T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/122 Esas - 2021/611
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ"TÜRK MİLLETİ ADINA"
KARAR
ESAS NO: 2018/122 Esas
KARAR NO: 2021/611
BAŞKAN...
ÜYE:....
ÜYE:....
KATİP:....
DAVACI ....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI : .......
Av.....
ASIL DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ: 16/02/2018
BİRLEŞEN ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2019/124 ESAS SAYILI DAVASINDA;
DAVACI :....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI :........
.....
Av.....
BİRLEŞEN DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 15/03/2019
KARAR TARİHİ: 30/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davalarının yapılan açık yargılamaları sonunda;
MAHKEMEMİZİN 2018/122 ESAS SAYILI DAVASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin rüzgar vasıtasıyla elektrik enerjisi ürettiğini, ... İletim A.Ş ile müvekkili şirket arasında 22/10/2011 tarihinde Rüzgâr Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, müvekkili şirketin unvan değiştirmesi sonucu sözleşmenin 27.03.2015 tarihinde yenilendiğini, anlaşma çerçevesinde davalı tarafın, 20/01/2017 ve 01/02/2018 tarihlerinde Rüzgar Katkı Bedeli olarak müvekkili şirkete... Rüzgar Enerjisi Santraline ilişkin toplam 34.778.114,6 TL tutarında fatura düzenlediğini, müvekkili şirketin 2017 ve 2018 yılı olarak toplam 12.244.722,20 TL'yi ihtirazı kayıtla ödediğini, elektrik piyasasında tekel olan ...'ın piyasada faaliyet gösteren teşebbüslere Rüzgar Katkı Payı Anlaşması imzalarken önceden düzenlediği tip sözleşmedeki hükümlerini dayattığını, elektrik piyasasında faaliyet gösteren müvekkili şirketin, ürettiği elektriği her sene ortalama elektrik toptan satış fiyatına göre güncellediğini, masraflarının da bu güncelleme birimi üzerinde olması gerektiği hususunu ...'a ifade ettiğini belirterek Rüzgar Katkı Payı Anlaşmasının Dürüstlük Kuralına aykırı maddelerinin hükümsüzlüğünü, sözleşmenin ifasının imkansız olduğu gerekçesiyle sözleşmenin uyarlanmasını, bu taleplerin kabulü mümkün değil ise taraflar arasındaki muarazanın men-ini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 12.244.722,20 TL'nin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek avans faizi ile birlikte istirdadını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davaya konu faaliyeti yürütebilmesi açısından bu anlaşmaların imzalanmasının zorunlu olduğu iddiası vs. hususlar göz önüne alındığında... Katkı Payı Anlaşmalarının özel hukuku aşan bir rejime tabi olduğunu, somut uyuşmazlıkta, dava konusu faturanın, idari sözleşme niteliğinde olduğu açık olan... Katkı payı anlaşmasının ilgili hükümleri uyarınca tesis edildiğini, idari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünün idari yargı mercileri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğinden davanın görev yönünden reddi gerektiğini, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 1 Kasım 2007 tarihinde alınan Rüzgar Enerji Santralı başvuruları arasından aynı saha veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun yapıldığı durumlarda sisteme bağlanacak olanları belirlemek için müvekkili idarece 15.02.2011 -13.09.2011 tarihleri arasında 13 farklı pakette ve teklif edilen... katkı payı miktarları üzerinden gerçekleştirilen... kapasite tahsis yarışmaları ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 MW için... kapasitesi tahsis edildiğini, müvekkili idare tarafından Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında düzenlenen yarışmaya katılan ve başvuru hakkı kazanan şirketler ile... Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, şirketin... Katkı Payı'nın, teklif mektubunda yer alan taahhüdü doğrultusunda teklif yılından itibaren tüfe oranında eskale edilmekte olduğunu ve eskale edilmiş... Katkı Payı teklifi ile yıllık net elektrik enerjisi üretim değeri çarpılarak konu faturaya esas bedellerin hesaplandığını, davacı şirketin imzalamış olduğu teklif mektubu formunu müvekkili idareye verdiğini ve söz konusu anlaşmayı yönetmelik hükümleri kapsamında yarışma ile imzalamaya hak kazanmış olması nedeni ile katkı payının kendilerinin istediği gibi hesaplanmasının, ilgili tarihte yarışmaya katılan diğer istekli firmalar yönünden haksız rekabet sonucunu oluşturup oluşturmayacağı hususlarına yer verilmediğini, davacı şirketin..., Mut..., Harmanlık... ve Koru... olmak üzere dört ayrı tesis için lisans alarak faaliyetlerine başladığını, ...Katkı Payının nasıl hesaplanacağının, Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nin ekleri ve içeriği ile bir bütün olması nedeniyle birbirinden ayrı değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, konunun şeklen olduğu kadar içeriği itibariyle de değerlendirilmesi gerektiğini, buna göre dava konusu anlaşmanın yıllara yayılan bir anlaşma olması nedeniyle, verilen teklif rakamının yıllar içinde yaşanan ekonomik değişimler doğrultusunda güncellenmesi gerektiğinin görülmüş olduğunu, bu nedenle de Tüfenin bir çarpan olarak teklif fiyatının yıllara göre güncellenmesi hususunun göz önüne alınması gerektiğini, ...Katkı Payının davacı şirketin talep ettiği şekilde uygulanmasının müvekkili idarenin yıllara yayılan hak ve menfaatlerini zedeleyici mahiyette olmasının yanı sıra, teamül haline gelen enflasyon uygulamaları açısından tutarsız olacağını ve uygulamanın gerekçesine aykırılık teşkil edeceğini, davacı tarafın savunduğu uygulamada, önceki yıllardaki değişimler tamamen göz ardı edilerek, ...katkı payının hesaplandığı her yıl, önceki yıllara bakmaksızın, doğrudan T yılındaki fiyat temel alınarak TÜFE uygulandığını, buna göre, TÜFE oranının bir önceki yıldan daha düşük çıktığı her yıl, bir önceki yıldaki fiyatta indirim yapılmış olacağını, tüm bu nedenlerle davacı tarafın önerdiği gibi herhangi bir yılda bir önceki yılla aradaki değişimi ifade eden TÜFE oranını uygularken, bir önceki yıldaki fiyatları uygulamamanın, hesaplamayı tamamen tutarsız ve manasız bir noktaya taşıyacağını, ...'a ödenecek... Katkı Payı tutarının yıllar içerisinde değer kaybetmesine yol açacağını, davacı şirket tarafından... yarışmasına teklif verilmesi sırasında imzalanarak Teşekküllerince sunulmuş olan teklif mektubunda; toplam... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi oranında güncelleştirilerek Teşekküllerince ödenmesinin kabul ve taahhüt edildiğini, konuya ilişkin Yönetmelik, Taahhütname, teklif mektubu formu ve... katkı payı anlaşmasından oluşan eklerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, çünkü anlaşma, taahhütname ve teklif mektubu aynı yönetmeliğin eki olduğunu ve aynı tarihte yayımlandığını belirterek davanın öncelikle görev, süreaşımı yönünden ve mahkeme aksi kanaatte olursa esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2019/124 ESAS SAYILI DAVASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait... Enerji Üretim Santrali için davalı tarafından 16/01/2019 tarihinde rüzgar katkı payı faturası olarak 21.385.588,93-TL bedelli fatura gönderildiğini fatura bedelinin hatalı ve fahiş hesaplandığını, bu konuda 25/01/2019 tarihinde davalı şirkete ayrıca itiraz ettiklerini itirazlarının reddedildiğini, 30/01/2019 tarihinde "ihtirazı kayıt" ile fatura bedelinin ödendiğini arabuluculuk başvurularının "anlaşmama" ile neticelendiğini, teklif mektubundan yaklaşık 4 ay sonra 20/12/2011 tarihinde... katkı payı anlaşması imzalandığını, 27/03/2015 tarihinde matbu hazırlanan tip sözleşmenin ikinci kez imzalandığını ve 20/12/2011 tarihli sözleşmenin geçersiz olduğunu, sözleşmenin 3. Maddesinde... katkı payı tutarı=kr*E*TÜFE olarak düzenlendiğini, teklif mektubu ile sözleşme hükümlerinin birbirleri ile çeliştiğini Ankara Bölge Adliyesi Mahkemesinin ... Dairesinin 28/01/2019 tarihli ve 2017/1503 Esas - 2019/120 Karar sayılı kararı kapsamında muarazanın giderilmesi gerektiğini, üretime ilk geçilen yıl olan 2015 yılında fatura edilen bedel 8.508.140,47-TL iken 2018 yılında 21.385.588,93 TL'ye çıktığını, olması gereken hesap şekline göre taraflarınca 11.878.378,47 TL olarak hesaplandığını belirterek öncelikle taraflar arasındaki muarazanın menine, talepleri mümkün değilse sözleşmenin ifasının imkansız olduğu gerekçesi ile sözleşmenin uyarlanmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 9.507.210,46 TL'nin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, davanın (yargı yolu) görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, ...katkı payı anlaşmalarının niteliği ve içerdiği düzenlemeler bakımından özel hukuku aşan bir rejime tabi olduğunu, Teşekküllerince düzenlenen... katkı payına ilişkin faturanın iptali ve ödenen meblağın iadesi istemiyle idari yargı mercilerinde açılan davalarda, Mahkemelerin görevli olduklarını addederek davanın esasına ilişkin karar verdiklerini, anılan kararların Danıştay tarafından da onandığını, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Kasım 2007 tarihinde alınan Rüzgar Enerji Santralı başvuruları arasından, aynı saha ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun yapıldığı durumlarda sisteme bağlanacak olan/olanları belirlemek amacıyla, Teşekküllerince 15.02.2011 - 13.09.2011 tarihleri arasında, 13 farklı pakette ve teklif edilen... katkı payı miktarları üzerinden... kapasite tahsis yarışmaları gerçekleştirildiğini, davacı şirketin, gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifleri doğrultusunda, Fuatres..., Mut..., Koru... ve (dava konusu) Harmanlık... olmak üzere, dört ayrı tesis için sisteme bağlantı hakkı kazandığını, anılan tesisler için lisans alarak faaliyetlerine başladığını, tüm içeriği ile bir bütün olan Yarışma Yönetmeliği ve eklerinde (teklif mektubu, taahhütname, ...katkı payı anlaşması) yer alan söz konusu düzenlemelerde, yapılan yarışmalar sonucu kapasite kazanan...'ler tarafından, tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere 20 yıl boyunca müvekkili ...'a ödeme yapılması ve ödenecek bedelin değer kaybına uğramaması adına da, verilen teklif bedelinin teklif yılından itibaren her yıl TÜFE oranında (kümülatif) güncellenerek arttırılmasının açıkça öngörüldüğünü, belirtilen düzenlemeler uyarınca, müvekkil tarafından (dava konusu fatura da dahil) ...katkı payı faturalarının, yönetmeliğin 9. maddesi ile yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplandığını, tüm ilgili şirketlere aynı şekilde gönderildiğini, sürecin mevzuatsal dayanağı olan yönetmelik, ekleri ve içeriğinin birbirinden ayrı değerlendirilerek, aralarında hiyerarşik bir ilişki kurmak suretiyle teklif mektubunun yok sayılmasının, hukuka uygun bir yaklaşım olmadığını, yönetmeliğin, taahhütname, teklif mektubu formu ve... katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri ile bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, zira Yönetmeliğin ekinde basılı olarak yer alan katkı payı anlaşmasının imzalanmasının Yönetmelik gereği zorunlu olduğunu, müvekkil Teşekkül veya davacı şirketin söz konusu anlaşma üzerinde oynama yapma imkânı bulunmadığını, Ayrıca, Yarışma Yönetmeliğinin “Başvuru esasları” başlıklı 6. Maddesine göre, örneği Yarışma Yönetmeliği ekinde yer alan teklif mektubunun söz konusu yarışmaların asıl unsuru olduğunun, kapalı zarf ile teslim edildikten sonra, sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağının (bağlayıcı olduğu) hükme bağlandığını, davacı şirket tarafından, taahhütname, teklif mektubu formu ve anlaşma içerikleri önceden bilindiğini, bu şartlarda yarışmaya katılım sağlanarak teklif verildiğini, anlaşma metni gibi içeriği önceden Yönetmelik ekinde yayımlanan ve davacı tarafından çekincesiz şekilde imzalanarak, tüm şartları ile kabul ve taahhüt edilen teklif mektubu formunda, “...katkı payının teklif yılından itibaren TÜFE oranında güncellenerek hesaplanacağı”nın açıkça ifade edildiğini, Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca, yarışma sırasında sunmuş olduğu bu teklifin tüm şartları ile birlikte davacı şirket için bağlayıcı olduğunu, Yönetmelik ve anlaşmanın ilgili maddelerindeki formülde de bir çarpan olarak yer alan TÜFE'nin, dava konusu anlaşmanın yıllara yayılan bir anlaşma olması nedeniyle, verilen teklif rakamının yıllar içinde yaşanan ekonomik değişimler karşısında güncellenmesi için öngörüldüğünün açık olduğunu, anılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, katkı payı ödemeleri tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten sonraki ilk Ocak ayı itibariyle başlamakta ve ödemeye esas olarak tek bir üretim yılı dikkate alınmakta olduğunu, ...katkı payının davacı şirketçe iddia olunduğu şekilde uygulanacağı düşünülürse, yıllara yayılan sürecin enflasyon ve fiyat değişimleriyle birlikte, müvekkili kurumun hak ve menfaatlerini zedeleyici mahiyette olmasının yanı sıra, teamül haline gelen enflasyon uygulamaları açısından da tutarsızlık oluşacağını, 2011 yılında yapılan yarışmalara özgür iradesi ile katıldığını, yarışmaya başvuran tüm şirketler için aynı usullerin geçerli olduğunu, dava dilekçesinde basiretli tacir gibi davrandığı ifade edilen davacının, (ve diğer ortaklarının) teklif mektubunu verirken, teklif mektubunda bulunan formülü dikkate alıp, vereceği fiyata, yıl bazında tahmini tüfe oranlarına ve üreteceği tahmini enerji miktarına göre... katkı payı faturalarını hesaplamasının, kar elde edebileceği bir teklif fiyatı oluşturmuş olmasının beklenmesi gerektiğini, davacı şirketin, bu hesaplama yöntemi ile zarar edeceğini öngörerek, pekala dava konusu yarışmaya katılmamasının da mümkün olabileceğini, bu durumun davacı tarafından, objektif özenin gösterilmediğini ve basiretli bir tacir gibi davranılmadığını açıkça ortaya koyduğunu, davacının, imzaladığı metinlerdeki son derece açık taahhüdüne rağmen, yüksek teklif verip yarışmayı kazandıktan sonra, aşırı ifa güçlüğü oluştuğunu ileri sürmesine anlam verilemediğini, davacı yanın "hakimin sözleşmeye müdahalesine" yönelik talebinin, iyi niyetli olmadığnı, sözleşmeye müdahale edilebilmesi için öngörülemeyen olağanüstü durumların oluşması, değişen ve uyarlanması gereken sonuçların doğması gerektiğini, bu durumların anlaşma adaletini bozması ve tarafların daha önce bunlara karşı bir önlem almadıklarından anlaşma şartları taraflardan biri aleyhine aşırı derecede değişmesi gerektiğini, ancak iş bu dava konusu olayda bunların olmadığını belirterek öncelikle davanın yargı yolu (görev) ve hukuki yarar dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkemece aksi kanaatte olunursa haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl ve Birleşen Dava; rüzgar katkı payı sözleşmesinin dürüstlük kuralına aykırı maddelerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi, sözleşmenin ifasının imkansız olması nedeniyle uyarlanması, taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi ve istirdat istemine ilişkindir.
Her ne kadar asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından yargı yolu itirazı ve zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşme ilişkisinden kaynaklandığından yargı yolu itirazı ile zamanaşımı def'ine itibar edilmemiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından düzenlenen 05/04/2021 tarihli raporda; Ankara BAM...HD. 2017/1503 E.-2019/120 K. sayılı kararı doğrultusunda, taraflar arasındaki anlaşmanın 3. maddesi ve Yarışma Yönetmeliği'nin 9/1 madde hükümlerinde belirtildiği üzere, tesisin geçici kabul tarihinden başlamak üzere üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas... Katkı Payı fazla ödeme tutarının, asıl dava açısından 4.665.606,44 TL, birleşen dava açısından 5.686.173,80 TL hesaplandığı açıklanmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine bilirkişi tarafından düzenlenen tarihsiz ek raporda özetle; 05.04.2021 tarihli kök raporda yer alan değerlendirme ve hesaplamalarda görüşleri değiştirecek bir husus bulunmadığı, mahkememiz tarafından davacı vekilinin itirazlarında bahsedildiği şekilde sadece üretim yılında... Katkı Payının güncellenmesi, diğer yıllarda sabit kalması gerektiğine karar verildiği takdirde, ...Katkı Payı fazla ödeme tutarının asıl davada toplam 12.244.722,24 TL, birleşen davada 9.507.210,46 TL olarak hesaplandığı açıklanmıştır.
Toplanan deliller, dosya içeriği ve özellikle denetime elverişli bilirkişi ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Dairesinin 28.01.2019 tarihli ve 2017/1503 E. - 2019/120 K. sayılı emsal niteliğindeki ilamı da gözönüne alınarak, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3. maddesine göre... Katkı Payı tutarının hesaplanması gerektiği kanaatine varıldığından bilirkişi ek raporuna göre asıl ve birleşen davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin 2018/122 Esas sayılı davasında;
Davanın KABULÜ ile,
12.244.722,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Hüküm altına alınan alacağın 5.605.660,70 TL'sine 02.02.2017 ödeme tarihinden, 6.639.061,50 TL'sine 15.02.2018 ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz yürütülmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 836.436,95 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 209.109,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 627.327,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 211.072,22 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 209.109,25 TL peşin harç, 332,20 TL posta gideri ve 1.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 210.144,95 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Birleşen Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/124 Esas sayılı davasında;
Davanın KABULÜ ile,
9.507.210,46 TL'nin 31.01.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 649.437,55 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 162.359,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 487.078,16 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 183.697,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, ve 162.359,39 TL peşin harç olmak üzere toplam 162.403,79 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Asıl ve birleşen davada taraflarca yatırılan ve artan gider avansılarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. ZAKİRE ERİKEL ile asıl ve birleşen davada davalı vekili Av. VOLKAN NALBANT'ın yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/09/2021
Başkan ....
Üye ....
✍e-imzalı
Üye ....
✍e-imzalı
Katip ...
✍e-imzalı