T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/352 Esas - 2021/718
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/352 Esas
KARAR NO: 2021/718 Karar
HAKİM: .....
KATİP:.....
DAVACI : 1-.......
DAVACI: 2-........
DAVALI : .....
DAVALI : 2- ......
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 30/10/2013
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
KARAR YAZMA TARİHİ: 15/11/2021
Mahkememizin 04/12/2019 tarihli, 2018/512 Esas,2019/924 Kararı temyiz edilmesi üzerine Yargıtay .... .Hukuk Dairesinin 2020/1644 Esas, 2021/2579 Karar sayılı ilamı ile bozulması neticesinde mahkememizce yeniden yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/09/2013 tarihinde ... sevk ve idaresinde 24 VL 5145 plakalı aracın, yolun sağ tarafında park halinde bulunan... plakalı çekiciye bağlı 06 YA 9089 plakalı dorsenin sol arka kısmından çarpması sonucu, ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde müvekkillerinin murisi ...'ün hayatını kaybettiğini, kaza tespit tutanağına göre araç sürücü ...'ün 2918 Sayılı yasanın 46/2-c maddesini, ..... plakalı çekici sürücüsünün ise 59. maddeyi ihlal ettiğinin tespit edildiğini, müvekkili ...'ün iki küçük çocuğu ile dul kaldığını, Bedirhan ve Rabia'nın ise daha babalarını tanıyamadan kaybettiklerini, bu nedenle ömür boyu babasızlığın acısını yaşayacaklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıların sorumluluk dereceleri ve zararın kapsamı belli olduktan sonra miktarı açıklanacak maddi tazminat ve cenaze ile defin giderlerinin işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, sigorta şirketi yönünde ise dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve mütesilen davalılardan tahsiline, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL ve ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL Manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek olan yasal faizi ile birlikte işleten ve sürücüden müştereken ve mütesilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... Madeni Yağ Ulaşım.....Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; ...'ün trafiğin akışını ve seyrini bozacak şekilde şerit değiştirdiğini, müteveffanın asli kusur sayılan doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma kuralını ihlal ettiğini ve bu neden asli kusurlu olduğunu, kazanın oluşmasına kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan... plakalı aracın 30/08/2013-2014 tarihleri arasında müvekkiline sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, dava konusu olayın haksız fiilden kaynaklanması sebebiyle davacı vekilinin avans faizine yönelik taleplerinin yerinde olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
BOZMADAN ÖNCEKİ KARAR: Kapatılan .... . Asliye Ticaret Mahkemesince E: 2013/326, K:2014/166 sayılı dosyada yapılan yargılama neticesinde maddi tazminata ilişkin talebin feragat nedeniyle reddine ve manevi tazminat talebiyle açılan davanın reddine karar verilmiş, kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay .... . H.D.'nin 24/05/2018 tarihli ve E:2015/10734, K:2018/5448 Sayılı ilamında, "...Dava konusu trafik kazasında, destek sürücü ile davalı sürücünün kusur oranlarının tespiti bakımından alınan 16.04.2014 tarihli raporda belirlenen kusur oranlarının mahkemece benimsendiği, bu kusur oranlarına göre davacıların talep edebileceği tazminat miktarının belirlendiği görülmektedir. Davaya konu trafik kazasına ilişkin olarak ceza yargılaması sırasında alınan 27.09.2013 tarihli bilirkişi raporunda, destek sürücünün ve davalı sürücünün kusurlu olduğu; 19.12.2013 tarihli Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığına ait raporda davalı sürücünün kusursuz olduğu, ölen destek sürücünün asli ve tam kusurlu olduğu tespit edilmiş, davalı sürücü Alpay hakkında beraat kararı verilmiştir. Yargıtay .... . Ceza Dairesi'nin 2015/2983- 2015/18010 sayılı ve 16.11.2015 tarihli bozma ilamı ile; olay tarihinde, saat 21.00 sıralarında idaresindeki tır ile meskun mahal dışı bölünmüş yolda seyir halindeyken, dinlenip yola devam etmek için Köroğlu Dinlenme Tesisi'ne giren ve tesiste boş park yeri bulamayarak tesis çıkışında katılım şeridinde reflektör ve ışıklandırma tedbiri almadan aracını park eden sanığa, ölenin sürücüsü olduğu otomobili ile arkadan çarpması sonucu gerçekleşen olayda; meskun mahal dışında zorunlu park etmenin yasak olduğu yerde aracını park eden ve aracının park halinde olduğunu gösterir uyarı niteliği taşıyan tedbirleri almayarak kazaya kusuru ile neden olan sanık hakkında, yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğu gerekçesi ile sanık ... hakkında verilen beraat kararı bozulmuştur.
Mahkemece alınan ve benimsenen kusur raporu ile, ceza yargılaması sırasında alınan 27.09.2013 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen kusur dağılımı birbirleriyle uyumlu olmadığı gibi Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2015/2983- 2015/18010 sayılı ve 16.11.2015 tarihli bozma ilamında belirlenen maddi vakıalar ile mahkemece alınan ve benimsenen kusur raporuna dayanak teşkil eden maddi vakıalar farklılık arz etmektedir.
Açıklanan bu nedenler karşısında mahkemece, ceza dosyası aslı getirtilmek suretiyle, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişi heyetinden tüm dosya kapsamı incelenmek ve kusur belirlemeleri arasındaki çelişkiyi gideren, ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık bir rapor alınarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir..." denilerek kararın bozulmasına karar verilmiş, Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılama yapılmış, bozma ilamı doğrultusunda .... ..... Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/14 Esas sayılı dosya celp edilmiş ve kusur tespiti için İTÜ Karayolları Kürsüsünden rapor alınmıştır.
Yapılan yargılama sonucu Mahkememiz Ankara ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/12/2019 tarihli, 2018/512 Esas,2019/924 Kararı ile; "Manevi tazminat talebi ile açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, ...'ün vefatı nedeniyle davacı ... için 23.000 TL, ... için 12.000 TL, ... için 12.000 TL olmak üzere toplam 47.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürün... San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, Maddi tazminat istemi ile açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE," karar verilmiştir.
Karar verilmiş olup bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2020/1644 Esas, 2021/2579 Karar sayılı bozma ilamına göre; "
1-) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı işleten şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-)Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K.nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davalı işleten şirket vekilinin temyiz itirazının kabulüyle davacılar için takdir olunan manevi tazminatın bir miktar fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın davalı işleten şirket yararına bozulmasına" karar verildiği tespit edilmiş olup mahkememiz tarafından Yargıtay bozla ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, çift taraflı, ölümlü trafik kazası neticesinde müteveffanın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dosyada bozma kararına uyulması nedeniyle, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda kusur durumunun tespiti için talimat yoluyla İTÜ Karayolları Kürsüsünden rapor alınmış, üçlü bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli raporda, davacıların murisi ...'ün %80 oranında kusurlu olduğu, tır sürücüsü ...'nın ise %20 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.
Kusur raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora itiraz edilmemiş, rapor hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan, yeniden kusur raporu alınmasına gerek görülmeyerek, rapor hükme esas alınmıştır.
Toplanan deliller, Yargıtay ...... H.D.'nin ilk bozma ilamı sonrasında alınan kusur raporu ve tüm dosya kapsamına göre; manevi tazminat talebi yönünden; TBK'nun 56. maddesine göre hakim, ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktarın ödenmesine karar verebilir. Manevi tazminatın belirlenmesinde, meydana gelen sonucun yanı sıra, tarafların kusur durumu, olayın oluş şekli, kaza sonrası yaşanan acı ve ızdırap, tarafların sosyal ve ekonomik durumları nazara alınır.
Somut uyuşmazlıkta, davalıya ait çekicinin park etmenin yasak olduğu otoyolda park alanı dışında kalan bölgede katılım şeridi üzerinde önlemsizce park halinde olduğu, bu nedenle davalı sürücü ...'nın %20 oranında kusurlu olduğu, müteveffa sürücünün ise kısa mesafeden kontrolsüzce şerit değiştirerek katılım şeridine girdiği ve tedbirsizce bu alanda park halinde olan davalı aracına çarptığı olayda %80 oranında kusurlu olduğu anlaşılmış, .... Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/14 Esas sayılı dosyasına kazandırılan İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 20/04/2017 tarihli raporunda da dosyamızdaki rapor ile paralel olarak değerlendirme yapıldığı ve davalı sürücü ...'nın tali, müteveffa ...'ün ise asli kusurlu olduğu tespit edilmiş, söz konusu rapor hükme esas alınmış ve ... hakkında verilen hapis cezası paraya çevrilmiş ve neticede hükmün açıklanması geri bırakılmış ve karar kesinleşmiştir.
Buna göre, davalı sürücü ...'nın kazanın meydana gelmesinde %20 oranında kusurlu olması, tarafların kaza tarihindeki sosyal ve ekonomik gelir durumu, ölenin davacıların eş ve çocukları olması sebebiyle yaşadıkları manevi üzüntünün ağırlığı, davacı .... 'ın küçük yaşta babalarını, .... 'nın da genç yaşta desteği olan eşini kaybetmesi hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, Manevi tazminat zenginleştirme aracı olmamakla beraber, olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi amacıyla MK.nun 4.maddesindeki hak ve nasafet ilkeleri de dikkate alınarak, buna göre MANEVİ TAZMİNAT talebinin kısmen kabulü ile, davacı eş ... için 14.000,00.TL, davacı çocuklar .... ve ... için ayrı ayrı 8.000,00.er TL olarak manevi tazminatın takdiri ile davalı sürücü ... ile işleten ... Madeni Yağ...San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir. Kaza olayı haksız fiilden kaynaklandığından talep gibi manevi tazminata kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.
MADDİ TAZMİNAT TALEBİ YÖNÜNDEN İSE; 25/03/2014 tarihli celsede davacılar vekili, davalı sigorta şirketi ile maddi tazminat yönünden anlaşma sağlanması sebebiyle maddi tazminat talebiyle açtıkları davadan tüm davalılar için feragat ettiklerini belirtmiş, davalı sigorta vekili tarafından sunulan 14/02/2014 tarihli dilekçede de, sulh anlaşması uyarınca avukatlık ücreti ve dava masrafları yönünden anlaşmaya varılması sebebiyle bu hususta hüküm kurulmamasını beyan etmiş ve dilekçe ekine sulh anlaşmasını sunmuştur.
HMK.nın 310. maddesi uyarınca, feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Anılan yasanın 309/2. maddesine göre de, feragatın hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatına bağlı değildir.
Feragat, davayı sona erdiren tek taraflı irade beyanı olup, dava açıldıktan sonra davacılar vekilinin davadan feragat ettiği ve vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunduğu anlaşıldığından maddi tazminat talebi ile açılan davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
A)1-MANEVİ TAZMİNAT TALEBİ ile açılan davanın KISMEN KABULÜ ile,
...'ün vefatı nedeniyle davacı ... için 14.000,00 TL, ... için 8.000,00 TL, ... için 8.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00.TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürünleri Nakliyat Elektronik Gıda Turizm İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. Ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
B)1-MADDİ TAZMİNAT istemi ile açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
C)492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen manevi tazminat üzerinden alınması gerekli 2.049,30.TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 546,50.TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.502,80.TL'nin davalı ... ve davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürün...San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
Ç)Karar ve ilam harcından mahsup edilen 546,50.TL peşin harcın davalı ... ve davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürün...San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine,
D)Davacılar tarafından yapılan 24,30.TL başvurma harcı, 3,75.TL vekalet harcı, 484,30.TL tebligat ve toplu müzekkere gideri ve 2.250,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere ile bozulan karar sonrası yapılan 166,65.TL posta ve davetiye gideri olmak üzere toplam 2.929,00.TL yargılama giderinin davada ret ve kabul oranına göre 878,70. TL'sinin davalı ... ve davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürün... San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin giderin davacılar üzerinde bırakılmasına,
E)Davacılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen manevi tazminat üzerinden her bir davacı yönünden hesap edilen ... yararına 4.080,00.TL vekalet ücretinin, davacı ... yararına 4.080,00.TL ve davacı ... yararına 4.080,00.TL vekalet ücretinin davalı ... ve davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürün...San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine,
F)Davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürün... San. Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kısmen red edilen manevi tazminat üzerinden her bir davacı yönünden reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 4.080,00. TL vekalet ücretinin davacı ...'den, 4.080,00.TL vekalet ücretinin davacı ...'den ve 4.080,00. TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı ... Madeni Yağ. Ulaşım Petr. Ürün... San. Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
G)HMK'nun 333. ve GAT'nin 5. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansı ile delil avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Ğ)Davacı ile davalı sigorta şirketi sulh olmakla maddi tazminat yönünden taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair; davacılar vekilinin yüzüne karşı davalılar vekili ile davalı ...'nın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 03/11/2021
Katip .....
¸e-imzalıdır.
Hakim....
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸