T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/196
KARAR NO: 2021/261
DAVACI - KARŞI DAVALI: ... -...
(mahkememiz karar içeriğinde ve hüküm kısmında ... olarak belirtilecektir.)
DAVALI - KARŞI DAVACI : ...
...
(mahkememiz karar içeriğinde ve hüküm kısmında ... olarak belirtilecektir.)
ASIL DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ: 15/03/2017
KARŞI DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARŞI DAVA TARİHİ: 08/05/2017
KARAR TARİHİ: 06/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/04/2021
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Asıl dava yönünden, davacı... vekili ayrıntısı dava dilekçesinde ve karşı davaya karşı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, taraflar arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafından sözleşme kapsamında ve ayrıca sözleşme dışı olacak şekilde trapez sac kaplama işinin yapıldığını, davalı tarafından sözleşme kapsamındaki ödemelerin yapılmadığını, işin bitirilememesinden ödemelerin yapılmaması nedeniyle davalının sorumlu olduğunu, bakiye iş bedeline yönelik düzenlenen faturanın ödenmesi hususunda ihtarname gönderildiğini, tüm bunlara rağmen ödemenin yapılmaması üzerine icra takibi yaptıklarını, davalı borçlunun takibe kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, alacağın sürüncemede bırakılmasının amaçlandığını, itirazın haksız olduğunu belirterek Ankara ... . İcra Dairesinin 2017/4751 esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, aşamalarda taleplerini ve beyanlarını tekrarlamıştır.
Karşı dava yönünden, davalı ...vekili ayrıntısı cevap ve karşı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davalı ile dava dışı idare arasında yapılan sözleşme kapsamında bir kısım işlerin yapılması hususunda davacı ile alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, ayrıca sözleşme konusu işler dışında bir kısım işlerin yapılması hususunda da aralarında zeyilname imzalandığını, zeyilname ile herhangi bir süre uzatım yoluna gidilmediğini, davacının sözleşme kapsamındaki işi zamanında teslim edemediğini, gecikme hususunun davacıya mail yolu ile bildirildiğini, davacının yazılı ve sözlü uyarılara rağmen işi tamamlayamadığını, eksik ve kusurlu olarak yarıda bıraktığını, davacı tarafından iş bedelinin ihtarname ile talep edildiğini, ihtarname içeriğinde belirtilen hususların gerçeği yansıtmadığı hususunda karşı ihtarname gönderdiklerini, davacı tarafından buna rağmen icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, kesin hesap hak edişinin yapılması hususunda davacıya ihtarname gönderildiğini, davacının kesin hesap hak edişini inceledikten sonra herhangi bir çekince belirtmeksizin şantiyeden ayrıldığını, davacıya bunun üzerine gecikme cezası kesintisine ilişkin olarak faturanın gönderildiğini, faturanın davacı tarafından iade edildiğini, tekraren ihtarnamenin gönderildiğini, davalı tarafından ödemelerin usulüne uygun ve zamanında yapılmasına rağmen davacı tarafından işin durdurulduğunu, davacı tarafından işin geciktirilmesi nedeniyle idare tarafından davalıya gecikme cezası düzenlendiğini, davacının sözleşme konusu işlerin yapılması yönünden gecikmeye girdiğini, yükümlü olduğu işi eksik ve kusurlu bıraktığını, ödeme talebinin yersiz olduğunu, kötü niyetli hareke ettiğini, davacının davalıya borçlu olduğunu belirterek asıl davanın reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, davacının eksik ve kusurlu olarak yapmış olduğu işlere karşılık olmak üzere 50.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava, eser sözleşmesi kapsamında bakiye iş bedelinin ödenmesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, karşı dava aynı sözleşme kapsamında eksik ve kusurlu işler yönünden fazla yapılan ödemenin iadesine yönelik alacak davasıdır.
Ankara ... Dairesinin 2017/4751 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı... tarafından davalı ...hakkında taraflar arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesi kapsamında ödenmediği belirtilen bakiye hak ediş bedellerinin ödenmesi yönünden icra takibi başlatıldığı, 7 örnek ödeme emrinin 08/03/2017 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 13/03/2017 tarihli dilekçesi ile icra takibine konu borcun tamamına, faiz oranlarına, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 04/05/2016 tarihinde...'ın dava dışı idare... ile imzalamış olduğu sözleşme kapsasında...'nın alt yüklenici olduğu... Sanayi Anonim Şirketi Üretim ve Test Tesisleri ile Altyapı Yapım İşleri B912 Nolu Transmisyon Test Binasının Çelik Konstrüksiyon İşlerine ilişkin olarak alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşme konusunun B912 Binasının Tüm Yapısal Çelik Konstrüksiyon İmalat, Nakliye ve Montaj İşleri (Tavan vinç raylarını taşıyan çelik kirişler, çelik yürüme yolları, platformlar, yağmur olukları, cephe kayıtları, korkuluklar, merdivenler, konsollar, gömülü çelikler, ankraj, civata, bağlantı elemanları malzemesi ve montajı ve olacaksa altyapı galeri konsol imalatları çelik konstrüksiyon) olarak, sözleşme konusu iş bedelinin 755.480,00 TL olarak, sözleşme süresinin ise 82 gün olarak belirlendiği, gecikme olması halinde alt yüklenicinin yükleniciye sözleşme bedelinin KDV dahil binde biri oranında gecikme cezası ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 10/06/2016 tarihinde asıl sözleşme hükümleri aynı kalmak kaydı ile alt yükleniciye 162.540,00 TL + KDV bedelli ek iş verilmesi hususunda zeyilname imzalandığı anlaşılmıştır.
Dava dışı... Sanayii Anonim Şirketi tarafından davalı ...ile imzalanan sözleşme konusu işe ilişkin olarak düzenlenen hak ediş belgeleri ile diğer tüm belgeler dosyamız kapsamına gönderilmiştir. ... tarafından 14/02/2017 tarihinde düzenlenen 10 nolu hakedişe göre tüm çelik imalat işlerinin tamamlandığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ...tarafından düzenlenen 05/05/2018 tarihli bilirkişi raporu ile, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediğinin, ödemelerde gecikme olduğuna yönelik iddianın 4 nolu hak ediş dikkate alındığında yerinde olmadığını, ...'nın gecikme cezası uygulanması halinde...'a borçlu olduğunun, karşı dava yönünden...'ın 16.772,50 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğinin bildirildiği, düzenlenen 04/01/2019 bilirkişi ek raporu ile ise, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediğinin, asıl dava yönünden...'nın 31.749,35 TL alacaklı olduğunun, karşı dava yönünden...'ın eksik ve kusurlu işe ilişkin alacak talebinin yerinde olmadığının, gecikilen süre için kesilmesi gereken ceza miktarı dikkate alındığında...'nın...'a 25.177,13 TL borçlu olduğunun, nakit teminat mektubundan söz konusu alacağın alınabileceğinin tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi...tarafından düzenlenen 15/04/2019 tarihli bilirkişi raporu ile, ...'nın sözleşme konusu işleri gecikme ile yaptığının, zamanında bitiremediğinin ve eksik bıraktığının, sözleşme kapsamında... hakkında gecikme cezasının uygulanmasının gerektiğinin ve bu suretle yapılan hesaplama neticesinde...'ın...'dan 31.139,01 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmış, düzenlenen 03/07/2019 tarihli ek raporda da asıl raporda yapılan tespitler tekrar edilmiştir.
Bilirkişi... tarafından düzenlenen bilirkişi raporu ile, ...tarafından 4 nolu hak ediş bedelinin süresinde ödenmediğinin, ancak bu durumun... tarafından işin aksatılması, durdurulması veya yavaşlatılmasını gerektirmediğinin, işin gecikme süresinin 89 gün olduğunun ve bu süreye ilişkin olarak uygulanması gereken gecikme cezası bedelinin 96.410,46 TL olduğunun, 4 nolu hak ediş tarihi itibari ile...'nın 62.719,75 TL alacaklı olduğunun, 4 nolu hak ediş sonrası yapılan işe ilişkin olarak taraflar arasında uyuşma bulunmaması nedeniyle ...tarafından kabul edilen 41.037,72 TL'lik işin yapıldığının kabul edilmesinin gerektiğinin, sözleşme kapsamında toplam 43.009,88 TL teminat kesintisi yapıldığının, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde ise...'nın 129.099,41 TL alacaklı olduğunun, ÖZTAŞ'ın ise rapor kapsamında yapılan kesin hakediş ile kesilen ceza tutarının düşülmesi halinde 5.125,25 TL, düşülmemesi halinde ise 101.535,71 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmış, düzenlenen ek raporda ise asıl raporda yer alan tespitlerde değişiklik yapılmasını gerektiren bir durumun bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Eser Sözleşmesi başlıklı 470/1. maddesi "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmünü, Ceza koşulu - Alacaklının hakları - Cezanın sözleşmenin ifası ile ilişkisi başlıklı 179/1. maddesi "Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." hükmünü, 179/2. maddesi "Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir." hükmünü, Seçimlik haklar başlıklı 125/1. maddesi "Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir." hükmünü, 125/3. maddesi "Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir." hükmünü içermektedir.
Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, taraflar arasında...'ın dava dışı... ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında...'nın alt yüklenici olduğu yukarıda özellikleri belirtilen eser sözleşmesinin ve sözleşmeye ek zeyilnamenin imzalandığı, toplam sözleşme bedelinin (755.480,00 TL + 162.540,00 TL) 918.020,00 TL olduğu, taraflar arasında yapılan işe karşılık olmak üzere 4 hakediş düzenlendiği, düzenlenen 4 hakediş kapsamına göre...'nın toplam 824.940,12 TL bedel karşılığı imalat gerçekleştirdiği, buna karşılık olarak ise ...tarafından 760.101,42 TL ödeme yapıldığı, ... tarafından 4 nolu hakedişin düzenlenmesinden sonra da sözleşme kapsamında iş yapılmaya devam edildiği, dosya kapsamına 4 nolu hakediş sonrası yapılan işlere ilişkin olarak hesaplama yapmaya ve tespite yarar nitelikte belgelerin sunulamadığı, sözleşme konusu işin yapılmaya devam edilmesi karşısında mahallinde yapılacak keşif ile de yapılan işlerin tespit edilmesinin mümkün olmadığı, ...tarafından tek taraflı düzenlenen 5 nolu hakediş ile...'nın 41.037,72 TL bedelli iş yaptığının kabul edilmesi nedeniyle yapılan iş bedelinin bu miktar olarak kabul edilmesinin gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediği, ...ile... arasında imzalanan sözleşme konusu işin bitirilme tarihinin 19/12/2016 olduğu, dava dışı... tarafından düzenlenen 14/02/2017 tarihli, 10 nolu hakediş içeriğinde sözleşme kapsamında yapılması gereken çelik işlerinin tamamlandığının belirtildiği, bu durumda...'nın taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki gecikme süresinin 19/12/2016 - 14/02/2017 tarihleri arasında toplam 89 gün olduğu, gecikme süresi dikkate alındığında işin gecikmesi nedeniyle uygulanması gereken gecikme cezası miktarının ise 96.410,46 TL olacağı, ... tarafından sözleşme kapsamında yüklendiği işin daha önce bitirildiği hususunda dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı, dava tarihinden sonra ...tarafından...'nın teminat mektubu bedellerinden 105.328,80 TL'lik kısmını nakde çevirmek suretiyle hesabına aldığı, dava dışı... tarafından...'a yapılan hakediş ödeme tarihleri dikkate alındığında ...tarafından hakedişlere karşılık...'ya yapılan ödemelerde işin durdurulmasını, geciktirilmesini veya bırakılmasını gerektirecek nitelikte bir gecikmenin bulunmadığı, sözleşme konusu işin bitirilmesi yada sonlandırılması sonrasında tasfiye veya kesin hakedişin yapılmadığı, dosya kapsamına sunulan bilirkişi raporları arasında oluşan çelişkinin ve dava konusuna yönelik olarak gerekli değerlendirmenin bilirkişi... tarafından düzenlenen rapor ve ek raporda ortaya konulduğu, bilirkişi... tarafından düzenlenen raporun dosya kapsamına, denetime ve hüküm kurmaya elverişli, diğer raporlar arasında oluşan çelişkileri de giderir nitelikte olması nedeniyle rapora itibar edilmesinin gerektiği,
asıl dava yönünden yapılan değerlendirme sonucunda, sözleşme kapsamında...'nın 62.719,75 TL iş bedeli, 43.009,88 TL nakit teminat iadesi, 105.328,80 TL iade edilmesi gereken teminat mektubu bedeli, 48.424,51 TL 5 nolu hakediş bedeli olmak üzere toplam 259.482,94 TL bakiye alacağının olacağı, dosya kapsamındaki verilere uygun olarak bilirkişi tarafından düzenlenen 5 nolu hak ediş kapsamında ise gecikme cezası, avans kesintisi, KDV tevkifatı, stopaj kesintisi ve diğer kesintiler olmak üzere toplam 130.383,50 TL bedelin ise...'a iadesinin gerektiği, bu hali ile...'nın sonuç olarak...'tan 129.099,41 TL bakiye alacağının bulunduğu, eser sözleşmelerinde işin tamamlanmış olması halinde yüklenicinin meydana getirdiği tüm imalat bedellerini, işin tamamlanmamış olması veya bırakılması halinde ise işin bırakıldığı tarihe kadar meydana getirdiği imalat bedelleri üzerinden iş bırakma tarihi itibari ile tespit edilecek bakiye alacağını talep hakkının bulunduğu, bu nedenle tespit edilen bu miktar alacağın mevcut, talep edilebilir nitelikte olduğu, takip öncesinde temerrüt koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından asıl davanın kısmen kabulü ile takibin belirlenen miktar üzerinden devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
karşı dava yönünden yapılan değerlendirme sonucunda, ...hakkında imzalanan sözleşmeler kapsamında dava dışı idare... tarafından düzenlenen hak edişlerde işin gecikmesi nedeniyle toplam 101.535,71 TL gecikme cezası uygulandığı, uygulanan cezanın...'ın hak edişlerinden düşüldüğü, ... tarafından ...hakkında düzenlenen gecikme cezası ile ...tarafından... hakkında düzenlenen gecikme cezası kesintilerinin farklı nitelikte olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki zeyilname kapsamında gecikme cezası yönünden asıl sözleşmeye yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hali ile birinin diğerinin düzenlenmesini veya ödenmesini engeller niteliğinin bulunmadığı, ayrı ayrı değerlendirilmesinin gerektiği, bu nedenle...'ın...'dan işin gecikmesi nedeniyle hesaplanan gecikme cezasının tamamını talep hakkının bulunduğu, dosya kapsamına... tarafından eksik yapılan işlerin namı hesaba ...tarafından tamamlanmasına ilişkin belge ve bilgi sunulamadığı anlaşıldığından taleple bağlı kalınmak suretiyle karşı davanın kabulüne,
karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Asıl dava yönünden,
1) (a) Davanın KISMEN KABULÜ ile davalı borçlu ...nin Ankara ... Dairesinin 2017/4751 esas sayılı dosyasında yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 129.099,41 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren AVANS FAİZİ uygulanmasına, fazlaya ilişkin davanın reddine,
(b) Haksız itiraz edildiği kabul edilen asıl alacak miktarı olan 129.099,41 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 25.819,88 TL icra inkar tazminatının DAVALI BORÇLU ...'nden ALINARAK DAVACI ALACAKLI ...ne VERİLMESİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.818,78 TL harçtan, dava açılışında alınan 1.919,86 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 6.898,92 TL harcın DAVALI ...'nden ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacı...'nın yargılama sırasında yapmış olduğu 31,40 TL başvurma harcı, 145,00 TL tebligat ücreti, 2.390,25 TL bilirkişi ücreti, 0,75 TL posta gideri toplamı 2.567,40 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 2.085,11 TL'si ile dava açılışında alınan 1.919,86 TL peşin harç toplamından oluşan 4.004,97 TL yargılama giderinin DAVALI...'tan ALINARAK DAVACI...'ya VERİLMESİNE,
4) Davacı...'nın yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 16.214,44 TL vekalet ücretinin DAVALI...'tan ALINARAK DAVACI...'ya VERİLMESİNE,
5) Davalı...'ın yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.479,18 TL vekalet ücretinin DAVACI...'dan ALINARAK DAVALI...'a VERİLMESİNE,
Karşı dava yönünden,
1) Davanın KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin karşı dava tarihi olan 08/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte davalı ...nden alınarak davacı ...ne VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.415,50 TL harçtan, dava açılışında alınan 14,50 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 3.401,00 TL harcın DAVALI...'dan ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacı...'ın yargılama sırasında yapmış olduğu 14,50 TL peşin harç, 76,20 TL tebligat ücreti, 1.409,75 TL bilirkişi ücreti, 18,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.518,45 TL yargılama giderinin DAVALI...'dan ALINARAK DAVACI...'a VERİLMESİNE,
4) Davacı...'ın yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 7.300,00 TL vekalet ücretinin DAVALI...'dan ALINARAK DAVACI...'a VERİLMESİNE,
Kullanılmayan gider ve delil avansı yönünden,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair Davacı-Karşı Davalı Vekili Av. ... , Davalı-Karşı Davacı Vekili Av. ... YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/04/2021
Katip ...Hakim ...
e - imzalıdıre - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.