T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/572 Esas
KARAR NO: 2021/653
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVALI : HASIMSIZ -
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 11/10/2021
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
KARAR YAZMA TARİHİ: 19/10/2021
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ...Çankaya Ankara Şubesi.... IBAN numaralı hesaba ait 0034476 çek seri numaralı 10/10/2021 vade tarihli 50.000 TL bedelli çekin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, müvekkilinin elinde bulunduğu sırada çalındığını veya kaybolduğunu, çekin kötüniyetli üçüncü kişilerin ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını iş bu nedenle çek üzerine ödeme yasağı konulması ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile çekin kayıp nedeniyle iptaline ve zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık çekin zayi nedeniyle iptaline ilişkin şartların oluşup oluşmadığına ilişkindir.
Davaya konu çekin zayi nedeniyle iptali davası, TTK'nun 651 vd. maddeleri ile TTK'nun 818/s bendi delaletiyle TTK'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 757/1 maddesi "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle dava açılabilmesi için, öncelikle evrakın kıymetli evrak vasfında olması gereklidir. Ayrıca evrakın kıymetli evrak olması tek başına yeterli olmayıp davanın da TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir. Evrakın kıymetli evrak vasfında olmaması yahut kıymetli evrak olmasına rağmen talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamaz. Ayrıca çek iptali davası açılabilmesi için TTK'da belirtilen hukuki yararların olması gerekir. Yasanın aradığı hukuki yarar ise, Keşidecinin, kaybolan kıymetli evrak yerine yenisinin düzenlenerek verilmesini yahut, bedelin ödenmesi talep etmektir. Keşidecinin çekleri bankaya ibraz edememesi hamil olduğunu belirten kişiye zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı vermez. (Yargıtay ... HD'nin 2015/9692 E. 2016/4295 K. Sayılı 18/04/2016 T.)
Eldeki davaya gelince; davacı vekili müvekkilinin, söz konusu çekin hamili olduğunu belirtmesine rağmen dava konusu çek nama yazılı olarak düzenlenmiş olup davacı tarafın meşru hamil olduğuna dair çekin ön veya arka yüzünde çekin namına yazılan lehdar tarafından davacı tarafa ciro edildiğine dair bir kayıt bulunmamaktadır. Evrakın kıymetli evrak vasfında olmaması yahut kıymetli evrak olmasına rağmen talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamaz. Ayrıca çek iptali davası açılabilmesi için TTK'da belirtilen hukuki yararların olması gerekir.
Bu kapsamda, davacı vekilinin dava dilekçesi ve ekindeki çek fotokopisine göre,... İnşaat Şirketi adına nama yazılı olarak keşide edilen dava konusu çekin ön ve arka yüzünde davacı şirketin hamil olduğuna dair bir ciroya rastlanmamış olup söz konusu çek davacıya hukuki manada hamil sıfatıyla verilmediği anlaşılmaktadır.
Çek zayi davasının TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir. Yasada düzenlemeyen bir hususta kanuna karşı hile oluşturacak şekilde dava açılamaz. Bu nedenle ciro silsilesi yoluyla meşru hamil olmayan kişi TTK'nun 652 ve 757 maddesi çerçevesinde, dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılma giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince Kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, dosya üzerinden davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸