TL manevi tazminatın 18.06.2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine,
c)Davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
3-Davalı ... A.Ş'ne yönelik konusuz kalan dava yönünden alınması gereken 615,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 47.970,69 TL harçtan peşin alınan 1.376,45 TL ve 2.389,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 44.205,24 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Maddi tazminat talebi yönünden 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Maddi tazminat talebi yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 109.337,49 TL ücreti vekaletin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Maddi tazminat talebi yönünden davalı ... A.Ş'ne yönelik davada ibraname içeriği nazara alınarak taraflara vekalet ücreti, yargılama gideri takdirine yer olmadığına,
8-Maddi tazminat talebi yönünden davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 1.376,45 TL peşin harç, 2.389,00 TL ıslah harcı, 488,00 TL tebligat, 249,50 TL müzekkere gideri ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.583,65 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 6.831,00 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Manevi tazminat talebi yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 30.000,00 TL ücreti vekaletin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
11-Manevi tazminat talebi yönünden davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 30.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
12-Davalı ... tarafından yapılan 234,00 TL yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
13-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
17/07/2025
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 18.07.2025
Başkan ....
Üye ....
Üye ....
Katip ....