T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/571 Esas
KARAR NO: 2021/844
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2019
KARAR TARİHİ: 13/12/2021
KARAR YAZMA TARİHİ: 08/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı Vekili dilekçesinde; Müvekkili ile davalı arasında 03.08.2017 tarihinde “İmalatçı Firma Sözleşmesi” imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince, müvekkili tarafından üretilen ve kurulumu yapılacak güneş enerjisi panellerinin taşıyıcı kısmı olan sigma ve c profil işlerinin imalat ve galvalizlenmesi işini davalının üstlendiğini, sözleşme gereğince 154 ton üretim için ton başına 900 USD bedel üzerinden anlaştıklarını, Sigma dikmelerinin tamamının en geç 30.08.2017 tarihine kadar imal edilmiş olması ve üst konstrüksiyonunun ilk 1 megawatt yani 166 adetlik bölümünün 20/08/2017 tarihine kadar imal edilmiş olması, üst konstrüksiyonunun ikinci 1 megawatt yani 166 adetinin ise 20/09/2017 tarihine kadar imal edilmesinin davalının yükümlülüğünde olduğunu, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak ödeme yükümlülüğünü yerine getirerek 25/08/2017 tarihinde 15.11.2017 vadeli 150.000 USD bedelli çeki davalıya teslim ettiğini ve davalının çeki tahsil ettiğini, söz konusu çek haricinde davalı tarafından müvekkiline fatura edilen bedellerinde toplam 40.000 USD olarak ödendiğini, bu şekilde toplam 190.000 USD ödeme yapıldığını, müvekkilinin edimlerini süreisnde yerine getirmesine rağmen davalının sözleşeme konusu 154.000 kg üretimi eksik ve sözleşmedeki sürelere uymaksızın yerine getirdiğini, müvekkilinin eksik üretimi tespit etmesi üzerine 02/11/2017 tarihinde davalıya ihtarname ile ek süre verilerek imalatların 06/11/2017 tarihine kadar yerine getirilmesinin istenildiğini, belirtilen süreye kadar eksik imalatların yerine getirilmemesi üzerinde ikinci ihtarname keşide ederk, yapılan imalattan fazla ödeme yapıldığını, yapılan imalat miktarının 130.232 kg olduğu ve üretimi yapılan miktarın KDV dahil 152.137,02 TL olduğunun belirtildiğini, eksik yapılan imalat bedeli olan 37.862,98 USD’nin sözlü olarak kararlaştırılan 16.11.2017 tarihine kadar ödenmesinin ihtar ediliğini, davalı tarafından eksik imalat bedelinin ödenmediğini arabuluculuk yolu ile de tarafların anlaşamadıklarını, belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL nin 10.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı davaya cevap vermemiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava taraflar arasındaki imzalanan eser sözleşmesi kapsamında, sözleşme kararlaştırılan miktarda imalat yapılmadığından bahisle fazladan yapılan ödemenin iadesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık tacirler arasındaki uyuşmazlıktan kaynaklandığından mahkememiz görevlidir. Mahkememizin yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının imalat sözleşmesi kapsamında yapıtığı iş miktarının ne kadar olduğu, davacı tarafından sözleşme kapsamında yapmış olduğu ödeme miktarı, davacının ödeme yatığı miktardan eksik imalat yapılıp yapılmadığını, sözleşmedeki birim fiyat uygulanması hükümleri çerçevesinde yapılan iş ve alacak miktarı, eksik imalat mevcut ise sözleşme kapsamıdna iadesini talep edebileceği miktarın ne kadar olduğu, davacının 16.11.2017 tarihinde TL karşılığını talep etmesine göre eksik ödeme var ise TL karşılığının TCMB efektif satış kuruna göre ne kadar olacağına ilişkidir.
DELİLLER: 03.08.2017 tarihli "imalatçı firma sözleşmesi" başlıklı sözleşme sureti, ...Power Enerji A.Ş'ne ait .... Bankası Yıldız Ticari Şubesi'ne ait 2235956 no'lu ve 15.11.2017 Vadeli 150.000,00 USD tutarında çekin davalı şirkete teslimine ilişkin belge sureti ve çek alındı makbuzu sureti, 28.08.2017 tarihli 10.000,00 USD, 29.08.2017 tarihli 15.000,00 USD ve 17.10.2017 tarihli 15.000,00 USD bedelli dekont suretleri, 02.11.2017 tarihli ihtar nitelikli e-posta sureti, 10.11.2017 tarihli ihtar nitelikli e-posta sureti, davalı tarafça müvekkile teslim edilen mallara ilişkin sevk irsaliye suretleri ile alacağa dayanak fatura suretleri davacı vekili tarafından delil olarak dosyaya sunmuştur.
İlgili Bankadan çekin tahsil olduğuna ilişkin cevabi yazı dosyamıza celp edilmiştir.
Davalı tarafından çıkartılan muhtıraya rağmen ticari defterleri mahkememize ibraz edilmemesi üzerine davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SMMM Bilirkişi Bayram Altaş ve Makina Mühendisi bilirkişi Mehmet Polat'tan alınan 20/10/2020 tarihli rapora göre; Davacı yana ait 2017 yılı yasal defterlerinin mevcut haliyle sahibi lehine delil vasfı taşıdığı, davalı yanın yasal defter kayıtlarını bilirkişi incelemesi için ibraz etmediği, Davacı yanın yasal defter kayıtlarına göre davacı yanın davalı yandan 37.862,98 USD alacaklı olduğu 16.11.2017 tarihli dolar kuru karşılığı (37.862,98*3.8811) =146.950,01 TL karşılığı alacağının olduğu, taraflar arası imzalanan sözleşmede işin kapsamı olarak .... olarak tanımlandığı, işin, adedi belli olmayan SİGMA dikmeler ve 332 adet üst konstrüksiyondan oluştuğu ve 154 ton olarak hesaplandığı, işin toplamının 154 ton olarak nasıl hesaplandığının belirsiz olduğu, davalı tarafın yaptığı teslimatın 130.232 kg olduğunun nasıl tespit edildiğinin belirsiz olduğu, dava dosyası dahilinde, sözleşmeye konu olan sigma ve C profillerin teknik resimlerinin ve proje ile ilgili teknik bilgilerin bulunmadığı, ...projesi çelik imalat ve galvanizleme işinin hangi aşamada olduğunun tespit edilemediği, proje tamamlanmadı ise, eksikliklerin neler olduğu, proje tamamlandı ise, nasıl tamamlandığı, eksik sigma ve C profillerin nasıl, nereden tedarik edildiği, davalı tarafın teslim ettiği ve faturalandırdığını iddia ettiği ve davacı tarafın teslim almadığını iddia ettiği ürünlerin nerede olduğuna ilişkin eksik bilgilerin tamamlanması halinde, ek rapor ile teknik değerlendirmenin yapılabileceği mütala edilmiştir.
İlgili eksiklere ilişkin davacı vekiline verilen süre sonrasında sunmuş olduğu beyan dilekçesi akabinde, davalı vekilinin itirazlarını karşılar şekilde, bilirkişi raporunda mali kayıtların incelenmesine ilişkin bila numaralı sayfada davacının 83.940,15 TL alacaklı olduğunun tespitine karşılık, mali tespit değerlendirme bölünün son paragrafında yine bila numaralı sayfada ve sonuç bölümünün 2. Maddesinde davacı yanın defterleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda davacının 149.950,01 TL alacaklı olduğunun bildirilmesi ve rapor kendi içinde oluşan çelişkinin giderilmesi, davalı yan defterlerinin incelenmesiyle ek rapor düzenlenmesi için sözleşme konusunda uzman bir bilirkişinin de heyete eklenilmesi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, Sözleşmeler Konusunda Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi .... tan alınan 30/01/2021 tarihli rapora göre; Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları ile davacı yanın ticari defter ve hayatlarının birbirini teyit ettiği, davalı yan defterinde kayıtlı olup da davacı defterinde kayıtlı olan her hangi farklı bir faturanın bulunmadığı, davaya konu çekin avans olarak ve ürün teslimi karşılığı verildiğime ilişkin hususun taraflar arasında akdedilen sözleşme içeriğinden anlaşıldığı bu durumda siparişe konu ürünlerin teslim edildiğini ispat yükünün davalı tarafta olduğu, ancak davacı tarafın sunmuş olduğu teslim irsaliyelerinin dışında daha fazla ürün teslim edildiğine dair ilave irsaliye ve benzeri bilgi ve belveye davalı delterlerinde rastlanılmadığı, bu nedenle davacının 16.11.2017 tarihi itibari İle yapmış olduğu toplam ödemelerin ödeme larihleri itibari ile T.C. Merkez Bankası efektif satış kürü üzerinden USD'ye çevrilmesi sonucu 190.000,00 USD olduğu ve fakat davalı tarafından kesilen faturalar toplamının 152.137.02 USD olduğu ve davacının davalıya 16.11.2017 tarihi itibari ile 37.862.98 USD fazla ödeme yaptığı, fazla ödemenin 16.11.2017 tarihi itibari ile T.C, Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının 146.950,01 TL olduğu mütala edilmiştir.
ISLAH DİLEKÇESİ: Davacı vekili, 30/01/2021 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah dilekçesi sunarak, 146.950,01 TL alacağının tahsilini talep etmiş, harcını ikmal etmiştir.
Dosyanın bir önceki inceleme talebi yapılan ve davacının tespit edilen alacağından farklı belirlenen 83.940,15 TLnin açıklanması istenmişken ek raporda bu hususta net bir açıklama yapılmamakla birlikte alacağın 75.045,15 TL olduğunun tespiti sonrasında yine sonuç olarak belirlenen alacağın farklı tespit edildiği anlaşılmakla, davalı tarafın itirazları ile birlikte özellikle bu itirazın açıklanması için ek rapor düzenlenmesi amacıyla bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, Sözleşmeler Konusunda Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi Aslı Gürgen, SMMM Bilirkişi .... 'tan alınan 23/09/2021 tarihli rapora göre; 30.01.2021 tarihli bilirkişi ek raporumuzun 2 ve 3. Sayfasında davalının davacıya tanzim ettiği 587.309,76 TL’lik 4 adet faturanın her iki yanın defterlerinde de kayıtlı olduğu, bu nedenle faturalar konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, faturalar bakımından her iki tarafın defterinin birbirini teyit ettiğinin tespit edildiği, davacının davalı yana yaptığı 140.622,90 TL’lik banka havalesinin her iki yanın yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, yapılan havale bakımından her iki tarafın defterinin birbirini teyit ettiğinin tespit edildiği, davacı yanca davalı yana keşide edilen 150.000,00 USD bedelli çekin hem davalı yan hem de davacı yanca defterlere kaydedilirken Türk Lirasına çevrilmek sureti ile kaydedildiği, her iki tarafın da 150.000,00 USD’lik bedeli kendi defterine işlediği tarihteki kur üzerinden Türk Lirasına çevirerek işlem yaptığı, bu nedenle 150.000,00 USD bedelli çek bakımından defter kayıtlarının birbirini tutması gerekirken, hem davalı hem de davacı tarafından farklı kurlar üzerinden Türk Lirasına çevrim yapıldığından davacı ve davalı defter kayıtları arasında fark oluştuğunun tespit edildiği, bilirkişi ek raporlarında açıklandığı üzere, 150.000,00 USD’lik çek davacı defterlerine 530.625,00 TL olarak, davalı yan defterlerine 521.715,00 TL olarak kaydedildiğini, her iki Türk Lirasına çevirme işleminin de muhasebeleştirme tekniği açısından zorunlu işlemlerden olduğu, ancak davacının deftere kayıt yaptığı tarihteki kuru değil çekin teslim edildiği tarihteki kuru baz alarak kayıt işlemini gerçekleştirmesi gerektiğinden 150.000,00 USD’lik çek bakımından davalı ve davacı defterleri arasında uyuşmazlık olduğu tespit edildiği, bu uyuşmazlığın bilirkişi heyeti tarafından, davacının 150.000,00 USD’lik çeki 25.8.2017 tarihi kur üzerinden kaydetmesi gerekmektedir. 150.000,00 USD’nin 25.08.2017 tarihindeki TL karşılığı 521.730,00 TL’dir. Böylelikle davacı defterinde yer alan 83.940,15 TL’lik alacak kaydı ile davalı defterinde yer alan 75.028,14 TL’lik borç kaydı arasında fark açıklanmaya çalışılmak suretiyle çözüldüğü, bilirkişi ek raporunun devamında söz konusu kur farkının doğru kaydedilmesi halinde davacı ticari defterlerine göre davacının davalıdan ne miktarda alacaklı olacağı belirtilmiş ancak bu bedellerin tamamının kaydi bedeller olduğu reel alacak-borç ilişkisinin yalnızca defter kayıtları ile tespit edilemeyeceği bu nedenle hem hesaplama yönteminin değiştirilmesi hem de diğer delillerin de değerlendirilmesi gerektiği değerlendirilmek sureti ile taraf ticari defterlerine göre yapılan hesaplamadan vazgeçildiği, defter kayıtları sayın mahkemenizin takdirine sunulduğundan sanki burada farklı iki sonuca gidilmiş gibi bir anlam ortaya çıktığı, ancak işbu raporda da yer aldığı üzere ek raporun 3. Sayfasında yapılan 75.045,15 TL’lik alacak tespiti davacı ticari defterlerine göre hesaplama yapılmış olsa idi ortaya çıkacak olan alacak bakiyesi olduğu, Bu nedenle sonuç kısmında yer alan davacının davalıdan 146.950,01 TL alacaklı olduğu yönündeki heyet görüşü ile sadece davacı defterlerine göre yapılan tespit arasında fark oluşmasının son derece doğal olduğu, davalının bahsi geçen itirazı dışında kalan tüm itirazları bilirkişi ek ve kök raporunda detaylıca açıklandığından burada tekrara düşmemek açısından yeniden açıklanmayacağı, bilirkişi ek raporunun 3. Sayfasında yer alan tespitler ile sonuç kısmında yer alan tespit arasındaki fark yukarıda açıklanmış ve ek raporumuzun sonuç kısmında yer alan görüşümüzde değiştirilmesi gereken bir husus bulunmadığının değerlendirildiği, mütala edilmiştir.
Alınan bilirkişi raporuna davalı tarafça itiraz edilmişse de, delillerin takdiri mahkememize ait olmakla itirazların reddine dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, taraların ticari defter ve kayıtları ile takibe konu faturalara göre; taraflar arasında ticari hizmet ilişkisi sabit olup davacı söz konusu faturalara esas 146.950,01 TL alacaklı olduğundan alacağın tahsilini talep edebilir. Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları ile davacı yanın ticari defter ve hayatlarının birbirini teyit ettiği, davalı yan defterinde kayıtlı olup da davacı defterinde kayıtlı olan her hangi farklı bir faturanın bulunmadığı, davaya konu çekin avans olarak ve ürün teslimi karşılığı verildiğime ilişkin hususun taraflar arasında akdedilen sözleşme içeriğinden anlaşıldığı bu durumda siparişe konu ürünlerin teslim edildiğini ispat yükünün davalı tarafta olduğu, ancak davacı tarafın sunmuş olduğu teslim irsaliyelerinin dışında daha fazla ürün teslim edildiğine dair ilave irsaliye ve benzeri bilgi ve belveye davalı delterlerinde rastlanılmadığı, bu nedenle davacının 16.11.2017 tarihi itibari İle yapmış olduğu toplam ödemelerin ödeme larihleri itibari ile T.C. Merkez Bankası efektif satış kürü üzerinden USD'ye çevrilmesi sonucu 190.000,00 USD olduğu ve fakat davalı tarafından kesilen faturalar toplamının 152.137.02 USD olduğu ve davacının davalıya 16.11.2017 tarihi itibari ile 37.862.98 USD fazla ödeme yaptığı, fazla ödemenin 16.11.2017 tarihi itibari ile T.C, Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının 146.950,01 TL olduğu alınan bilirkişi raporları ile doğrulanmıştır, bu nedenlerle davanın, alınan gerekçeli bilirkişi raporu ile sabit olan 146.950,01 TL alacak yönünden davacının dava tarihi öncesinde davalıyı temerrüte düşürdüğü sabit olmadığından dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın KABULÜ ile; 146.950,01 TL'den ibaret alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalından tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 10.038,16 TL nispi karar ve ilam harcından 170,78 TL peşin harç ve 2.339,00 TL ıslah harcı toplamı 2.509,78 TL'nin mahsubu ile bakiye 7.528,38 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 17.910,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 2.509,78 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 44,40 TL başvuru harcı, 6,40 TL vekalet harcı, 2.050,00 TL bilirkişi ücreti, 109,00 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 2.209,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/12/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸