T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/124 Esas
KARAR NO: 2021/101
HAKİM : ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... Mersis nolu,
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 1- ... -...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : 2-...
...
LİMİTED ŞİRKETİ - ... mersis nolu ...
VEKİLİ: Av. ...-...
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan Ayıplı Mal )
DAVA TARİHİ: 19/02/2018
KARAR TARİHİ: 17/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/03/2021
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, müvekkili şirket ile davalı ... Ltd. Şti arasında yapılan şifahi anlaşma neticesinde imalatını diğer davalı ...Ltd. Şti 'nin yaptığı... 2500 Model Taş Kırma Makinesi sipariş edilerek satın alındığını ve davalı ... Ltd . Şti tarafından 22/12/2016 tarihli ve 105.000 TL bedelli 520368 sıra numaralı irsaliye fatura düzenlenerek fatura şirket defterine işlendiğini, davalı şirketlerden ... Ltd. Şti'nden satın alınan taş kırma makinesinde açık ayıp niteliğinden olmayan ve sekiz günlük inceleme süresinde tespit edilemeyen kullanımla ortaya çıkan makinenin üretim hesabından kaynaklı kayışlarının yanması şeklinde bir ayıp ortaya çıktığını, üretimden kaynaklı ayıp nedeniyle makinenin çalışmadığını, makinenin teslim alınmasının ardından müvekkili şirket görevlileri tarafından gerekli incelemeler yapıldığını ancak herhangi bir ayıp tespit edilemediğini, makine son derece dikkatli ve özenli kullanılmasına ve gerekli bakımlarının yapılmasına rağmen 2017 yılı Ağustos ayının sonlarına doğru kayışlarında problem ortaya çıktığını, bu kadar kısa süre içerisinde makinenin kullanılamaz duruma gelmesinin kullanımdan kaynaklı olmasının mümkün olmayacağını, üretimden kaynaklı olan ayıbın makinenin kullanılmasından sonra tespit edildiğini, daha sonra her iki davalıya ayıbın ihbarı için Ankara .... Noterliği tarafından ihtar çekildiğini, ancak davalı ... Ltd. Şti tarafından taleplerinin karşılanmayacağının bildirildiğini, diğer davalı... Ltd. Şti ise ayıbın üretim hatası olduğunu kabul etmediklerini bildirdiklerini ileri sürerek davanın kabulü ile talepleri gibi malın ayıpsız olan misli ile değiştirilmesine karar verilmesini, bu taleplerinin karşılanması mümkün olmaması halinde ise malın ayıplı olması sebebiyle davalılara iadesi ile mal bedeli olarak ödenen 105.000 TL 'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, müvekkilinin ayıplı maldan dolayı uğradığı zararın tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalı ... Tarım Mak. Oto. Nak. Turz. Zahirecilik. İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacı tarafın satın aldığı tarihten yaklaşık 8 ay sonra ayıbı bildirir ihtar çektiğini, makinenin daha önce...ilinde imalatçı diğer davalının personeli ve müvekkilin personeli tarafından tam eksiksiz ve çalışır halde teslim edildiğini, davacı şirkete makine üzerinde gerekli incelemelerin yapılacağı bildirdiklerini ancak davacı şirket tarafından bu önerinin reddedilerek malın ayıpsız misli ile değişiminin yapılmasında ısrarcı olduğunu, davacı şirketin iyi niyetli bir yaklaşıma sahip olmadığını, davacı tarafın makinenin bakımlarının yapıldığını iddia ettiğini ve garanti süresi içerisinde bakımlarını yetkili servise yaptırılması şart olduğunu, tamir ve bakımların dışardan yapılması halinde malın garanti kapsamından çıkacağını, üretimden kaynaklanan bir ayıbın 8 ay sonra ortaya çıkmış olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının kanunun alıcıya yüklemiş olduğu ihbar ve inceleme yükümlülüğüne uymadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı... Tarım Mak. Zirai Ürünler ve Metal Kalıp San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacı tarafından çekilen ihtarda malin nerede olduğu ve maldaki sorunun ne olduğunu bildirmeksizin, salt bildirim yükümlülüğünü yerine getirmiş gibi gözükmek amacı ile kendilerince satın alınan malda üretim kaynaklı ayıp olduğunu bu nedenle malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi veya bedelinin iade edilmesi talep edildiğini, makinenin incelenmesi talep edildiğini, ancak davacı tarafça makinenin bulunduğu yerin ancak mahkemeye bildirilmesi sonucu öğrenilebildiğini, davacı tarafça makinenin incelenmesine izin verilmediği, bu hususun da makinede üretim hatasından kaynaklı bir sorun olmadığına, makinenin kasten bozulduğuna veya kullanıcı hatası ile bozulduğuna ilişkin kanaat oluşturmaya yeterli olduğunu ileri sürerek öncelikle davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte olacaksa ve üretimden kaynaklı bir ayıp tespit edilmesi halinde, iddia edilen ayıp malın değerine yakın bir değerde eksiltme yaratmayacağından öncelikle satılanın ücretsiz onarılmasına hükmedilmesine veya ayıp oranında malın bedelinde indirime hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini savunmuştur.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya borçlar hukuku uzmanı bilirkişi ile makine mühendisi bilirkişi marifetiyle incelenmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 29/04/2019 tarihli raporda, dava konusu uyuşmazlığın ayıplı mal satımından kaynaklanan ve alacı davacının seçimlik haklarını kullanması talebine ilişkin bir dava olduğunu, davacı tarafından dava konusu taş kırma makinesinin ayıplı olduğunun ispatlanamadığını, mahallinde yapılan keşif sırasında ve daha sonradan da davacının dava konusu taş kırma makinesini incelenecek şekilde hazır bulundurmadığını, bu nedenle dava konusu taş kırma makinesinin ayıplı olduğunun ispatlanamadığının kabul edilmesi gerektiğini, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen 19/08/2019 tarihli ek raporda; dava konusu taş kırma makinesinin yapılan inceleme tarihi itibariyle ayıplı olduğunu, makinenin fatura tarihinin 22/12/2016 olduğu, ayıp ihbarı tarihinin ise 28/08/2017 olduğu, davacı tarafından süresi içerisinde muayene ve ihbar külfetinin yerine getirip getirilmediği konusunda taktirin mahkemede olduğunu, davacının ihtarnamede önce sözleşmeden dönme, bunun mümkün olmaması halinde ayıpsız benzeri ile değiştirme talebinde bulunurken, dava dilekçesinde ise önce malın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde de sözleşmeden dönme hakkını kullanmış olduğu , davacının hangi seçimlik hakkı seçtiğinin tespitini konusunda takdirin mahkeme olduğunu, davacının sözleşmeden dönme veya malın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini talep etme hakkını sadece satıcı olan davalı ... Ltd. Şti 'ne karşı yöneltebileceğini, ayıp nedeniyle maruz kalınan zararları ispatlayan somut bir bilgi veya belge bulunmadığından bu konuda bir hesaplamanın yapılmasının mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı tarafların beyan ve itiraz etmeleri üzerine dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilerek alınan 12/12/2019 tarihli 2. ek raporda; üretici ve yetkili servisten bir teknik elamanın katılması, beraberinde makineye ilişkin mevcut kayışlardan örnek getirmesi ve yeniden yapılabilecek bir keşif ile itiraz edilen konularda yeniden inceleme yapılabileceği bildirilmesi üzerine mahkeme heyeti, davacı vekili ile davalı ... Tarım Mak. Oto. Nak. Turz. Zahirecilik. İnş. Taah. San. Ve Ltd. Şti vekili ile davalı... Tarım Mak. Zirai ürünler ve Metal Kalıp San. Tic. Ltd. Şti vekili ve mahkemece seçilen makine mühendisi bilirkişi ...ile birlikte keşif mahalline gidilmiş, dava konusu taş kırma makinesinin traktöre bağlı şekilde görülmüş, taş kırma makinesinin sağ ve sol kısmında bulunan kayışların bulunduğu kısmın kapakları davalı... şirket'nin yetkili personelince sökülmüş, kayıtların bir kısmının koptuğu tespit edilmiş, yetkili servis personelince kopan kayışlar çıkarılarak yenileri ile değiştirilmek suretiyle makine bulunduğu arazide çalıştırılmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen 07/01/2021 tarihli 3. Ek raporda; bilirkişiler tarafından düzenlenen 29/04/2019 tarihli kök rapordaki görüşlerin aynen muhafaza edildiği mütalaa edilmiştir. Ek olarak ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, üretim ve imalat hatasından kaynaklandığını, ayıp nedeniyle maruz kalınan zararları ispatlayan somut bir bilgi veya belge bulunmadığından bu konuda bir hesaplamanın yapılmasının mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın, satın alınan taş kırma makinesinde üretimden kaynaklı ayıp olduğundan bahisle malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde ayıplı malın iadesi ile mal bedeli olarak ödenen paranın iadesi ile ayıp nedeniyle maruz kalan zararın istemine ilişkindir,
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller yapılan keşif keşif sonrası alınana bilirkişi kurulu raporu birlikte değerlendirildiğinde; Bilirkişi kurulundan alınan raporlar ile, ... 2500 MODEL TAŞ KIRMA MAKİNESİNİN ayıplı imalat hatasından kaynaklandığı, gizli ayıp olduğu ve taş kırma makinesinin verimli kullanılmasının engellediğinin tespit edildiği, davalı... Tarım Makineleri Zirai Ürünler ve Metal Kalıp San. Tic. Ltd. Şti garanti belgesinden kaynaklanan imalatcı, diğer davalı ... Tarım Makinaları Oto.Nak.Tur. Zahirecilik İnş. Tah.San. Ticaret Limited Şirketi ile de satış sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğu bulunduğundan, tespit edilmiş olup
Taş kırma makinesindeki ayıp "gizli ayıp" niteliğindedir. TBK.md.223/f.2 uyarınca, gizli ayıbın bulunduğu anlaşıldığında, hemen (yani. her somut olayda dürüstlük kurallarına göre tespit edilecek uygun bir üzere içinde) ayıbın ihbarında bulunulması gerekmektedir. Dava dosyasında yer alan davacı şirketin Ankara 65. Noterliğinin 28/08/2017 tarihli 17231 ve 17232 yevmiye nolu ihtarnameleri ile davalılar olan satışıcı ve imalatçı şirketlere yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Kaldı ki, taş kırma makinasındaki ayıptan kaynaklanan arızalar meydana geldiğinde, her seferinde kayış değiştirilmesine rağmen giderilmediği. Her iki davalı da, imalatçı ve satıcı olarak davacının talebinden dolayı, davacıya karşı müteselsilen sorumludurlar (TBK.md.61).
Uzman bilirkişi kurulunun gerekçeli ve denetime elverişli raporları, aşağıda belirtilen bir husus dışında dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunarak aynen benimsenip hükme esas alınmış olup bilirkişi kurulunun malın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi talep etme hakkının sadece satıcı olan davalı ... Ltd.'ne yönetilebileceği görüşüne mahkeme olarak katılmayarak. Yukarıda belirtilen TBK.nun 61.maddesine göre her iki davalı imalatçı ve satıcı olarak davacıya karşı müteselsilen sorumludurlar.
Davalıların, taş kırma makinesinin yenisi ile değiştirilmesine ilişkin sorumlulukları kusursuz akdi sorumluluk niteliğinde olduğundan, taş kırma makinasının ayıplı olmasında davalıların kusurlu olup olmamalarında, davacıya karşı sorumlu olmaları bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla 2 nolu davalı/ ... şirketi satıcı, taş kırma makinesinin ayıplı olmasında hiçbir kusuru olmadığı farz edilse bile, taş kırma makinesini satıcısı durumunda olduğu için, davacı/alıcıya karşı TBK.md.227/4 uyarınca, kusursuz olsa bile, sorumlu olmaktadır,
Toplanan tüm delillere göre; ... 2500 MODEL TAŞ KIRMA MAKİNESİNİN ayıplı imalat hatasından kaynaklandığı, gizli ayıp olduğu tespit edildiğinden, davalı... Tarım Makineleri Zirai Ürünler ve Metal Kalıp San. Tic. Ltd. Şti garanti belgesinden kaynaklanan imalatcı, diğer davalı ... ile de satış sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğu bulunduğundan, bilirkişilerin 07/01/2021 tarihli ek raporda benimsenen görüşüyle taş kırma makinesinin üretim ve imalat hatasından kaynaklı ayıp niteliğinde olduğu, TBK 227 maddesine göre davacı bu taş kırma makinesinin yenisi - benzeri ile değiştirilmesi talebine hak kazandığı, davalı... Tarım ... İmalatçı olmasından dolayı, diğer davalı da satıcı olarak ayıp nedeniyle davacıya karşı müteselsilen sorumlu olduklarından, davacının taş kırma makinesini iade yükümlülüğü olduğundan, buna ilişkin 22/12/2016 tarihli 520368 seri numaralı faturada belirtilen... 2500 MODEL TAŞ KIRMA MAKİNESİNİN ayıplı olduğu tespit edildiğinden, ayıplı olanın davalılar tarafından alınarak ayıpsız olan misli ile davalılar tarafından değiştirilmesine karar verilmiştir. Ayrıca bilirkişilerin raporunda belirttiği gibi, davacı taraf ayıp nedeniyle maruz kalınan zararını HMK.190.maddesine göre somut bilgi ve bölgelere göre ispatlayamadığından, zarar tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın KABULÜ İLE, 22/12/2016 tarihli 520368 seri numaralı faturada belirtilen... 2500 MODEL TAŞ KIRMA MAKİNESİNİN ayıplı olduğu tespit edildiğinden, ayıplı olanın davalılar tarafından alınarak ayıpsız olan misli ile davalılar tarafından DEĞİŞTİRİLMESİNE, diğer talebinin reddine,
2-) Bu dava için alınması gereken 7.172,55.TL karar ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.793,14.TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 5.379,41.TL karar ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)-Bu dava için davacı tarafından yapılan 35,90. TL başvurma harcı, 1.793,14. TL peşin harcı, 698,90.TL keşif harç ve gideri, 1.000,00.TL bilirkişi ücreti, 278,50.TL posta ve davetiye gideri olmak üzere toplam 3.806,44.TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-) Davacı taraf yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 13.925,00.TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-) Davalılar ... ile ... yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2.maddesi uyarınca hesaplanan 4.080,00.TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALILARA VERİLMESİNE,
6-) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair; davacılar vekilinin ve davalı ...vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 17/02/2021
Katip ... Hakim ...
e - imzalıdır e - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.