T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
... "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/702 Esas
KARAR NO : 2024/371
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/12/2021
KARAR TARİHİ : 15/05/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 16/05/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili ile davalı taraf arasında dilekçelerinde sunmuş oldukları yaklaşık 20 dönümlük bir alana ait tüm peyzaj işlerine konu, 458.371,00 TL + KDV değere göre bedelli eser sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, sözleşmeye göre işe başladıklarını, dilekçe ekindeki sunmuş oldukları listede yer alan tüm işleri davacı müvekkilinin yapmış olduğunu, buna ilave olarak iki adet kamelya ve dört adet fitness aletleri yapılmış olup montajının gerçekleştirildiğini, yapılacak ticari defter ve kayıtlar ile tanık anlatımlarıyla bu durumun sabit olacağını, davalı tarafın konutları 2015 yılında teslim etmesi gerekirken inşaat tesliminin 2019 yılına kadar sarkıtmış olduğunu, davacı müvekkiline yapması gereken ödemeleri zamanında yapamadığını, davacı müvekkiline maddi ve manevi yönden zor duruma düşürdüğünü, müvekkili tarafından kesilen faturaları dahi kabul etmeyen davalı taraf zor durumda bulunduğunu, tüm süreçleri sadece peyzaj işlerinden sorumlu olan müvekkiline yıkmaya çalışmış olduğunu, müvekkiline ait taşınmazı teminat olarak üzerine alan davalı şirket yetkilisinin işin bitiminden sonra da taşınmazı müvekkile devretmemiş olduğunu, müvekkili davacının taahhüt işin büyük bir oranın tamamlanmasına rağmen davalı yanca bahaneler üretilerek işin bazı bölümlerinin başkalarına yaptırılması ile de karşı karşıya kalındığını, eksik kalan işler ise davalı tarafından müvekkiline yaptırılmamış olup müvekkilini kusurlu gibi gösterilmeye çalışıldığını, sözleşme bedeli ortadayken müvekkiline yalnızca 91.000,00 TL gibi bir rakam üzerinden ödeme yapıldığını, tüm kalemlerin birim fiyatlarının arttığını, müvekkiline yaklaşık 700.000 TL 'ye dayanan maliyetlere rağmen taraflar arasında bu maliyete ilişkin yeni bir değer belirlenmemiş olduğunu, yapılacak keşif, bilirkişi incelemesiyle yeniden belirlenmesi gerektiğini, arabuluculuğa başvurduklarını, sonuç alamadıklarını, buna göre şimdilik 1.000,00 TL'nin eksik ödenen sözleşme bedelinin davalıdan tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildiren çağrı kağıdı tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap vermemiştir.
Davalı vekili duruşmadaki beyanında; davacı taraf Davasını ıspat edemediğini. Ticari defterler kapsamı dışında bir iş yapılmadığının tespit edilmiş olduğundan. Davanın reddini savunmuştur.
Davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu sözleşmeye göre sözleşmede davacı tarafın kaşesi ile birlikte ... Fidancılık ve Peyzaj - ... olarak kaşesi bulunduğundan taraf sıfatı mahkememiz tarafından resen değerlendirmek durumunda bulunduğundan sözleşmenin tarafı olan diğer üçüncü kişinin adi ortaklık olarak açılan davada muvafakatının bulunması gerektiğinden yada davada taraf olması gerektiğinden davacı tarafın belirtilen ... Fidancılık ile ilgili olarak davaya muvafakatını getirmesi için süre verilmiş olup bu kapsamda 13/03/2023 tarihli kimlik tespitli beyan dilekçesi ile ... (... Fidancılık ve Peyzaj ) tarafından davacı Naci İLHAN (Toprak Ana Peyzaj Fidancılık Çevre Düzenleme ) aralarındaki devir sözleşmesine göre davaya muvafakat ettiğine dair devir sözleşmesi ve muvafakatname dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Nitelikli Hesap Uzmanı ... ... ... ... ... ... 'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04/07/2022 tarihli raporda: Dosya kapsamı, davacıya ve davalıya ait ticari defter kayıtları ve belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; Davacı tarafın ve davalı tarafın ticari defterlerinin usul yönünden belirli kanuni şartları tam olarak taşıdığını, Davalı tarafın ticari defter kayıtlarına göre ( deftere işlenen iki fatura toplamı 73.159,53 bakımından) davalının davacıdan 21.840,47-TL asıl alacaklı olduğunu, Ancak teknik inceleme kısmında yapılan işlerin toplam bedeli 169.610,00 TL olarak hesaplanmış olduğu, bu bedel nazara alındığında davacının 50.000,00 TL lık çek nazara alınmaksızın yapılan hesaplamada bakiye alacağının 74.610,00 TL olarak hesaplandığı, 50.000,00 TL lık çekin de davacıya yapılan ödeme olarak kabulü halinde davacının bakiye alacağı 24.610,00 TL olarak hesaplanacağını, Davacının sözleşmede isminin yer almadığı , sözleşmenin ... Fidancılık Peyzaj firması ile yapılmış olduğu, ancak defter kayıtlarında davacı ve davalı arasında ticari ilişki olduğu tespit edildiği, deftere yansıyan ilişkinin dava konusu sözleşmeye ilişkin olup olmadığının anlaşılamadığı hususları mahkemenin dikkatine sunularak Gerek tarafların beyanları gerekse dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler üzerinde ve yerinde yapılan yapılan teknik inceleme ve defter incelemesi sonucunda izah edildiği üzere görüş ve kanaatine varılmıştır.
BİLİRKİŞİ HEYETİNİN RAPORUNA TARAF VEKİLLERİ TARAFINDAN İTİRAZ EDİLMESİ ÜZERİNE BİLİRKİŞİ HEYETİ TARAFINDAN DÜZENLENEN 09/01/2023 TARİHLİ EK RAPORDA ÖZETLE; Davacı Toprakana Fidancılık yukarıda yaptığı işi irsaliye, çalışanlara ait liste, nakliye faturası vs ile kanıtlayacağını belirtmesine rağmen dosya kapsamına belge sunulmadığını, Teknik inceleme kısmında yapılan işlerin toplam bedeli 169.610,00.TL olarak hesaplandığı nazara alındığında davacının 50.000,00 TL lık çek nazara alınmaksızın yapılan hesaplamada bakiye alacağının 74.610,00 TL olarak hesaplandığı, 50.000,00 TL'lık çekin de davacıya yapılan ödeme olarak kabulü halinde davacının bakiye alacağı 24.610,00. TL olarak hesaplanacağı sonucuna varılmıştır.
Davalı tarafın 3. Kişilere yaptırdığı ve sözleşme konusu işle ilgili belgeler sunması itiraz kapsamında BİLİRKİŞİ heyeti TARAFINDAN DÜZENLENEN 07/07/2023 TARİHLİ EK RAPORDA ÖZETLE;Teknik inceleme kısmında yapılan işlerin toplam bedeli 169.610,00 TL olarak hesaplandığı nazara alındığında 50.000,00 TL lık çekin de davacıya yapılan ödeme olarak kabulü ile davalıya yapılan toplam ödeme tutarının (15.000+25000+55000+50000=)145.000,00-TL olmasından dolayı davacının bakiye alacağının (169.610,00- 145.000,00?=) 24.610,00 TL olarak hesaplanacağı, ancak davalının 3. Kişilere yaptırdığı ve sözleşme konusu ile ilgili olduğuna kanaat getirilecek işlerle ilgili yaptığı toplam 43.500,00-TL iş bedelinin kabulü halinde davacının (24.610,00 - 43.500,00=) -18.890,00-TL davalıya borcu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan 15/11/2023 Tarihli TALEP ARTTIRIM dilekçesinde İkame Edilen davada Islah hakları saklı tutarak taleplerinin 19.000. TL Artırarak 20.000,00 TL 'ye Yükselttiklerine, Yine davacı vekili dosyaya sunduğu 08/01/2024 tarihli ISLAH DİLEKÇESİNDE, İkame edilen davada dava değerini Islah ederek 20.000,00.TL'den 30.000,00.TL Islah ettiklerini beyan etmiş olup talep arttırım ve ıslah harç makbuzlarını dosyaya sunmuştur. Davacı vekilinin talep artırım ve ıslah dilekçeleri davalı vekiline tebliğ edilmiştir.
Davalı vekilinin, davacı vekilinin sunduğu talep artırım ve ıslah dilekçesine karşı ileri sürdüğü itirazı üzerine, mahkememizin 10/01/2024 tarihli duruşmada ara karar ile; davacı tarafın dava dilekçesi incelendiğini, dilekçenin 5. Bendinde müvekkilinin yaklaşık 700 Bin TL maliyete rağmen taraflar arasında bu maliyete ilişkin yeni bir değer belirlenemediğini, yapılacak keşif ile belirlenmesi gerektiği şimdilik 1000 TL'lik şeklinde eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası açtığı, Yargıtay içtihatlarına göre bir davanın kısmı veya belirsiz alacak davası açılıp açılmadığının dava dilekçesinin okunmasıyla tespiti gerektiğinden buna göre davanın belirsiz alacak davası olduğu , bu nedenle belirsiz alacak davalarında bir kereye mahsus talep artırım dilekçesi ile ıslah yapılabileceğinden davalı vekilinin bu konudaki itirazlarının REDDİNE, dava belirsiz alacak davası olarak kabul edildiğinden zaman aşımı itirazının da REDDİNE, karar verilmiştir.
Davacı taraf bilirkişi raporlarına itiraz ve talep artırım dilekçesindeki beyanlarında sözleşme hükümlerine göre 59 kalem bitki -çiçek -ağaç bedelleri olarak 99.812,00 olup bu kalemlere yönelik bilirkişi raporlarında herhangi bir değerlendirmede bulunmadığı belirtilmiş olup bilirkişilerde 09/01/2023 tarihli raporlarının sonuç kısmında davacı Toprakana Fidancılık yaptığı işe ilişkin irsaliye, çalışanlara ait liste ve nakliye faturası v.s ile bu kanıtlayacağı belirtilmesine rağmen dosya kapsamında belge sunulmadığı belirtilmesi üzerine bu kapsamda Davacı dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olduğundan yemin delilline başvuracaklar ise hangi hususta yemin yaptıracaklarını bildirmeleri için mahkememizin 10/01/2024 tarihli duruşmanın 3.nolu ara kararı ile davacı vekiline 2 haftalık süre verilmiş olup davacı vekili yemin metnini dosya sunması üzerine davalı şirket vekiline tebliğ ile beraber şirketin temsilcisinin duruşmada hazır edilmiş olup davacı tarafın YEMİN teklifini kabul etmiştir.
Davalı şirket temsilci ...'ın duruşmada alınan yeminli beyanında: " Her ne kadar davacı vekili tarafından yemin metni sunulmuş ise de sunulan yemin metninde "Davalının tarafı olduğu dava konusu eser sözleşmesi kapsamında yapılması öngörülen 59 kalem iş ve bitki ile 2 Adet Kamelya ve 4 Adet Fitness aleti yapımı işinin sözleşmenin yüklenici tarafı olan davacı Naci İlhan veyahut sözleşmenin devralındığı ... Fidan ve Peyzajcılık tarafından hiçbir peyzaj ürününün getirilip teslim edilmediğine ve iş ve işlemlerin tamamının veya bir kısmının, özellikle peyzaj işlemlerinin yapılmadığına" yemin etmem istenilmiş ise de ticari defter ve kayıtlarda yapılan incelemeler kapsamındaki işler yapılmıştır. Şirketimizin Ticari defterlerde belirtilen işler yapılmıştır. Bunun dışında başkaca işler yapılmamıştır. Ayrıca peyzaj işlemlerine ilişkin bir tane çiçek gerekse bir tane ağaç bile dikmediler. Hiçbir peyzaj ürünü teslim etmediler ve dikmediler. Sadece numune ağaç getirdiler. Onuda dikmediler. Getirdikleri yerde kurudu . Bu hususta yemin ederim, yeminde ısrarlıyım. Şirkete borcum kalmamıştır, yeminimi ve beyanlarımı tekrar ederim." şeklinde yeminli beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacak davasına ilişkindir.
TBK'nın 474.maddesinde, "iş sahibi, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları var ise buna uygun bir süre içerisinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Taraflardan her biri giderini karşılayarak eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Eksik ve ayıplı iş kavramları birbirinden farklıdır. Eğer yapılan işin eksik olduğu kabul edilir ise, eserin teslimde yapılacak muayene ve ihtara gerek kalmaksızın zaman aşımı süresi içerisinde bunun her zaman talep edilebilmesi mümkündür. Oysa ayıplı mal söz konusu ise, TBK 474.maddesi gereği iş sahibi eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirerek ayıpları var ise bunu uygun bir süre içerisinde yükleniciye bildirmek zorundadır. İş sahibi TBK 474.maddede açıklanan süre içerisinde açık ayıplar nedeniyle muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmez ise yüklenici sorumluluktan kurtulur. Bununla birlikte gizli ayıplar nedeniyle yüklenicinin sorumluluğu devam eder.
Somut olayda, davalı iş sahibi tarafından iddia olunan eksik işlerin davacı tarafa bildirilmesi yapıldığı iddia edilen eksik işlerin mahkeme vasıtası ile tespit ettirilmesi gerektiği davalı tarafça yüklenici davacı firmaya her hangi bir bildirimde bulunmadığı anlaşılmış olup Davalı taraf TBK 474. madde yer alan bildirim zorunluluğunu yerine getirmemiştir.
Her ne kadar davalı tarafça eksik ve ayıplı işlerin kendileri tarafından yaptırıldığı iddia edilmiş ise de, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları gereğince eser sözleşmesinde sözleşme konusu imalatların o sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir. Karinenin aksini ispat yükümlülüğü iş sahibine aittir. Eserin tesliminden sonra eksik ve ayıplı işler tutanak veya raporla belirlenmiş ise eksik ve kusurların da iş sahibince giderildiği karine olarak kabul edilir, bu karinenin aksini ispat yükümlülüğü de yükleniciye aittir. Somut olayda işlerin davalı tarafından eksik ve ayıplı olarak alındığına dair bir tutanak yada tespit raporu alınmamıştır. O halde ispat yükü davalıdadır. davalının 3. Kişilere yaptırdığı ve sözleşme konusu ile ilgili olduğu iddiası ile dosyaya sunduğu belgeler, para makbuzu olup sonradan tek taraflı olarak düzenleneceğinden, fatura niteliğinde olmayıp eksik işlerinin davalı tarafça ilgili mahkemeden yaptırılmış bir tespit raporu sunmadığı gibi yazılı deliller ile ispat etmemiştir.
Ayrıca davacı taraf bilirkişi raporlarına itiraz ve talep artırım dilekçesindeki beyanlarında sözleşme hükümlerine göre 59 kalem bitki -çiçek -ağaç bedelleri olarak 99.812,00.TL olup bu kalemlere yönelik bilirkişi raporlarında herhangi bir değerlendirmede bulunmadığı belirtilmiş olup bilirkişilerde 09/01/2023 tarihli raporlarının sonuç kısmında belirtikleri üzere, davacı Toprakana Fidancılık yaptığı işe ilişkin irsaliye, çalışanlara ait liste ve nakliye faturası v.s ile bu kanıtlayacağı belirtilmiş olup davacı tarafın bu kapsamda belge sunmaması üzerine davacı tarafa dilekçesinde dayandığı yemin delili hatırlatılmış olup davacı taraf yemin metni sunması üzerine, davalı tarafta yemini teklifini kabul etmesi üzerine mahkememizin 20/03/2014 tarihli duruşmasında davalı şirketin temsilcisi ... yeminli beyanında; ticari defter ve kayıtlarda yapılan incelemeler kapsamındaki işler yapılmıştır. Şirketimizin Ticari defterlerde belirtilen işler yapılmıştır. Bunun dışında başkaca işler yapılmamıştır. Ayrıca peyzaj işlemlerine ilişkin bir tane çiçek gerekse bir tane ağaç bile dikmediler. Hiçbir peyzaj ürünü teslim etmediler ve dikmediler. Sadece numune ağaç getirdiler. Onuda dikmediler. Getirdikleri yerde kurudu . Bu hususta yemin ederim, yeminde ısrarlıyım. Şirkete borcum kalmamıştır, yeminimi ve beyanlarımı tekrar ederim. Şeklinde beyanda bulunulmuş olup davacı taraf peyzaj işlerine yönelik 59 kalem bitki -çiçek -ağaç bedellerini yasal deliller ile ispat edememiştir.
Hal böyle olunca bilirkişi kurulundan dosya kapsamında alınan raporlar ile yukarıda yapıla açıklamalar ile birlikte davalı şirket temsilicisinin davacı tarafın hiçbir peyzaj ürünü teslim etmediği konusundaki yemini birlikte davalının 3. Kişilere yaptırdığı ve sözleşme konusu ile ilgili olduğu iddiası ile dosyaya sunduğu belgeler, para makbuzu olup sonradan tek taraflı olarak düzenleneceğinden, fatura niteliğinde olmayıp eksik işlerinin davalı tarafça yapıydığında dair bir tutanak veya ilgili mahkemeye yaptırılmış bir tespit raporu sunmadığı davalı tarafından eksik ve ayıplı olarak alındığına dair bir tutanak yada tespit raporu alınarak dosyaya sunulmamıştır. Usulüne uygun olarak yazılı deliller ile ispat edilememiş olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi kurulundan alınan 04/07/2022 ile 09/01/2023 tarihli raporlarda belirtildiği gibi; Davacı Toprakana Fidancılık yukarıda yaptığı işi irsaliye, çalışanlara ait liste, nakliye faturası vs ile kanıtlayacağını belirtmesine rağmen dosya kapsamına belge sunulmadığını, Teknik inceleme kısmında yapılan işlerin toplam bedeli 169.610,00.TL olarak hesaplandığı nazara alındığında davacının 50.000,00 TL lık çek nazara alınmaksızın yapılan hesaplamada bakiye alacağının 74.610,00 TL olarak hesaplandığı, 50.000,00 TL'lık çekin de davacıya yapılan ödeme olarak kabulü halinde davacının bakiye alacağı 24.610,00. TL olarak hesaplandığı belirtilmiş olup bilirkişilerin bu raporları denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatiyle davacı vekilinin dava, talep artırım ve ıslah dilekçeleri de dikkate alınarak, bu kapsamda açılan davanın kısmen kabulü ile, toplam 24.610,00.TL Alacağın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1)Davanın KISMEN KABULÜ İLE, toplam 24.610,00.TL Alacağın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.681,11.TL karar ve ilam harcının, dava açılışında alınan 59,30.TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan tamamlama ve ıslah harcı 501,00.TL olmak üzere toplam 560,30.TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 1.120,81.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00.TL arabuluculuk ücretinin, 237,16.TL'sinin DAVACIDAN; 1.082,84.TL'sinin DAVALIDAN alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30.TL başvurma harcı, 379,00.TL tebligat ücreti, 5.250,00.TL bilirkişi ücreti, toplamı 5.688,30.TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.666,30.TL'si ile dava açılışında alınan 59,30.TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 501,00 TL tamamlama ve ıslah harcı toplamından oluşan 5.226,60.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından red edilen miktar üzerinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesine uyarınca hesaplanan 5.390,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kabul ve red edilen dava değeri karar tarihi itibariyle istinaf kesinlik sınırı olan 28.250,00.TL.nin altında olduğundan HMK'nin 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunda usulen anlatıldı 15/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸