T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/723 Esas - 2022/760
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/723 Esas
KARAR NO: 2022/760
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI :....
DAVALILAR : ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/12/2021
KARAR TARİHİ: 18/11/2022
KARAR YAZMA TARİHİ: 16/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı Vekili Dava Dilekçesinde; müvekkili kurum 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın aldığını, şirketler ile müvekkil kurum arasında imzalanan sözleşmeler gereği her türlü işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, dava dışı ... ın müvekkil idare bünyesinde ihale ile özel güvenlik hizmetlerinde bulunan davalı şirketler bünyesinde çalışan bir işçi olduğunu, söz konusu şirketler ile müvekkil kurum arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerin ilgili maddeleri, 4875 sayılı İş Kanununun 2/6. Maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 162-168 maddeleri uyarınca müvekkil kurum tarafından ...' a ödenen bedelin davalı şirketler tarafından müvekkil kuruma ödenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 4.967,50 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faizi ile birlikte sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ise avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalılar Vekili Cevap Dilekçesinde; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu Ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesi de bulunmadığını, ihbar ve bildirimde bulunmadığını, müvekkil şirket ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkil şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkilime rücu imkanı bulunmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan dava dışı işçinin davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmiş, taraflar arasındaki yetki şartı ile mahkememiz yetkili kılınmış olduğundan yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; mahkememizin yetkisi, zamanaşımı, davalıların davacının yapmış olduğu ödemelerden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler miktarları ve sorumluluklarının nitelikleri, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: Uyuşmazlığa konu dava dışı işçinin sicil dosyası ve SGK kayıtları dosyamıza kazandırılmıştır.
Davalılar ile imzalanan sözleşme ve ekleri, dava dışı işçiyle imzalanan arabulucu anlaşma belgesi ve buna istinaden yapılan ödemeye dair dekont, hesap cetveli suretleri davacı vekili tarafından dosyamıza delil olarak sunulmuştur.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi Fatma Bektaş 28/07/2022 tarihli raporunda; davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı Şirketler asında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, Mahkemenin taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda: dava dışı işçi Veysel Yıldırım ile ilgili Arabuluculuk Anlaşma Tutanağına istinaden davacı tarafından 08.08.2019 tarihinde (2.822,70 TL ihbar tazminatı 1/2 si, 17354.60 TL kıdem tazminatı ve 382.93 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere) toplam 20.560,23 TL ödemenin, 20.560,23 TL'sini, davalılar ... ... Ltd. Şti - ... ... Ltd. Şti'den müteselsilen 10.733,04 TL, ... ... Ltd. Şti'den 766,65 TL, davalılar ... ... Ltd Şti - S.T.K. ... Ltd. Şti'den müteselsilen 3.107,47 TL, davalı ... ... Ltd Şti'den 5.953,07 TL, rücuan tazminini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan işçi yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez. Bu çerçevede davalılar ile imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer almadığı, davalıların İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla ve davalılarla akdedilen sözleşmelerde belirtildiği üzerine işçi alacaklarından alt işverenlerin sorumluluğu kararlaştırıldığından, davacı işçi alacakları çerçevesinde yapmış olduğu ödemeleri ödeme yapılan işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacak şekilde, kıdem tazminatından ise çalıştırdıkları süreye isabet eden pay çerçevesinde ve diğer tazminat kalemleri yönünden ise kendi dönemleri ile sınırlı olarak alt işverenlere yaptığı ödeme tarihinden itibaren faizi ile rücu edebilir. Bu kapsamda bilirkişi raporunda yapılan ve mahkememizce davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemlerde tam sorumlu olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre; Davanın kabulü ile, Davacının Dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeler kapsamında toplam 20.560,23 TL alacağın 10.733,04 TL'sini davalılar ......Ltd.Şti - ......Ltd.Şti'den müştereken ve müteselsilen, 766,65 TL'sini davalı ......Ltd.Şti'den, 3.107,47 TL'sini davalılar ......Ltd.Şti - Stk...Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen, 5.953,07 TL'sini davalı ......Ltd.Şti'den tahsili ile ile 08.08.2019 ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
DELİLLER: Uyuşmazlığa konu dava dışı işçinin sicil dosyası ve SGK kayıtları dosyamıza kazandırılmıştır.
Davalılar ile imzalanan sözleşme ve ekleri, dava dışı işçiyle imzalanan arabulucu anlaşma belgesi ve buna istinaden yapılan ödemeye dair dekont, hesap cetveli suretleri davacı vekili tarafından dosyamıza delil olarak sunulmuştur.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi Fatma Bektaş 27/05/2022 tarihli raporunda; Davacı - ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde - işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçi ... ın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, Mahkemenin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: Dava dışı işçiye Davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından 24.10.2017 tarihinde tüm hizmet süresi üzerinden ödenen toplam net 4.929,80 TL kıdem tazminatının 4.929.80 TL sini, Davalı ... Özel Güvenlik, Danış., Eğit., Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti'den 560,20TL, Davalılar ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik, Danış., Eğit., Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti. 'den müteselsilen 4.369,60 TL olarak rücuan tazminini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.
Tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi Fatma Bektaş 17/10/2022 tarihli raporunda; Davacı - ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında Personel
hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi
alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçi ... ın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun
yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini
gerektirecek şekilde sona erdiği, Mahkemenin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda; Dava dışı işçiye Davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından 24.10.2017
tarihinde tüm hizmet süresi üzerinden damga vergisi de dahil olmak üzere
ödenen toplam 4.957,50 TL kıdem tazminatının 4.957.50 TL sini,
Davalı ... Özel Güvenlik, Danış., Eğit., Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti.'den 564,49 TL, -Davalılar ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik, Danış.,
Eğit., Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti. 'den müteselsilen 4.403,01 TL rücuan tazminini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan işçi yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez. Bu çerçevede davalılar ile imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer almadığı, davalıların İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla ve davalılarla akdedilen sözleşmelerde belirtildiği üzerine işçi alacaklarından alt işverenlerin sorumluluğu kararlaştırıldığından, davacı işçi alacakları çerçevesinde yapmış olduğu ödemeleri ödeme yapılan işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacak şekilde, kıdem tazminatından ise çalıştırdıkları süreye isabet eden pay çerçevesinde ve diğer tazminat kalemleri yönünden ise kendi dönemleri ile sınırlı olarak alt işverenlere yaptığı ödeme tarihinden itibaren faizi ile rücu edebilir. Bu kapsamda bilirkişi raporunda yapılan ve mahkememizce davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemlerde tam sorumlu olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre; Davanın kabulü ile, Davacının Dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeler kapsamında toplam 4.957,50 TL alacağın 564,49 TL'sini davalı ... ... Ltd Şti'den, 4.403,01 TL'sini davalılar ......Ltd Şti ve ......Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen 24/10/2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın KABULÜ ile; 4.957,50 TL tazminatın ödeme tarihi olan 24/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte;
-564,49 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,
-4.403,01 TL'sinin davalılar ......Ltd Şti ve ......Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 338,65 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 84,84 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 253,81 TL'nin;
-28,84 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,
-224,97 TL'sinin davalılar ......Ltd Şti ve ......Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre;
-150,00 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,
-1.170,00 TL'sinin davalılar ......Ltd Şti ve ......Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 4.967,50 TL vekalet ücretinin;
-563,35 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,
-4394,15 TL'sinin davalılar ......Ltd Şti ve ......Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 84,84 TL peşin harcın;
-9,64 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,
-75,20 TL'sinin davalılar ......Ltd Şti ve ......Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 59,30 TL başvuru harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 1.350,00 TL bilirkişi ücreti, 104,00 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 1.521,80 TL'nin;
-172,93 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,
-1.348,87 TL'sinin davalılar ......Ltd Şti ve ......Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/11/2022
Katip ...
¸
Hakim....
¸