T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/46 Esas - 2025/897
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/46 Esas
KARAR NO : 2025/897
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 17/01/2025
KARAR TARİHİ : 03/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02.01.2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... kapsamında ağır vasıta şoförü olarak çalışıp emeklilik nedeniyle ayrılan dava dışı işçi ...'e 25.10.2024 tarihinde 436.945,31 TL'nin davacı ... tarafından ödendiğini, teşekkülce ödenen ve yüklenici firmalardan talep edilen kıdem tazminatının davalıların sorumluluğuna isabet eden kısmını ödemediklerini, ...'in 88.263,48 TL, ...'un 41.784,92 TL, ...'in 41.784,92 TL, ...'in 69.603,37 TL'nin, ... ve ...'in 111.617,24 TL'dan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, arabuluculuğa gidilmiş ise de davalılar ile anlaşamadıklarını ileri sürüp 353.053,93 TL'nin ödeme tarihi olan 25.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Temizlik cevap dilekçesinde özetle; Hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarında bulunduklarını, dava şartlarında hukuki yarar, görev ve yetki, kesin hüküm, derdestlik ve husumet itirazları olduğunu, kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün sadece üst iş veren olan ... olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede alt yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna ilişkin bir madde bulunmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Taraflarca ileri sürülen deliller toplanmıştır; Sözleşmeler ve ödeme dekontlarının dosyada mevcut olduğu, dava dışı işçi ...'in hizmet döküm cetvelinin UYAP sistemi üzerinden çıkartılıp dava dosyamızın içerisine alındığı, ...'ya yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... yazılan müzekkereye cevap verildiği ve Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya arasına alındığı görülmüştür.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İş Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun (Kanun No. ..., Kabul Tarihi: 10/09/2014, Resmi Gazete Tarih: 11 Eylül 2014 Perşembe, Sayı: ...) hükümlerinin yerleşmiş içtihat hükümleri ve yasanın madde gerekçeleri kapsamında söz konusu düzenlemenin (... sayılı Kanun'un 112. maddesine eklenen fikra hükümleri) işçilerin mağduriyetinin önlenmesi ve yasal haklarına bir an evvel kavuşmaları için bu şekilde asıl işveren - kamu kurumuna yükümlülükler getirildiğinden rücu hakkının kullanılmasına engel değildir.
Yine, 21.02.2019 tarihli 7166 sayılı Yasanın 11. maddesi ile 22.05.2003 tarihli ... Sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 6.fıkrası ile 12. maddesiyle ... Sayılı Kanun'a eklenen geçici 9.maddenin birinci cümlesi, 15.10.2019 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Anayasa Mahkemesi'nin 19.09.2019 tarih ve.... Sayılı kararı ile Anayasa'ya aykırı olduklarından iptallerine karar verilmiş olup, dava konusu somut ihtilaf bakımından uygulanma imkanı kalmamıştır.
Mahkememizce Görevlendirilen Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 30.06.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle;
"1-) Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği,
2-) Sayın Mahkemece, davacı kurum tarafından ödenmiş işçilik alacakları nedeniyle davalı alt yüklenicilerin kendi hizmet süreleriyle sınırlı olarak belirlenen tutarların tamamının rücuen tahsilini talep edebileceği kanaatine varılması halinde;
Davalı ... Ltd. Şti.; 4.763,00 TL
Davalı ... Ltd. Şti.;125.464,40 TL
Davalı ... Ltd. Şti. ;41.356,78 TL
Davalı ... Ltd. Şti. 69.702,44 TL
Davalı ... Ltd.Şti.-... Ltd. Şti. Adi Ortaklığı ; 111.523,91 TL olmak üzere toplam 352.810,53 TL,
Nihai hukuki takdir ve değerlendirme yetkisi mahkemeye ait olmak üzere saygılarımla sunarım."bildirmiştir.
Mahkememizce Görevlendirilen Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 27.10.2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporundan Özetle; "Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği,
2-) Sayın Mahkemece, davacı kurum tarafından ödenmiş işçilik alacakları nedeniyle davalı alt yüklenicilerin kendi hizmet süreleriyle sınırlı olarak belirlenen tutarların tamamının rücuen tahsilini talep edebileceği kanaatine varılması halinde;
1-01.07.2015-30.06.2017 tarihinde ... Güv. Dan. Ltd. Şti. İle sözleşme yapıldığı anlaşılmakla Sunulan sözleşmelere göre yapılan hesaplama ;
Davalı ... Ltd. Şti.;88.263,48 TL
Davalı ... Ltd. Şti.;41.784,92 TL
Davalı ... Ltd. Şti.;41.784,92 TL
Davalı ... Ltd. Şti.69.603,37 TL
Davalı ... Ltd.Şti.-... Ltd. Şti. Adi Ortaklığı;111.617,24 TL,
2-... hizmet dökümüne göre yapılan hesaplama;
Davalı ... Ltd. Şti.; 4.693,65 TL
Davalı ... Ltd. Şti.;125.354,75 TL
Davalı ... Ltd. Şti.;41.784,92 TL
Davalı ... Ltd. Şti.69.603,37 TL
Davalı ... Ltd.Şti.-... Ltd. Şti. Adi Ortaklığı ; 111.617,24 TL
Nihai hukuki takdir ve değerlendirme yetkisi mahkemeye ait olmak üzere saygılarımla sunarım."bildirmiştir.
Bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davalı vekilinin zamanaşımı def'i savunmasının TBK md. 73/1 maddesi gereğince eldeki davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılması sebebiyle (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun ... sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı) ve davacının ödeme yaptığı tarih itibarıyla dava zamanaşımı süresi içinde açıldığından reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Yukarıda belirtilen bilirkişi raporunda terditli olarak her ne kadar dava dışı işçinin ... hizmet dökümünde 01.07.2015-30.06.2017 tarihleri arasında davalı ... Ltd. Şti.'de çalıştığı gözetilerek hesaplama yapılsa da kurum tarafından tutulan sicil kayıtlarının aksinin her türlü bilgi-belge ile ispatı mümkün olduğu gözetilerek bahse konu çalışma dönemde davacı ile davalı ... Ltd. Şti. arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğundan 06.05.2025 tarihli bilirkişi raporundaki sözleşme kayıtlarına göre yapılan hesaplama dikkate alınarak hüküm kurulması yoluna gidilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasının mümkün olduğu değerlendirilen bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; dava dışı işçi ...'in iş aktinin kıdem tazimatına hak kazanacak şekilde sona erdiği, celp olunan ... kayıtlarından sabit olduğu üzere kıdem tazminatı davacı işveren tarafından ödenen söz konusu işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmenin ortak 22. Maddesi ve genel şartnameler nazara alındığında davacı işverenin ilgili işçiyi çalıştıran yükleniciden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir. Dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatına ilişkin olup yerleşik Yargıtay içtihatlarında da kabul edildiği üzere işçilere ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup kıdem tazminatının tamamından işçileri çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Bu ilke kapsamında bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre davacının davalıya rücu edebileceği tutarın toplam 353.053,93 TL olduğu, işçiye yapılan ödeme tarihi itibarıyla davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan belirlenen ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE,
88.263,48 TL'nin davalı .... ... Ltd. Şti'nden,
41.784,92 TL'nin davalı ... ... Ltd. Şti'nden,
41.784,92 TL 'nin davalı ... .... Ltd. Şti'nden
69.603,37 TL'nin davalı ... ... Ltd. Şti'nden,
111.617,24 TL'nin davalılar ... ... Ltd. Şti ve ... .... Ltd. Şti İş Ortaklığı'ndan müştereken ve müteselsilen olmak üzere toplam 353.053,93 TL'nin ödeme tarihi olan 25.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranında tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 24.117,11-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.029,28-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 18.087,83-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 56.489,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 6.029,28-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 3.637,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 17.782,18TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 4.900,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 03/12/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı