T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/548 Esas - 2022/247 karar
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/548
KARAR NO: 2022/247
HAKİM : ...
KATİP: ....
DAVACILAR :....
VEKİLİ.....
DAVALI ....
DAVA: Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/09/2021
KARAR TARİHİ: 19/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/04/2022
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacılar vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacıların desteğinin ayrıntıları dava dilekçesinde yazılı bulunan trafik kazası sonucunda öldüğünü belirterek davacı ... için 1.000,00 TL, davacı ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, başvuru dava şartının yerine getirilmediğini, sigortalılarının kusurunun bulunmadığını, kusur durumunun tespitinin ve tazminat hesabının genel şartlar dikkate alınarak kayıtlı aktüer tarafından yapılmasının gerektiğini, faiz talebinin yerinde olmadığını, tazminata hükmedilmesi halinde hatır taşıması indiriminin yapılmasının gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazası sonucunda ölüm nedenine dayalı destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesine yöneliktir.
Zararın tespitine ve ödenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü, Özel durumlar - Ölüm ve bedensel zarar - Ölüm başlıklı 53/1. maddesi "Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." hükmünü, Belirlenmesi başlıklı 55/1. maddesi "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz." hükmünü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Maddi ve manevi tazminat başlıklı 90/1-b maddesi "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; Destekten yoksun kalma tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak, hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmünü, 90/2. maddesi "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Sakatlık Tazminatları Hesaplanması başlıklı ek-2'nin 4/1. maddesi "Hesaplamalarda esas alınacak iskonto oranı, %1,65’dir." hükmünü içermektedir.
Zorunlu mali sorumluluk sigortası, motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin yaralanmasına veya ölümüne yada bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve kanun gereği yapılması zorunlu olan sorumluluk sigortası türüdür ve sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır.
Tazminat - zarar miktarının hesap yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, işleten ve sürücü ile sigorta şirketi hakkında açılan maddi tazminat davalarının temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay dairelerinin değişen ve yerleşik hale gelen kararları uyarınca tazminat hesabında bakiye yaşam süresinin belirlenmesinde kaza tarihi dikkate alınmaksızın TRH-2010 olarak adlandırılan yaşam tablosunun kullanılmasının gerektiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 26/04/2016 tarihinde yapılan değişiklikler sonrasında Yargıtay dairelerinin vermiş olduğu kararların kanunun yürürlük tarihinden önce meydana gelen kazalarda prograsif rant olarak adlandırılan (% 10 artırım - eksiltim) yöntemin, kanunun yürürlük tarihinden sonra meydana gelen kazalarda ise kanunda yapılan değişiklik dikkate alınarak genel şartlar ile belirlenen yöntemin (1,8 teknik faiz) uygulanmasının gerektiği yönünde olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, Yargıtay'ın yerleşik kararları ile kanunların geçmişe yürüyemeyeceği ilkesi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 19/06/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren değişikliğin geçmişe yürüyeceğine ilişkin bir hükmün bulunmaması, teminat limitinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan tablolar uyarınca kaza tarihi itibari ile belirlenmesi, desteğin gelirinin de kaza tarihindeki geliri olarak tazminat hesaplamasında dikkate alınması, desteğin geliri ile poliçe teminat limiti kaza tarihi dikkate alınarak belirlenirken tazminat hesaplamasının poliçenin düzenlenme tarihi itibari ile yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılmasının kendi içinde çelişkiye neden olması karşısında 19/06/2021 tarihinden önce meydana gelen kazalara ilişkin davalarda prograsif rant usulünün, bu tarihten sonra meydana gelen kazalara ilişkin davalarda ise kanun ile yürürlüğe konulan ve 04/12/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle belirlenen usulün (1,65 teknik faiz) uygulanmasının gerektiği anlaşılmıştır.
Destek kavramı, başkalarının geçimini eylemli ve düzenli olarak sağlayan veya geçimlerine katkıda bulunan yada ileride geçimini sağlaması veya geçimine katkıda bulunması kuvvetle muhtemel olan kişi olarak tanımlanabilir. Destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi ifade etmemektedir. Ancak, eşlerin birbirlerine veya çocuklarına, çocukların ise anne ve babalarına destek olması gerek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerinden, gerekse örf ve adet hukukundan kaynaklanan bir yükümlülüktür.
Davacılar vekili 08/03/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava konusu destekten yoksun kalma tazminatı talebini davacı ... için 102.759,67 TL, davacı Hatice KARACAN için 118.886,44 olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır.
Toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, 26/06/2021 tarihinde davacıların desteği Gizem KARACAN'ın yolcu olarak bulunduğu, davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen 06 AGA 234 plaka sayılı aracın dava dışı 27 JF 496 plaka sayılı çekici ile çekiciye bağlı 63 AR 855 plaka sayılı dorseye çarpması ile meydana gelen trafik kazasında öldüğü, kızlarının ölümü nedeniyle davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığı, dosyaya getirilen poliçe örneğine göre desteğin ölümüne neden olan 06 AGA 234 plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği ve teminat limitinin 430.000,00 TL olduğu, dava öncesinde yapılan başvuruya rağmen davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi olabilecek herhangi bir gelirin bağlanmadığının bildirildiği, kusura yönelik alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu kazada desteğin yolcu olması nedeniyle kusurunun bulunmadığı, desteğin yolcu olarak bulunduğu davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen 06 AGA 234 plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, diğer araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı, aktüer bilirkişi tarafından yukarıda açıklanan yönteme uygun olarak TRH-2010 yaşam tablosu kullanılmak ve 1,65 teknik faiz uygulanmak suretiyle düzenlenen rapora göre davacı ...'ın talep edebileceği destekten yoksun kalma zararının 102.759,67 TL, davacı Hatice KARACAN'ın talep edebileceği destekten yoksun kalma zararının 118.886,44 TL olduğunun tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı, trafik kazasında ölenin desteğinden yoksun kalan davacıların taleplerinin poliçe teminatı kapsamında davalı sorumluluğunda bulunduğu, ölenin yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün ölenin arkadaşı olduğu, taşımanın ücret karşılığı yapıldığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir belge ve belgenin sunulmadığı, bu hali ile de taşımanın hatır taşıması niteliğinde olduğu ve zarardan Yargıtay'ın yerleşik kararları uyarınca % 20 oranında hatır taşıması indiriminin yapılmasının gerektiği, davacılar tarafından davalıya yapılan başvurunun 26/07/2021 tarihinde davalıya posta yolu ile iletildiği ve takip eden 8. iş günü olan 06/08/2021 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin ve davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığının bulunması nedeniyle her bir davacı yönünden hükmedilen miktar dikkate alınarak vekalet ücretinin ayrı ayrı belirlenmesinin gerektiği anlaşıldığından destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davanın hatır taşıması indirimi yapılarak kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1) Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı ... için 82.207,74 TL, davacı Hatice KARACAN için 95.909,15 TL destekten yoksun kalma tazminatının poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile temerrüt tarihi olan 06/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek YASAL FAİZİ İLE BİRLİKTE DAVALIDAN ALINARAK AYRI AYRI DAVACILARA ÖDENMESİNE, hatır taşıması indirimi nedeniyle fazlaya ilişkin talebin reddine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 12.167,16 TL harçtan, dava açılışında alınan 59,90 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 3.751,10 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.811,00 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 8.356,16 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacıların yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30 TL peşin harç, 3.751,10 TL ıslah harcı, 59,30 TL başvurma harcı, 36,60 TL posta ve tebligat ücreti, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.706,30 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACILARA VERİLMESİNE,
5) Davacıların vekil ile temsil edildikleri anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... için hesaplanan 11.487,01 TL ile davacı Hatice KARACAN için hesaplanan 13.061,37 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACILARA VERİLMESİNE,
6) Hatır taşıması nedeniyle takdiri indirime dayalı olarak kısmen kabul kararı verilmiş olması nedeniyle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/04/2022
Katip ...Hakim ...
e - imzalıdıre - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.