T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/502 Esas
KARAR NO: 2021/88
HAKİM : ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : ...
DAVA: Alacak -Cezai Şart (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/07/2018
KARAR TARİHİ: 10/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/02/2021
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, Müvekkili kooperatif ile davalı arasında 27/12/2017 tarihinde kooperatife yapılacak olan asansörlerin kurulumu öncesine ait profil , bölme ve betopan imalat işi konulu ve 130.000 TL bedelli sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre davalı yüklendiği işi 20 takvim günü içerisinde bitirmeyi , bitiremez ise her bir gün için müvekkili kooperatife 1.000 TL cezai şart ödemeyi taahhüt ettiğini, işin başlaması ile birlikte müvekkili şirketin davalıya 40.000 TL iş avansı ücreti gönderildiğini, ancak gelinen süreçte davalı yüklenicinin işi süresinde tamamlamadığı ve yapmış olduğu imalatlarda eksiklikler olduğunu, bunun üzerine 23/02/2018 tarihinde Ankara 6. Noterliğinin 12345 Yev. Nolu ihtarnamesiyle davalı yükleniciye ihtar çekildiğini, bu ihtar çekilmeden önce davalı yükleniciye müvekkili kooperatif tarafından 40.000 TL + 10.000 TL iş avansı gönderildiğini, toplamda 90.000 TL ödeme yapıldığını, bahsi geçen eksikliklerin tamamlanması , sözleşme şartlarına uyulmayarak iş yerinin terk edilmesi üzerene Ankara .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/76 D.iş sayılı dosyası ile keşif yapıldığını, işin tamamlanması için dava dışı yeni bir yüklenici ile anlaşıldığını, davalının yarım bıraktığı işlerin tamamlanması için 71.000 TL borcun altına girildiğini, davalı yüklenici firma ile işin %100 ünün yapılması karşılığında 130.000 TL'ye anlaşıldığını, ancak işin %40'ı olan 52.000 TL tutarında meblağ ödenmesi gerekirken 90.000 TL ödeme yapılarak 38.000 TL fazla ve haksız ödeme yapıldığını müvekkilinin zararı uğradığını ileri sürerek davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davalıya eksik bıraktığı imalat nedeniyle fazladan ödenen 38.000 TL nin iskonto faizi ile birlikte işin süresinde teslim edilmemesi dolayısıyla sözlemede kararlaştırılan cezai şart bakımından şimdilik 1.000 TL 'nin iskonto faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili kooperatife ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildiren çağrı kağıdı tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap vermemiştir.
Davalının dosyaya sunduğu 05/07/2019 havale tarihli beyan dilekçesinde özetle: Davacıdan 90.000.TL aldığını kalan 40.000.TL alacağının henüz açık hesap olarak beklediğini. Kendisinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, bunun en büyük ispatının kesmiş olduğu fatura olduğunu. Kendi muhasebe kayıtları ve belgelerine işlediğini. Karşı tarafın verdikleri parada gözleri varmış gibi anlayamadığı tavır takındıklarını. İşini kabul etmeyerek, parasını vermediklerini. Bir daha i sahasına gelme dediklerini. Kendisinin iskeleyi tedarikçi firmadan temin ettiğini. Kalan parasını vermemek için kendisini iş sahasına sokmadıklarını. Kendisinin işini tam yaptığını, bilgisi dışında sökülüp bozup yağmalayıp art niyetli olarak hukuka ve ahlaka aykırı olarak alacağına yansıtılmak istenildiğini. Kendisinin borçlu değil davacı taraftan 40.000.TL alacaklı olduğunu, bunun sonuna kadar arkasında olacağını. Faturayı teslim ettiğine dair Kooperatif başkanın ıslak imzasının bulunduğunu beyan etmiştir.
Dosya Makine Mühendisi ve SMMM bilirkişisine tevdii edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 25/06/2019 tarihli raporda; tarafların ticari defter kayıtları ve belgeleri üzerinden yapılan tespit ve değerlendirmelerde malı incelemeye göre davalı taraftan davacının 40.036,00 TL alacağının olduğunu, teknik incelemeye göre ise davalının eksik / hatalı iş yapmış olması ve bu eksikliklerin davacı tarafından başka firmaya tamamlattırılmış olması sebebiyle davacının fazla ödeme yaptığı, başka deyişle davacının alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilerek alınan raporda; mali inceleme kayıtlarına göre davalı tarafın davacı taraftan 40.036,00 TL alacağı olduğunu, teknik incelemeye göre ise 3. Firmayla yapılan ek sözleşme dikkate alınarak yapılan hesaba göre davacı tarafın davalı tarafa 31.000,00 TL fazla ödeme yaptığını, ek sözleşme ile 3. Firmaya yaptırılan işin bedelinin davalı ile imzalanan ilk sözleşme bedeline göre %54.62 oranında olduğu, başka bir deyişle davalının davacı ile yapmış olduğu sözleşmeye göre yapması gereken işin %45.38'lik kısmını gerçekleştirdiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin 28/11/2019 tarihli dilekçe üzerine dosya farklı bir makine mühendisi bilirkişiden rapor alınarak , raporda ; 19 duraklı A Blok asansör kuyusunda hiçbir imalatın yapılmadığını, 19 duraklı B Blok asansör kuyusuna montaj edilen çelik profillerin kuyu davarına ankraj edilerek yatay ve düşey dikmelerin üzerine betopan malzemesinin mentoj edildiği, ancak 9 ad yatay kirişin düzey dikmelere re kaynak bağlantılarının fen ve sanat kurallarına uygun olmadığını, C blokta çelik profillerin kuyu duvarına ankraj edilerek yatay ve düşey dikme çelik kontruksiyon malzemenin montaj edildiğini betopanın kaplanmadığını 7 ad kirişlerin hatalı montaj edildiğini, dava konusu işe ait projenin bulunmaması, davalı ile yapılan sözleşmede imalatta kullanılacak malzeme miktarı ve birim fiyatların dikte edilememesi, keşif bilirkişinin eksik imalatların malzeme miktarlarını tespit etmemesi, eksik ve kusurlu imalatlara ilişkin nicelik olarak veri olmaması nedenleri ile yaklaşık olarak hesaplama yapılmasının oluşa uygun olacağı, asansör durak sayısına göre yaklaşık olarak yapılmış hesaplama ile davacı yanca davalı yana 28.809,48 TL lik fazla ödeme yapıldığını, cezai şart hususunun mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın, taraflar arasında imzalanan asansör kurulumu öncesi profil bölme ve betopan imalat işine ait eser sözleşmesinden kaynaklı, alacak ve cezai şart istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, makine mühendisi bilirkişinini 09/03/2020 tarihli raporunda, tespit- keşif dosyası alınan raporlara göre, 19 duraklı A Blok asansör kuyusunda hiçbir imalatın yapılmadığını, 19 duraklı B Blok asansör kuyusuna montaj edilen çelik profillerin kuyu davarına ankraj edilerek yatay ve düşey dikmelerin üzerine betopan malzemesinin mentoj edildiği, ancak 9 ad yatay kirişin düzey dikmelere re kaynak bağlantılarının fen ve sanat kurallarına uygun olmadığını, C blokta çelik profillerin kuyu duvarına ankraj edilerek yatay ve düşey dikme çelik kontruksiyon malzemenin montaj edildiğini betopanın kaplanmadığını 7 ad kirişlerin hatalı montaj edildiğini, asansör durak sayısına göre yaklaşık olarak yapılmış hesaplama ile davacı yanca davalı yana 28.809,48 TL lik fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup bilirkişi raporu karar ve hüküm kurumaya uygun olduğu kanaatine varılarak, Bu kapsamda davanın kısmen kabulü ile, 28.809,48.TL Alacağın, davalıdan alınmasına karar verilmiş olup ayrıca dava ticari iş olduğundan dava tarihinden itibaren iskonto faizi işletilecek şekilde davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Ayrıca davacı tarafın cezai şart talebine ilişkin uyuşmazlığın çözümünde, cezai şart hükümlerinin tartışılıp değerlendirilmesi gerekmektedir.
Cezai şart, borçlunun alacaklıya karşı mevcut bir borcu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi halinde ödemeyi vaat ettiği, hukuki işlem ile belirlenmiş ekonomik değeri olan bir edimdir. Cezai şartın amacı, borçluyu borca uygun davranmaya sevk etmektir. Cezai şart, asıl alacağı kuvvetlendirme amacı güder. Bu bakımdan cezai şart, kuvvetlendirilecek asıl borcun mevcut olmasını gerektirir. Asıl borç yoksa cezai şart da söz konusu olamaz. Bu niteliği itibariyle cezai şart asıl borca bağlı fer'i bir borçtur. Asıl borç, mevcut ve geçerli ise, cezai şart da borç doğurur. Asıl borç sona ermiş ya da geçersiz doğmuşsa, cezai şart bağımsız bir borç oluşturamaz. Cezai şart, asıl borcun bağlı olduğu şekle tabidir. Asıl borç bir geçerlilik şekline bağlanmışsa, cezai şartın borç doğurabilmesi aynı şekilde kararlaştırılmış bulunmasına bağlıdır. Ancak, geçerlilik şekline bağlı olan bir sözleşme bu şekle uygun olarak yapılmadığı halde, şekle aykırılığı ileri sürmenin dürüstlük kurallarıyla bağdaşmaması nedeniyle dinlenmediği hallerde, sözleşme geçerli sayıldığından, onun fer’i nitelikte olan cezai şart da geçerli sayılacaktır. Cezai şartın fer’ilik niteliği asıl borca bağlı olduğu sürece devam eder. Başka bir anlatımla cezai şartın fer’iliği, muaccel olduğu ana kadar devam eder. Borçlu borca aykırı davrandığında cezai şart muaccel hale geldiğinden artık fer’i değil, asli (bağımsız) bir alacak niteliğini kazanır. Cezai şart, sağlararası hukuki işlemlerde ve özellikle sonuçlarını hayatta doğuran sözleşmelerde kararlaştırılır. (Bkz.Tunçomağ Kenan; Türk Borçlar Hukuku I.Cilt Genel Hükümler İstanbul 1976 Sh.853 vd., Eren Fikret; Borçlar Hukuku Genel Hükümler 5.Bası, Cilt 2 Sh.1169-1171; Kılıçoğlu M.Ahmet; Borçlar Hukuku Genel Hükümler 4.Bası Sh.575-577; Reisoğlu Safa; B.H. Genel Hükümler 12. Bası Sh. 362.)
818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 158. maddesinin başlığı “cezai şart” iken 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun “Ceza Koşulu” başlığı altında üç çeşit ceza koşulu düzenlenmiştir. Bunlar öğretide ortaya atılan kavramlara göre seçimlik ceza koşulu (TBK. md. 179/I), ifaya eklenen ceza koşulu (TBK md. 179/II) ve ifayı engelleyen ceza koşulu (dönme cezası) (TBK md. 179/III)' dur. ( Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 2015/17632 Esas, 2016/9261 Kararı)
Bu kapsamda, tarafların arasındaki sözleşmenin 5.maddesine göre, "Yüklenici işin niteliğine uygun olarak işleri işyerinin tesliminde işe başlayacak 20 takvim gününde işi bitirecektir. İşleri süresinde bitirilmemesi halinde yükleniciden her takvim günü için 1.000.TL ceza kesilecektir." şeklinde belirtilmiş olup işleri tamamlayamadığından, HMK.26.md.sine göre talebe bağlı kalınarak, davacı tarafın cezai şart talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile, 28.809,48.TL Alacağın dava tarihi olan 11/07/2018 tarihinden itibaren iskonto faizi işletilecek şekilde davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE.
2-)1.000,00.TL Cezai şart alacağının dava tarihi olan 11/07/2018 tarihinden itibaren iskonto faizi işletilecek şekilde davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-) Dava açılışında alınan 666,03 TL peşin harcın alınması gereken 2.036,29.TL harçtan düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 1.370,26.TL karar ilam harcının DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) (a) Dava açılışında alınan 666,03 TL peşin harcın ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 701,93.TL yargılama gideri olarak kabulü ile DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 160,70 TL tebligat ücreti, 1.600,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 1.760,70 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınmak suretiyle 1.345.78 TL'sinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.471,42.TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 10/02/2021
Katip ...Hakim ...
e - imzalıdıre - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.