T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/684 Esas - 2021/816
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/684 Esas
KARAR NO: 2021/816
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACILAR: 1- ...
DAVALI: ......
DAVA: Mirasın Hükmen Reddi (Terekenin Borca Batık Olduğunun Tespiti)
DAVA TARİHİ: 26/11/2021
KARAR TARİHİ: 01/12/2021
KARAR YAZMA TARİHİ: 02/12/2021
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;
Davacıların babalarının 20/03/2020 tarihinde vefat ettiğini, davacıların annesi olarak müteveffanın herhangi bir mal varlığı bulunmadığından ve borçlarının çokluğu nedeniyle 06/07/2020 tarihinde Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak ölen eşinden kalan mirası reddettiğini, ancak reşit olmayan çocuklarının şamil olacağı düşüncesiyle ayrıca mirasın reddi beyanında bulunmadığını, davacının ölen eşi müteveffadan dolayı çocukları adına velayeten olarak açtığı dava dilekçesinde müteveffa eşinin herhangi bir mal varlığının bulunmadığını, davalı tarafından haciz varakasına konu icra takibi yapıldığını, ancak davacılar nezdinde böyle bir takip yapılması hukuka aykırı olduğunu, velayeti altında bulunan davacı çocuklarından istenemeyecek bir borç nedeniyle mağduriyet oluşmaması için davacı çocukları bakımından Mirasın Hükmen Reddinin (Terekenin Borca Batık Olduğunun ) tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Görev kamu düzenini ilgilendirdiğinden, öncelikle ön inceleme tensip aşmasında değerlendirildiğinden buna göre davalı tarafa usul ekonomisi ilkesi gözetilerek tebligat yapılmamıştır.
Dava, Mirasın Hükmen Reddine (Terekenin Borca Batık Olduğunun Tespiti) ilişkindir.
Her dava görevli mahkemede açılması gerekir. Görev kamu düzenine ilişkin olup re'sen incelemesi gerektiğinden, görev hususu, yetki hususundan önce geldiğinden mahkememiz tarafından dava dosyası öncelikle görev hususu yönünden değerlendirilmiştir.
Mirasın hükmen reddi davaları bakımdan Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK. md. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca TMK'nun velayet, vesayet ve miras hükümlerinin uygulanmasına ilişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması zorunludur.
Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hakime aittir (HMK.m.33). Dava dilekçesi içeriğine göre dava, ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczinin tespiti isteğine ilişkindir (TMK 605/2 m.). Gerek 743 sayılı Medeni Kanunda, gerekse 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda bu tür uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu konusunda bir düzenleme bulunmamaktadır. 23.12.1942 gün ve 24/29 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre, mirasın hükmen reddi davasında görevli mahkeme borç miktarına göre belirlenir. Davanın açıldığı tarihten önce yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemesinin görevinin tayin ve tespitinde dava konusunun değeri ve miktarı ölçüsünü kaldırmış, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda, görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır (HMK m. 2/1).
Kanunda bu konuda aksine bir düzenleme bulunmadığına göre, HMK’nun yürürlüğe girmesinden sonra açılacak terekenin borca batık olduğunun tespitine ilişkin davalarda davanın değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
Görev, kamu düzenine ilişkin olup, Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. ( Yargıtay ....Hukuk Dairesinin 2017/5912 Esas, 2021/1810 Kararı)
Bu davanın tereke alacaklılarına karşı açılması gerekir. (28.12.1942 tarihli 24/29 sayılı YİBK) Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgâhı mahkemesidir. TMK'nın 605/2 maddesi gereğince bu tür davalar için özel bir yetki belirlenmemiştir. O halde, kesin yetki söz konusu olmayıp, davanın HMK'nın 9. maddesindeki genel yetki kuralına göre belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay ... Dairesinin 2021/9223 Esas, 2021/11929 Kararı)
Bu durumda, yukarıda değinilen nedenlere göre, Mirasın Hükmen Reddi (Terekenin Borca Batık Olduğunun Tespiti) davası, genel mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, davanın ANKARA Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu kapsamda mahkememizin görevsizliğine, HMK'nın 114/c,115/2.maddelerine göre dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, dava dosyasının görevli ANKARA Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- Uyuşmazlığın genel mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
3-Tarafların, görevsizlik kararına karşı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-Yargılama giderlerinin HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair; dosya üzerinden tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/12/2021
Katip ......
¸e-imzalıdır.
Hakim ......
¸e-imzalıdır.