T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/240 Esas - 2025/906
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/240 Esas
KARAR NO : 2025/906
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/06/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03.01.2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.01.2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı arac ile davalı yana ait ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında davalı yana ait ... plakalı araç sürücüsünün %75 kusurlu bulunduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait aracın onarım süresinin 30 gün sürdüğünü, onarım süresi boyunca aracı kullanamadığından araç mahrumiyet zararı ortaya çıktığını, aracın onarım bedelinin toplam 197,366,80 TL tuttuğunu, davalı yanın sigorta şirketinin 90.000,00 TL hasar belirleyerek kusur durumuna göre 67.500,00 TL ödeme yaptığını, davalı yanın sigorta şirketinin 07.04.2023 tarihinde 20.706,28 TL'lik bir değer kaybı ödemesi yaptığını, bakiye hasar bedelinin ve bakiye değer kaybının karşılanması gerektiğini ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 100,00 TL araç mahrumiyet zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 100,00 TL değer kaybı tazminatının ve 100,00 TL hasar farkı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istemine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 04.11.2025 tarihli talep arttırım dilekçesi vermiş, talep arttırım dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm zarar ve tazminatlarının sigorta şirketleri tarafından karşılandığını, davacının hak ve alacağı kalmadığını bildirip davanın usulden ve esastan reddini savunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, çift taraflı trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta oluşan hasar nedeniyle kazanç kaybına dayalı maddi zararın kazaya karışan diğer aracın maliki ve sürücüsü olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Dosyanın ... Mahkemesi'nin ...sayılı Görevsizlik kararı üzerine mahkememize geldiği, yukarıdaki esasa kaydedildiği görülmüştür.
Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; ...'ye, ... Sigortaya, ... Sigortaya, ... Sigortaya, ... sigortaya yazılan müzekkerelere cevap geldiği, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, ZMMS poliçesinin dosyada mevut olduğu ve Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya içerisine alındığı görülmüştür.
Kasko Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı kamyonetin ... adına kayıtlı iken 06.11.2019/06.11.2020 tarihleri arasında ... Sigorta'da kaskolu olduğu görülmüştür.
ZMMS poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı minibüsün ... ....Ltd. Şirketi adına kayıtlı iken 17.10.2022/17.10.2023 tarihleri arasında ... Sigorta'da ZMMS'li olduğu, poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu, ... Sigorta tarafından davacının hesabına 03.03.2023 tarihinde 67.500,00 TL hasar ödemesi yaptığı, ... Sigorta tarafından davacının hesabına 07.04.2023 tarihinde 20.706,28 TL değer kaybı ödemesi yaptığı, poliçe limitinin tüketilmediği, 11.793,72 TL limit kaldığı görülmüştür.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve ...sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (... sayılı ilamı).
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.
...Mahkemesinin ... sayılı dosyasında ... aldırmış olduğu Adli Tıp Raporundan özetle;
"Kusur yönünden inceleme;
Tüm dosya kapsamı, dava ve cevap dilekçeleri, tüm beyanlar, kaza tespit tutanağı, fotoğraflar incelendiğinde kazanın yukarıda "OLAY" kısmında açıklandığı biçimde gerçekleştiği anlaşılmış olup aşağıdaki kanaate varılmıştır.
Mevcut verilere göre;
A) Sürücü ... sevk ve idaresindeki kamyonet ile seyir halinde iken olay mahalli kavşağa yaklaşırken hızını asgari düzeye düşürmesi, kavşak mahallinde geçişini müteyakkız şekilde gerçekleştirmesi gerektiği hususlarına uymadığı hareket alanını kapatan araca karşı uygun ve etkin tedbir almadığı anlaşılmakla gerçekleşen olayda kusurludur.
B) Sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken olay yeri kavşağa gelip sola manevra yapmadan önce katılacağı yolun trafiğine dair gerekli-yeterli kontrolleri sağlaması, yaklaşan araçların seyir durumlarını değerlendirmesi ve ilk geçiş hakkını düz seyirle bölünmüş yoldan kavşağa yaklaşan araca vermesi, çift çizgi ile bölünmüş yolda sola manevrasını uygun bir alandan gerçekleştirmesi gerektiği hususlarına uymadığı anlaşılmakla meydana gelen olayda kusurludur.
FB/TA
Değer Kaybı Yönünden İnceleme;
Dava konusu ... plakalı aracın ... model ... (86) 2+1 tipinde kamyonet olduğu görülmüştür.
Dosyada mevcut 17.02.2023 tarihli ekspertiz raporuna göre; dava konusu araçta mevcut kaza sonucu Mal Hizmet Toplam Tutarı (167.260,00.-TL) + KDV (30.106,80.-TL) olmak üzere toplam 197.366,80.-TL'lik hasar meydana geldiği belirtilmiştir.
Aracın yapılan piyasa araştırması, serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değerinin 450.000,00.-TL civarında olduğu, aracın yaşı (14 yaş), markası, modeli, kaza anındaki km'si 294958, değer kaybına konu hasarlı parçaların özelliği, yapılan tamirat, hasarlı araç fotoğrafları da değerlendirildiğinde dava konusu araçta 25.000,00.-TL değer kaybı meydana geleceği kanaatine varan heyetimizce, bahse konu araçtaki değer kaybı aşağıda belirtilmiştir.
A- Aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ......................... 450.000,00.- TL
B- Aracın kaza sonrası 2. el piyasa değeri ................................. 425.000,00.- TL
-_____________
DEĞER KAYBI .......................................................................... 25.000,00.- TL
Araç Mahrumiyet Bedeli Yönünden İnceleme;
Dava konusu ... plakalı kamyonette meydana gelen hasarlı parçalar, aracın yaşı ve hasar derecesi dikkate alındığında aracın tamiri için makul onarım süresinin 15 iş günü olduğu, bu süre zarfında meydana gelen araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi itibariyle;
15 İş Günü x 500,00-TL= 7.500,00-TL olacağı mütalaa edilmiştir.
SONUÇ :
Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
Kusur yönünden;
A) Sürücü ...’ın %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu,
B) Sürücü ...'nun %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,
Değer Kaybı Yönünden;
Dava konusu ... plakalı araçta toplam 25.000,00.-TL tutarında değer kaybı oluştuğu,
Araç Mahrumiyet Bedeli Yönünden;
Hasarlı aracın tamiri için gerekli 15 iş günü süredeki araç mahrumiyet bedelinin 7.500,00-TL olacağı kanaatini bildirir müşterek rapordur."bildirmişlerdir.
Mahkememizce ... aldırılan 15.10.2025 tarihli Adli Tıp Raporundan özetle; "Hasar Yönünden İnceleme;
Dava konusu ... plakalı aracın ... model ... (86) 2+1 tipinde kamyonet olduğu, serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değerinin 450.000,00.-TL olduğu görülmüştür.
Dosyada mevcut 07.03.2023 tarihli faturaya göre; dava konusu araçta mevcut kaza sonucu Mal Hizmet Toplam Tutarı (167.260,00.-TL) + KDV (30.106,80.-TL) olmak üzere toplam 197.366,80.-TL'lik hasar meydana geldiği belirtilmiştir.
07.03.2023 tarihli faturadaki hasar tespitlerine göre, yapılan değerlendirmeler sonucunda;
A-) Yedek Parça ................................................................... 167.260,00.-TL
B-) KDV ............................................................................... 30.106,80.-TL
+_____________
TOPLAM (KDV Dahil) 197.366,80.-TL
Davaya konu ... plaka sayılı otomobilde meydana gelen toplam hasar miktarı 197.366,80-TL (YüzDoksanYediBinÜçYüzAltmışAltıTürkLirasıSeksenKuruş)(K.D.V. dahil)'dir. Bu raporda belirtilen hasar miktarı, kaza sonrası oluşan hasar kalemlerine, oluş şekline ve alınan darbelere uygundur.
SONUÇ :
Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
Hasar Yönünden;
Dava konusu ... plaka sayılı araçta meydana gelen toplam hasarın 197.366,80.-TL(K.D.V. Dahil) olacağı kanaatini bildirir müşterek ek rapordur."bildirmişlerdir.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ... bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2). Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53). Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56).
ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (...,).
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı aracında 197.366,80 TL hasar bedeli oluştuğu, bunun 67.500,00 TLnın dava dışı sigorta şirketi tarafından karşılandığı, tarafların kusur oranına göre davacının karşılanmayan bakiye hasar bedelinin 80.525,10-TL, araç mahrumiyet zararının 5.625,00-TL ve davacının aracında oluşan değer kaybının yine kusur durumuna göre 18.750,00-TLsını olduğu saptanarak davacının bu bedelleri talep edebileceği, ancak davacı tarafa dava dışı sigorta tarafından 07.04.2023 tarihinde 20.706,28 TL değer kaybı ödemesi yapılarak bu zararın tamamen karşılandığı gözetilerek, davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi ve davacının sigorta şirketine yaptığı başvuru nedeniyle davalıların talep gibi dava tarihinden itibaren, sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsine göre kabul edilecek tutara yasal faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmakla hasar bedeli ve araç mahrumiyet zararı yönünden davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacının değer kaybı talebinin REDDİNE,
-Davacının bakiye hasar bedeli ve araç mahrumiyet zararı için açtığı davanın KABULÜ ile;
80.525,10 TL bakiye hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, (poliçe teminat limitinde kalan 11.793,72 TL için davalıların ... Sigorta AŞ 'ya başvuru da muhtariyetine,)
-5.625,00 TL araç mahrumiyet zararının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 5.884,91-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.649,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.235,01-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.470,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.829,80TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 10.925,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.609,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.534,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 13.519,06-TL lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
9-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 4.600,00-TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 4.595,40-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, 4,60 -TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 03/12/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı