T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/374 Esas - 2025/165
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/374 Esas
KARAR NO : 2025/165
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 02/06/2022
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkil arasında, 21.02.2020 tarihli "Irak Musul kentinde yer alan ... ... ... ... ... ... ... tutarındaki boru müvekkili davacıya teslim edilmiş olduğunu, ancak söz konusu teslim sonrasında sözleşmeye istinaden 704.514,00 USD tutarında boru müvekkili davacıya teslim edilmemiş olduğunu. Davalı tarafından müvekkile gönderilen 28.01.2021 tarihli ve Q.24.1021.Rev01 referans numaralı fiyat teklifi ile sözleşme istinaden teslim edilecek kalan boruların fiyatı sözleşmeye göre 704.514,00 USD olması gerekirken işbu fiyat, tek taraflı ve hukuka aykırı bir şekilde 944,497.00 USD olarak artırılmış olduğunu, söz konusu fiyat teklifini dilekçe ekinde yer alan e-posta ile müvekkile gönderdiğini, ancak davalının tek taraflı olarak yapmış olduğu fiyat artışının hukuken himaye görmesi mümkün olmadığını, "Sözleşmenin Konusu Ve Kapsamı” başlıklı 2. Maddesine göre proje kapsamında kullanılacak olan boruların miktarı ve fiyatlandırmasının sözleşmenin eki niteliğindeki “Ek-A CTP Boru Miktar ve Fiyatları”na göre yapılacağı taraflar arasında kararlaştırılmış olduğunu, aynı sözleşmenin “Fiyatlandırma” başlıklı 3. Maddesine göre üreticinin Ek-A’da miktarları verilen CTP boru ve manşonlarını Ek-A’da yer alan USD birim fiyatlar ile üretip teslim edeceği taraflar arasında açık bir şekilde kararlaştırılmış olduğunu, aynı maddede devamla, sözleşme kapsamındaki malzemelerin %10 oranına kadar artıp azabileceği, bu durumda dahi birim fiyatın değişmeyeceği ve sabit kalacağı belirtildiğini, söz konusu sözleşmeye göre birim fiyatların, sözleşmenin eki niteliğindeki “Ek-A CTP Boru Miktar ve Fiyatları”na göre yapılacağı, bu fiyatların sabit olduğu ve değişmeyeceğinin açık olduğunu, sözleşmenin eki niteliğindeki “Ek-A CTP Boru Miktar ve Fiyatları”na göre davalı tarafından gönderilmesi gereken boruların bakiye toplam fiyatı 704.514,00 USD olup sözleşmeye ve ekindeki fiyat listesine tamamen aykırı bir şekilde, tek taraflı ve kötü niyetli olarak bu tutar, davalının yeni teklifiyle 944.497,00 USD’ye yükseltilmeye çalışılmış olduğunu, bu durumun kabul edilmesi ve hukuken himaye görmesi düşünmeyeceğini sözleşmeye aykırı olarak tek taraflı belirlenen söz konusu fiyat artışı müvekkil tarafından kabul edilmediğini, buna göre davalıya dilekçe ekinde yer alan ...57. Noterliği'nin 11.02.2021 tarih ve 04321 yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, davalının sözleşmesel edimlerini sözleşme şartları çerçevesinde yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili davacının dava dışı 3. kişilerle anlaşma yapmak zorunda kalmış olduğunu, müvekkili davacının sözleşme şartları çerçevesinde davalıya ödemesi gereken tutar 704.514,00 USD iken müvekkilin söz konusu ürünü/hizmeti 3. kişilerden almak zorunda kalması nedeniyle bu tutarın, ...Boru San. A.Ş. sözleşme bedeli 912.226,15 USD, Efe Project Ltd. Şti. sözleşme bedeli 147.292,00 USD, intertek bedeli ise 9.204,00 USD olmuş olduğunu, davalının haksız ve hukuka aykırı eylemleri nedeniyle müvekkilin uğramış olduğu zararın;207.712,15 USD [912.226,15 USD (...firmasına ödenen bedel) - 704.514,00 USD (davalıya ödenmesi gereken bedel)] 147.292,00 USD Efe Project firmasına ödenen bedel 9.204,00 USD intertek bedeli 364.208,15 USD olup bu tutardan davalının sorumlu olduğu açık olduğunu. Arabulucuulğa başvurduklarını anlaşma sağlanamadığını, buna göre davalının edimlerini sözleşmeye uygun bir şekilde yerine getirmemesi ve hukuka aykırı davranışları nedeniyle, taraflar arasında akdedilen 21.02.2020 tarihli sözleşmenin müvekkil tarafından haklı nedenlerle feshedilmek zorunda kalındığının tespitine, davacı müvekkilin uğramış olduğu zararlara karşılık şimdilik 15.000,00 USD'nin, fesih tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o yabancı parayla açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkile ödenmesine, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı taraf ile imzalanan ve sözleşmenin eki ile ayrılmaz bir parçası olan EK-A- Birim Fiyat Şartnamesi incelendiğinde ise; tüm şartnamenin İngilizce olarak hazırlandığı ve boru miktar ile fiyatlandırılmasının, toplam miktarlarının yer aldığı, şartnamenin en altında ise boru özellikleri belirtilere, nakliye şeklinin ve boru fiyatlarının davacı şirket tarafından her zaman değiştirilebileceği açık olarak yazılmış olup basiretli tacir olan davacı şirket tarafından imzalanarak kabul edilmiş olduğunu, şartnamede aşağıda yer alan kayıt eklenmiş ve imzalandığını. "* Pipe lengths are 6 meters. One coupling with gaskets for every 6 m long pipe is included in our unit prices for pipes. Transportation costs are calculated based on the assumption that all pipes are going to be fully nested ınto each other. If the buyer wants to pursue a different loading scheme, than offered transportaion costs shall be revised. The prices and conditions are according to our best understanding of the submitted information, upon changes, we reserve the right to change the prices and conditions accordingly." Demek suretiyle Sözleşmenin eki niteliğinde bulunan EK-A Boru Miktar Ve Fiyatları şartnamesi gereğince, Üreticinin bu fiyatlarda değişiklik yapma hakkını saklı tuttuğu açık olarak şartname altında " The prices and conditions are according to our best understanding of the submitted information, upon changes, we reserve the right to change the prices and conditions accordingly." cümlesi ile yazılmış ve taraflarca kabul edildiğini, dolayısıyla davacı tarafın iddiasının aksine ortada sabitlenmiş bir birim fiyat bulunmamakta değişen koşullara göre Davalı şirketin birim fiyatlarda değişiklik yapma hakkını saklı tutmasından ötürü değişiklik yapma hakkı her zaman bulunmakta olduğunu, HMK 29. Maddesi gereğince Hukuk Muhakemeleri kanunu 29. maddesi taraflara, haklarını elde ederken dürüst davranmayı yüklemiş olup Davacının kötü niyeti buradan da anlaşıldığını, sözleşme eki birim fiyat şartnamesinde yer alan hükümler ve haklı fiyat artışının sebepleri daha önce de Davacı şirkete ihtarname ile bildirilmiş olduğunu, sözleşmenin eki niteliğinde bulunan EK-A Boru Miktar Ve Fiyatları şartnamesi gereğince, Üreticinin bu fiyatlarda değişiklik yapma hakkını saklı tuttuğu açık olarak şartname altında " The prices and conditions are according to our best understanding of the submitted information, upon changes, we reserve the right to change the prices and conditions accordingly." cümlesi ile yazılmış ve taraflarca kabul edilmiş olduğunu, davacı tarafın iddiasının aksine ortada sabitlenmiş bir birim fiyat bulunmadığını, değişen koşullara göre Davalı şirketin birim fiyatlarda değişiklik yapma hakkını saklı tutmasından ötürü değişiklik yapma hakkı her zaman bulunmakta olduğunu, davacı şirketin dürüst davranarak bu hususta da sayın mahkemeye bilgi vermesi gerekirken bu durum yapılmamış olup Mahkemeye hatalı/eksik bilgi aktarılmış olduğunu, zira sözleşme eki birim fiyat şartnamesinde yer alan hükümler ve haklı fiyat artışının sebepleri daha önce de davacı şirkete ihtarname ile bildirilmiş olduğunu ve davacı taraf sözleşmenin feshinde haksız olduğundan hukuken talep edilebilir bir hakkının olmadığı. sözleşmenin feshedilebilmesi için müvekkilin teslim borcunun doğması yani teslimi talep edilen boruların bedellerine ilişkin avans ödemesinin davalı müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğini, davalı müvekkiline teslim borcunun ancak "avans bedelinin ödenmesi halinde" gündeme geleceğini, teslimini talep ettiği borulara ilişkin avans ödemesinin yapılması, Müvekkilinin teslim borcunun doğması, teslimin avans ödemesinin yapılmasını müteakip 30 gün içerisinde müvekkil şirketçe yerine getirilmemesi, teslimin avans ödemesini müteakip 30 gün içerisinde yerine getirilmemesi sebebiyle sözleşmenin 8. Maddesi gereğince davacı tarafın müvekkili davalıya yazılı olarak uyarıda bulunması ve 60 gün süre vermesi, verilen bu 60 günlük sürede de teslim borcunun müvekkili davalı tarafından yerine getirilmemiş olması gerektiğini, belirtilen bu hususların hiçbirisi somut olayda yerine getirilmemiş olduğunu, davacının sözleşmeyi haksız olarak feshetmiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere ancak somut olayda sözleşme davacı tarafça haksız olarak feshedilmiş olup TBK'nuna göre sözleşmenin feshi halinde (haklı fesih olmak koşulu ile) sadece olumsuz zarar talep edilebilmektedir. Sözleşme haksız olarak feshedildiğinden davacının olumsuz zararı talep etme hakkı da bulunmadığını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini savunmuştur.
Tensip ara kararı ile Yapı Kredi Bankasına müzekkere yazılarak, dava dışı ...Boru San. A.Ş ile akdedilen 02/09/2021 tarihli, HD1658AB nolu Satış Sözleşmesi, Fatura ve Dekontların gönderilmesinin istenilmesine, Yapı Kredi Bankasına müzekkere yazılarak dava dışı Efe Project Ulus, Projeli Ta. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti ile akdedilen 24/09/2021 tarihli Uluslararası Karayolu Taşıma Sözleşmesi, 11/03/2022 tarihli Ek protokolü, fatura ve dekontların mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş 'ye müzekkere yazılarak dava dışı Efe Project Ulus, Projeli Ta. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti ile akdedilen 24/09/2021 tarihli Uluslararası Karayolu Taşıma Sözleşmesi, 11/03/2022 tarihli Ek protokolü, fatura ve dekontların mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, Davacı vekiline, delil listesinde belirttiği ...57. Noterliğinin 11/02/2021 tarih ve 04321 yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ ve tebellüğ belge suretini temin edilerek duruşma gününe kadar dosyaya ibraz etmesine, Davacı vekiline, delil listesinde belirttiği ...57. Noterliğinin 22/02/2021 tarih ve 05081 yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ ve tebellüğ belge suretini temin edilerek duruşma gününe kadar dosyaya ibraz etmesi istenilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.
Öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile taraf vekillerine ek-ACTP doğru miktar ve fiyatlarını içeren sözleşmenin ve eklerini sunması için 2 hafta süre verilmiş ayrıca Davacı vekilinin talebi gibi davalı tarafın cevap dilekçesinde belirttiği davacının da Türkçe tercümesini istediği * Pipe lengths are 6 meters. One coupling with gaskets for every 6 m long pipe is included in our unit prices for pipes. Transportation costs are calculated based on the assumption that all pipes are going to be fully nested ınto each other. If the buyer wants to pursue a different loading scheme, than offered transportaion costs shall be revised. The prices and conditions are according to our best understanding of the submitted information, upon changes, we reserve the right to change the prices and conditions accordingly."kelimelerinin geçtiği sözleşmenin iki hafta içerisinde ibraz edildiğinde yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesine, gider ücretlerinin davacı tarafından karşılanmasına karar verilmiş olup ilgili belgelerin İngilizceden Türkçe tercümesini tercüme bilirkişi Nazım Gümüş tarafından yapılmış olup tercüman bilirkişinin 10/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; " Boru uzunlukları 6 metredir. Her 6 m uzunluğundaki boru için bir adet contalı kaplin (bağlantı), birim fiyatlarımıza dahil edilmektedir. Nakliye maliyetleri, tüm boruların tamamen iç içe geçeceği varsayımına göre hesaplanmaktadır. Alıcı farklı bir yükleme planı izlemek isterse, teklif edilen nakliye maliyetleri gözden geçirilecektir. Fiyatlar ve koşullar, sunulan bilgilere göre elimizden gelenin en iyisi olup, değişikliklerin olması durumunda ise, fiyatları ve koşulları buna göre değiştirme hakkımızı saklı tutarız.
" şeklinde olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamında tüm deliller toplandıktan sonra tarafın ticari ve defterlerinin incelenmesi için İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup talimat sonrası SMMS bilirkişi Gülbeyaz MERAL'ın dosyaya sunduğu raporunda özetle: Biltek Org. Eng. Press Real Estate Advertisement Tourism Construction & TRD. LTD. CO. IRAQ Baghdad Branch (Yüklenici) ile Subor Gap Boru Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Üretici) arasında 21.02.2020 tarihinde satış sözleşmesi akdedildiğini, Davalı şirketin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 421 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile e-defter kullanan mükellef olduğunu, dava konusu 2020-2021 yılı Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğunu, Davalı şirketin “Satış Defteri Bakiyesi Listesi” kayıtlarına göre; 11.02.2021 ihtarname tarihi itibariyle davalı şirket borç bakiyesinin 144.20 USD olduğunu, 01.10.2021 tarihi itibariyle 144.20 USD tutarın küsuratlar hesabına atılarak kapatıldığını dava tarihi itibariyle davalı şirketin borç/alacak bakiyesinin olmadığını tespit etmiştir.
Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları ile birlikte tüm dosya kapsamında bilirkişi kurulu olarak SMMS bilirkişi Serkan ŞİMŞEK, Nitelikli hesaplama bilirkişi Mustafa Bayram MISIR, ile Sözleşme yorumlanmasında nitelikli hesaplama bilirkişi Doç.Dr. Engin SAYGIN tarafından dosyaya sunulan 25/12/2023 tarihli raporda özetle: Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, rapor içeriğinde detaylarına yer verildiği üzere ve takdiri Mahkemeye ait olmak üzere;
6.1) Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Serkan Şimşek Tarafından Yapılan inceleme Neticesinde: 1-) BİLTEK İNŞAAT'”ın 2020-2021-2022 Ticari Defterlerinin, Envanter Defterinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yapılmış olduğu, Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, yönünden E- Defter Mükellefi olduğu, E-Defterlerin Yasal süresinde Maliye Bakanlığının Sistemine yüklenerek beratlarının alındığı, Ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliklerine haiz olduğu, 2-) BİLTEK İNŞAAT ”ın 2020 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre 31.12.2020 tarihi itibariyle (144,20USDX7.4194-1.069,88TL) 1.069,88TL SUBOR GAP BORU'nun BİLTEK İNŞAAT'tan Alacağının olduğu, 3-) BİLTEK İNŞAAT tarafından Dava dışı ...BORU SANAYİA.Ş. Firmasına Toplam 912.226,15USD karşılığı 9.303.659,53TL ödemenin yapıldığı, 4-) BİLTEK İNŞAAT tarafından Dava dışı EFEPROJECT ULUSLARARASI PROJELİ TAŞIMACILIK firmasına 147.292,00USD (Amerikan Doları) Karşılığı 2.179.895,08TL ödemenin yapıldığı,
6.2) Nitelikli Hesaplamalar Bilir kişileri Tarafından Yapılan Değerlendirme Neticesinde; 1-) Dava dosyasının incelenmesi neticesinde, tarafların anlaşmaya vardığı CTP boru miktarlarında herhangi bir değişiklik olmadığı görüldüğünden, sabit birim fiyatlı götürü bedel üzerinden yapılan Sözleşmede, davalı tarafın birim fiyatları tek taraflı değiştirme yetkisi bulunmadığı, 2-) Taraflar arasında akdedilen Sözleşmeye göre geri kalan ödeme için, davacı şirketin her boru sevkiyatından önce, sevk edilecek malzemelerin tutarını davalı şirkete ödemesi gerekirken davacı şirketin 11/02/2021 tarihli ihtarnamede taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki niteliğindeki “Ek- A CTP Boru Miktar ve Fiyatları” üzerinden 10 gün içerisinde 100.000 USD tutarındaki bedelin yatırılmak suretiyle alım yapmaya hazır olduğunu bildirdiği ancak davacı şirketin, malzemeler üretime başlamadan önce davalı şirkete 350.000 USD (Üçyüzellibin Amerikan Dolar) tutarında avans ödemesi dışında bir ödeme yapmadığı, sonuç olarak 21/02/2020 tarihli ve 1.250.000 USD bedelli Sözleşmede Sözleşmenin ifa edilmeyen kısmı için avans bedeli düzenlendiği, davacı tarafın 11/02/2022 tarihli ihtarnamede 100.000 USD ödemeye hazır olduğunu bildirmesine rağmen ikinci parti sevkiyattan önce bir ödeme yapmadığı, 3-) Taraflar arasında akdedilen 21/02/2020 tarihli ve 1.250.000 USD bedelli Sözleşmede Sözleşmenin feshedilmesi konusunda düzenlemeye yer verildiği, davacı şirketin ikinci parti ürün bedelini ödemediği gibi Sözleşmeye göre diğer tarafın yükümlülüklerini yerine getirmek üzere gerekli adımları atması ve harekete geçmesi için 60 gün süre ile beklemediği hususları dikkate alındığında; davacı şirketin 22/02/2022 tarihli 2. İhtarname ile Sözleşmeyi fesih etmesinin haklı bir nedene dayanmadığı konusunda karar verme yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, 4-) Sayın Mahkeme tarafından davacı şirketin 22/02/2022 tarihli 2. ihtarname ile Sözleşmeyi fesih etmesinin haklı bir nedene dayanmadığının kabulü halinde; davacı şirketin davalı şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığı, 5-) Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise ve Sayın Mahkeme tarafından davacı şirketin 22/02/2022 tarihli 2. ihtarname ile Sözleşmeyi fesih etmesinin haklı bir nedene dayandığının kabulü halinde; Davacı şirketin Sözleşme şartları çerçevesinde davalıya ödemesi gereken tutar 704.514,00 USD iken söz konusu ürünü/hizmeti 3. kişilerden almak zorunda kalması nedeniyle uğradığı zararın 3. kişi ile yapılan sözleşme bedeli ile değil, Sözleşme konusu ürünlerin rayiç bedeli arasındaki fark olabileceği, ilk parti teslimattan sonra geriye kalan CTP boru miktar fiyatlarının rayiç bedelini tespit etmenin uzmanlık alanımız dışında kalması nedeniyle bu yönde bir hesaplama yapılamayacağı, Ancak davalı şirketin kalan ürünler için 944.497,00 USD talep ettiği dikkate alındığında, davacı şirketin 3. kişi ile yaptığı sözleşme bedelinin (912.226,15 USD) rayiç bedele yakın olduğu, bu nedenle ilk parti teslimattan sonra geriye kalan boruların rayiç bedelinin 3. Kişi ile yapılan Sözleşme bedeli olduğunun kabulü halinde (912.226,15 USD (...firmasına ödenen bedel) - 704.514,00 USD (davalıya ödenmesi gereken bedel)Jolmak üzere toplam 207.712,15 USD olduğu, İlk parti teslimattan sonra geriye kalan boruların rayiç bedelinin 3. kişi ile yapılan sözleşme bedeli ile davalı tarafın talep ettiği bedelin ortalaması olduğunun kabulü halinde ise rayiç bedelin (944.497 USD * 912.226,15 USD / 2 — ) 928.361,58 USD olduğu, buna göre 1928.361,58 USD (...firmasına ödenen bedel) - 704.514,00 USD (davalıya ödenmesi gereken bedel)Jolmak üzere toplam 223.847,58 USD olduğu, Davacı şirketin Efe Project firmasına taşıma için ödediği bedel olan 147.292,00 USD ile * intertek bedeli olan 9.204,00 USD toplamının 156.496 USD olduğu, Buna göre rayiç bedelin 912.226,15 USD olduğunun kabulü halinde (912.226,15 USD (...firmasına ödenen bedel) - 704.514,00 USD (davalıya ödenmesi gereken bedel) olmak üzere toplam 207.712,15 USD * 156.496 USD olmak üzere toplam zararın 364.208,15 USD olduğu, Vİ. — Buna göre rayiç bedelin 928.361,58 USD olduğunun kabulü halinde (928.361,58 USD -704.514,00 USD (davalıya ödenmesi gereken bedel)Jolmak üzere toplam 223.847,58 USD * 156.496 USD olmak üzere toplam zararın 380.343,58 USD olduğu görüş ve kanaati belirtilmiştir.
Davacı vekili dosyaya sunduğu 17/07/2024 tarihli ISLAH DİLEKÇESİNDE özetle: Islah dilekçelerinin kabulüne, Dava dilekçesi ile yukarıda belirtilen 15.000,00 USD talepleri fazlaya ilişkin her türlü hak ve taleplerimiz ve ek dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; 364.208,15 USD'nin fesih tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o yabancı parayla açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesi yönünden ıslah ettiklerini, dava açılması sırasında, harcın tamamı peşin olarak alındığından, ıslah dilekçemiz için (364.208,15 USD - 15.000,00 USD) 349.208,15 USD = 11.523.554,70 TL üzerinden harç alınmasına, Dava dilekçelerinde yer alan davalının edimlerini sözleşmeye uygun bir şekilde yerine getirmemesi ve hukuka aykırı davranışları nedeniyle, taraflar arasında akdedilen 21.02.2020 tarihli sözleşmenin müvekkili tarafından haklı nedenlerle feshedilmek zorunda kalındığının TESPİTİ talebimizin aynen kabul edilmesine,
Vekalet ücreti, yargılama harç ve giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş olup ıslah harç makbuzunu dosyaya sunmuştur. Davacı tarafın ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiştir.
Dava dilekçesindeki dava değeri itibariyle tek hakim olarak davaya bakılırken, davacı vekilinin bilirkişilerin raporu dosyaya sunması sonrası davasını ıslah etmesi üzerine dava değeri dikkate alındığından 5235 sayılı kanunun 5/3 maddesi uyarınca dosya mahkeme heyetine devredilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, taraflar arasındaki sözleşmenin haklı sebeple fesih edildiğinin tespiti ile uğranılan zarara karşı açılan tazminat istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı, ticari defter ve kayıtlar ile birlikte toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan bilirkişilerin raporu birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan 25/12/2023 tarihli raporlarında; sonuç olarak 21/02/2020 tarihli ve 1.250.000 USD bedelli Sözleşmede Sözleşmenin ifa edilmeyen kısmı için avans bedeli düzenlendiği, davacı tarafın 11/02/2022 tarihli ihtarnamede 100.000 USD ödemeye hazır olduğunu bildirmesine rağmen ikinci parti sevkiyattan önce bir ödeme yapmadığı, Taraflar arasında akdedilen 21/02/2020 tarihli ve 1.250.000 USD bedelli Sözleşmede Sözleşmenin feshedilmesi konusunda düzenlemeye yer verildiği, davacı şirketin ikinci parti ürün bedelini ödemediği gibi Sözleşmeye göre diğer tarafın yükümlülüklerini yerine getirmek üzere gerekli adımları atması ve harekete geçmesi için 60 gün süre ile beklemediği hususları dikkate alındığında; davacı şirketin 22/02/2022 tarihli 2. İhtarname ile Sözleşmeyi fesih etmesinin haklı bir nedene dayanmadığı konusunda karar verme yetkisinin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiş olup bu kapsamda bilirkişi kurulunun raporu dosya kapsamında değerlendirildiğinde, bilirkişilerin raporunda belirttiği gibi, davacı tarafın 11/02/2022 tarihli ihtarnamede 100.000 USD ödemeye hazır olduğunu bildirmesine rağmen ikinci parti sevkiyattan önce bir ödeme yapmadığı gibi, davacı tarafın Sözleşmeye göre diğer tarafın yükümlülüklerini yerine getirmek üzere gerekli adımları atması ve harekete geçmesi için 60 gün süre ile beklemediği hususları dikkate alındığında; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 97. maddesine göre, bir sözleşmenin ifasını talep eden kimse sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, kural olarak kendi borcunu ifa etmedikçe karşı taraftan edimin ifasını isteyemez. Buna göre, yukarıda belirtilen sebeplerle davacı tarafın iddia ettiği şekilde aralarında yapılmış olan sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak fesih edilmediği sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40.TL ret karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 4.224,97.TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 3.609,57.TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
Davacı tarafından yatırılan 196.793,51.TL ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00.TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 13/4 maddesine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. SADULLAH GÖKHAN BABAOĞLU ile Davalı Vekili Av.ÖZGE KABUKÇU yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ...BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere, oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/03/2025