T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ"TÜRK MİLLETİ ADINA"
KARAR
ESAS NO: 2021/218 Esas
KARAR NO: 2021/486
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 09/04/2021
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirketin %6 payına sahip olduğunu, müvekkiline; 2017-2018-2019 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi, 2017 yılı faaliyet raporu, 2017-2018 yılı ayrıntılı bilanço ve gelir tablosu, 2017 yılı tam tasdik raporu ve 2017 yılı bağımsız denetim raporları verildiğini, 2017-2018-2019 yılları maliyet kalemleri incelendiğinde, Yurtiçi ve Yurtdışı Marka Bölümü, Gözlem ve Hukuk Birimi, Prosedür Birimi, Tasarım Birimi ve Yenileme Birimi maliyetlerinin ağırlıklı olduğunun gözlemlendiğini, bununla birlikte, gider hesaplarının da incelendiğini, bu hesaplar içerisinde en yüksek paya sahip gider kalemlerinin personel maaşları, alınan danışmanlık ve denetim giderleri ve dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetlerden oluştuğunun tespit edildiğini, ancak maliyetleri oluşturan hesap kalemlerinin detaylarına ilişkin muavin dökümü ve muhasebe kayıtları bulunmadığından bu kayıtların doğruluğunu teyit eden detaylı bir inceleme yapılamadığını, davalı şirketin 2017, 2018 ve 2019 yılları 100 Kasa Hesabı ve 131-Ortaklarından Alacaklar Hesabının incelenmesi sonucunda, dönem sonu bakiyelerinin bulunmadığını ancak bu hesapların dönem içi hareketlerinde yüksek tutarda giriş ve çıkışlar olduğunu, aynı şekilde 195 İş Avansları hesabının incelenmesi sırasında ilişkili kişilerin iş avansı hesaplarına ait dönem içinde yüksek tutarda hesap hareketleri olduğunu, bu hesap kalemleri ile ilgili olarak ellerinde hesap muavinleri ve muhasebe kayıtları verisi bulunmadığı için ayrıntılı bir inceleme yapılamadığını ve şirketin mali durumu hakkında makul ve ortalama seviyede bir bilgi edinilemediğini, bu verilerden anlamlı bir sonuç çıkarmanın da teknik olarak mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle Türk Ticaret Kanunu'nun 437.maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme haklarını kullanma taleplerini içerir ihtarnamenin davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin cevabi ihtarnamesinde, incelemeyi talep ettikleri bilgi ve belgelerin şirket merkezinde hazır bulundurulacağının bildirildiğini, belirlenen gün ve saatte gerekli incelemeyi yapacak Mali Müşavirlerin şirket merkezinde hazır olması akabinde, davalı şirket tarafından hazır bulundurulacağı bildirilen bilgi ve belgelerin gerekçesiz ve keyfi olarak hazır edilmediğini, bu nedenle müvekkilin kanuni hakkı olan bilgi alma ve inceleme hakkını kullanma talepli işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, bilgi edinme ve inceleme talebinin amacı yalnızca müvekkilin paydaşı olduğu ve uzun zamandır cevap alamadığı veriler hakkında bilgi sahibi olmak iken, davalı tarafından işbu talebin manipüle edilmesinin dahi davalı şirketin kötü niyetinin açık göstergesi olduğunu, şirket sırrı veya şirket menfaati olmaksızın bilgi alma ve inceleme talebinin davalı tarafça reddedildiğini, taraflarınca gönderilen ihtarname ile neden bilgi edinme hakkını kullanmak istediklerini açıkladıklarını, bu kapsamda talep edilen belgelerin de somutlaştırıldığını, şirket pay sahibi, şirket sırlarını koruma hususunda hangi sınırlamalara tabi ise temsilcisinin de şirket sırrının korunmasında aynı sınırlamalara tabi bulunduğunu, dolayısıyla mesleki anlamda sır saklama yükümlülüğü bulunan kişilerin inceleme amacıyla şirket merkezine gittiğini, davalı tarafından, sır saklama yükümlülüğü bulunan bir avukatın dahi bilgi ve belgeleri üçüncü kişilere aktaracağı şeklinde abest ve yakışıksız iddialarla müvekkilinin, bilgi alma ve inceleme hakkının kısıtlandığını belirterek bilgi alma ve inceleme hakkının, özellikle ihtarnamelerinde belirtilen bilgi ve belgelerin detaylı olarak incelenmesi, bu mümkün değilse ilgili bilgi ve belgelerden suret verilmesi veya işbu belgelerin detaylı olarak açıklattırılması şeklinde kullanılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, davaya ilişkin hak düşürücü süre 19.03.2021 tarihinde dolmuş olmasına rağmen davacı huzurdaki davayı 09.04.2021 tarihinde açmış olduğundan, davanın usulden reddi gerektiğini, davacının, bilgi alma hakkını usulüne uygun şekilde kullanmadığını, 2017 ve 2018 mali yıllarına ilişkin olarak yapılan şirket olağan genel kurullarına vekaleten katılan davacının, genel kurul tutanaklarından da anlaşılacağı üzere ilgili genel kurullarda inceleme talebinde bulunmadığını, Türk Ticaret Kanununun 437/4. maddesi uyarınca; şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerektiğini, davacının kendisine sunulmasını ve incelenmesini talep ettiği belgelerin tamamının müvekkil şirketin ticari defterler ve kayıtları olduğunu, bu nedenle; ilgili Kanun maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, söz konusu ticari defterlerin, ortakların keyfi istek ve kararlarına göre değil, ancak şirket genel kurulunda alınacak karara göre incelemeye açılabileceğini, davacı tarafından talep edilen belgelerin gizlilik ihtiva etmeyen kısmlarının davacı ile daha önceki tarihlerde paylaşıldığını, davacının, avukatı Av.... ... aracılığıyla müvekkil şirket yönetimine gönderilen bir e-posta ile bir takım bilgi ve belgeler talep ettiğini ve bilgi ve belgelerin tamamının, şirket yönetim kurulu üyesi Sercan Dericioğlu tarafından gönderilen 18.12.2020 tarihli e-posta ile davacının bilgi ve incelemesine sunulduğunu, davacının, bilgi talebini herhangi bir konu veya soru ile sınırlamadığını, şirketin tüm ticari defterlerinin incelemeye açılmasını talep ettiğini, ilgili kanun maddesi uyarınca, bilgi alma hakkı sınırsız olmadığını, mutlak suretle bir soru veya konu ile sınırlandırılması gerektiğini, davacı tarafından yapılmak istenen incelemenin hangi soru veya konuya ilişkin olduğunun açıkça belirtilmediğini, davacının iyi niyetli bir şekilde ve gerçekten şirketle ilgili kararlarını doğru şekilde verebilmek adına şirket işleyişi ile ilgili olarak bilgi almak istiyor ise, şüphelendiği konu ve soruları açıkça belirtmesi, talep ettiği incelemenin amacını açıkça ortaya koyması ve sadece bu soru ve konuyla ilgili olan belgelerin sunulmasını talep etmesi gerektiğini, huzurdaki davanın, davacının şirket hissedarları ile yaşadığı kişisel husumet nedeniyle müvekkil şirkete karşı açtığı davalar zincirinin bir halkası olduğunu, davacının, bugüne kadar katıldığı tüm genel kurul toplantılarında olumsuz tavır takınarak ve sürekli olarak genel kurul kararlarına karşı iptal davası açmak suretiyle müvekkil şirketin çalışmasını engellediğini, davacının iş bu belirtilen davaları açmasında da hukuki yararı bulunmadığını, davacının, müvekkil şirket hissedarlarının üzerinde baskı yaratmak amacıyla şirketin ticari sırlarının rakip firma çalışanlarına açılmasını talep ettiğini, davacıyı temsilen incelemeye gelen yetkililerin bilinçli olarak sorun çıkardığını ve incelemeye ilişkin tüm evrakları imzalamaktan imtina ettiklerini, davacının kanundan doğan haklarını Medeni Kanunun 2. maddesine aykırı olarak kötü niyetle kullandığının sabit olduğunu, şirketin ticari defterlerini incelemeye yönelik dayanaktan yoksun talebin reddi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 437/5. maddesi uyarınca, bilgi alma inceleme hakkı istemine ilişkindir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 437. maddesine göre; Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir. Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir.
Davalı tarafından iş bu davanın süresi içerisinde açılmadığı savunulmuş ise de, 6102 sayılı TTK'nın 437/5. maddesinde belirtilen 10 günlük yasal sürenin, şirket ticari defter ve kayıtlarının incelenemediğinin tutanak altına alındığı 01.04.2021 tarihinden itibaren başlatılması gerektiğinden, dava tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin geçmediği kanaatine varılmakla bu yöndeki davalı savunmasına itibar edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın 437. maddesi genel olarak değerlendirildiğinde, finansal tabloların, konsolide finansal tabloların, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporunun, denetleme raporlarının ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisinin, genel kurul toplantısından en az 15 gün önce şirketin merkez ve şubelerinde pay sahiplerinin incelenmesine hazır bulundurulacağı, şirketin merkez ve şubelerinde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulacağı, bunlardan finansal tablolar ve konsolide tabloların 1 yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulacağı, şirketin ticari defterleri ile yazışmalarının pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulunun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararının gerektiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, davalı şirketin 03.12.2017 ve 07.01.2018 tarihlerinde yapılan genel kurul kararlarının iptali için açılan Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/166 Esas - 2018/338 Karar sayılı davasında ve 07.06.2019 tarihinde yapılan genel kurul kararlarının iptali için açılan Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/536 Esas - 2020/519 Karar sayılı davasında yapılan yargılamalar sonucunda davaların reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından keşide edilen Ankara .... Noterliğinin 04.03.2021 tarihli ve 02806 yevmiye numaralı ihtarnamesinde, davalı şirkete kar payının dağıtılmaması kaynaklı mağduriyet yaşanması nedeniyle TTK'nın 437. maddesi kapsamında, davalı şirketin 2017 tarihinden itibaren çok sayıda ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi talep edilmiştir.
Davalı şirket tarafından keşide edilen Ankara .... Noterliğinin 09.03.2021 tarihli ve 06259 yevmiye numaralı ihtarnamesinde, talep edilen bilgi ve belgelerin şirket merkezinde incelemeye açık tutulduğu, ziyaretten en az 7 gün öncesinde bilgi verilmesi ve şirketin rakip firması ile bağlantılı olan kişilerin yetkilendirilmemesi ve yetkilendirilen kişinin incelemesini amaçla sınırlılık ilkesini gözetilerek gerçekleştiğinin temini için gizlilik sözleşmesinin imzalanması şartıyla bilgi edinme hakkının kullanılabileceği bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından Ankara .... Noterliğinin 19.03.2021 tarihli ve 03313 yevmiye numaralı ihtarnamesinde, ismi bildirilen kişilerin 04.01.2021 tarihinde şirket merkezinde 04.03.2021 tarihli ihtarnamede bildirilen bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapacağı belirtilmiştir.
Davacı tarafından gönderilen SMMM ...'nun imzadan imtina ettikleri 01.04.2021 tarihli tutanakta, TTK'nın 437/3-4 maddeleri gerekçe gösterilerek inceleme yapılamadığının imza altına alındığı görülmüştür.
Dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından keşide edilen Ankara .... Noterliğinin 04 Mart 2021 tarihli ve 02806 yevmiye numaralı ihtarnamesinde, davalı şirkette kar payının dağıtılmaması, bundan kaynaklı mağduriyet yaşanması nedeniyle TTK'nın 437. maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması talebinde bulunulmuş ise de, davalı şirketin 11.05.2019 tarihine yapılan 2018 yılı olağan genel kurul toplantısının 8. maddesinde kar payı dağıtılmasına karar verildiği, bu karar hakkında herhangi bir yasa yoluna başvurulması halinde bilgi edinme hakkı ile elde edinmek istenilen sonucun hasıl olacağı, kaldı ki anılan kanun maddesine göre belirli konularda bilgi verilmesi ve inceleme hakkı tanınmasının talep edilebileceği halde, bahsi geçen ihtarnamede 2017-2018 ve 2019 yıllarına ait tüm ticari defter ve kayıtların incelenmesinin talep edildiği, incelemenin belirli bir konuya özgülenmediği, cevap dilekçesi ekinde sunulan internet çıktılarına göre, davacı tarafından görevlendirilen Emre Garip Ağaoğlu'nun, davacı vekilinin genel müdürü olduğu ... Danışmanlık AŞ'de kıdemli denetçi olarak görev yaptığı, yine davalı şirket ile aynı konuda iştigal eden ... Patent Danışmanlık AŞ yönetim kurulu üyesi ...'nın ... Danışmanlık AŞ'de yönetim kurulu üyesi olduğu, sonuç olarak davalı şirketin, davacı tarafından keşide edilen 04.03.2021 tarihli ihtarname gereği görevlendirilen SMMM ...ve SMMM Burakhan Gül tarafından bilgi alınmasına ve inceleme yapılmasına izin verilmemesinin haksız olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Davanın REDDİNE,
492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davalı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilleri Av. ... ve Av. ... ... e davalı vekili Av. ...'un yüzüne karşı TTK'nın 437/5. maddesi uyarınca kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/06/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...