T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/388 Esas - 2022/604 Karar
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/388
KARAR NO: 2022/604
HAKİM : ...
KATİP: ....
DAVACI : ....
DAVALILAR : ....
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2022
KARAR TARİHİ: 04/10/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/10/2022
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacı idare ile davalılar arasında değişen dönemlere ilişkin olarak hizmet sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı işçi...'ın imzalanan hizmet sözleşmeleri kapsamında çalışmakta iken hizmet sözleşmesinin işçilik alacaklarına hak kazanacak şekilde sonlandırıldığını, davacı tarafından dava dışı işçiye hesaplanan işçilik alacaklarının ödendiğini, hizmet alım sözleşmeleri ve eki şartnameler uyarınca yapılan işçilik alacaklarına ilişkin ödemelerden davalıların sorumluluklarının bulunduğunu belirterek 6.506,16 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ile duruşma günü tebliğ edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanmış, usulüne uygun tebligat yapılan bir kısım davalılar tarafından davaya karşı herhangi bir şekilde beyanda bulunulmamıştır.
Dava, davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi kapsamında iş sözleşmesi sonlandırılan dava dışı işçiye davacı tarafından yapılan işçilik alacağına ilişkin ödemenin sorumlulukları oranında davalılardan alınmasına yönelik alacak davasıdır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler, davacı tarafından dava dışı işçiye işçilik alacakları nedeniyle yapılan ödemeye ilişkin bilgi ve belgeler dosyaya sunulmuştur.
Dava dışı işçiye ait iş yeri unvan listesini gösterir hizmet dökümü dosya arasına alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri, idare tarafından ihale yoluyla, yapılan ilanda belirtilen işlerin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yüklenici tarafından yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Sözleşme kapsamında yüklenicinin edimi kendi işçisi ile hizmetin yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçileri tarafından yerine getirilecektir. Sözleşme kapsamında çalıştırılacak işçiler ile yüklenici arasında iş sözleşmeleri imzalanmaktadır. Çalıştırılan işçiye ait sosyal güvenlik kurumu kayıtları ile de işçilerin iş sözleşmelerini yüklenici ile imzaladıkları anlaşılmaktadır. Hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde işverenin yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesi hükmüne göre işveren idare ile yükleniciler arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri kapsamında aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmakla çalıştırılan işçiye karşı işçilik alacakları nedeniyle işveren ve yüklenici birlikte sorumlu bulunmaktadır. Bu sorumlulukları çalıştırılan işçiye karşı olan sorumluluklarıdır. Ancak, kendi aralarında oluşacak uyuşmazlıklarda ise Türk Borçlar Kanunu hükümleri ile sözleşme ve eki şartname hükümlerinin uygulanması ve asıl işveren (idare) ile alt işveren (yüklenici) arasında oluşan uyuşmazlıkların bu şekilde çözülmesi gerekecektir. Sözleşme kapsamında çalıştırılan işçiye yapılacak ödemelerden sorumluluğun tamamen taraflardan birine ait olacağına ilişkin hüküm bulunması halinde ise yapılan ödemelerden sözleşme kapsamında sorumluluğu belirlenen taraf yükümlü olacaktır.
Sözleşmeler kapsamında çalıştırılan işçilere işçilik alacakları yapılan ödemeler iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden yapılmakta olduğundan işveren tarafından yapılan ödemelerin iadesine ilişkin açılan davalarda da iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle iadeye konu olabilecek alacak yada tazminat miktarının belirlenmesi gerekmektedir.
İdare tarafından bir işin görülmesine ilişkin olarak yapılan hizmet alımlarına ilişkin sözleşmeler devamlı olarak belli bir yüklenici ile imzalanabileceği gibi dönemlere göre değişen yükleniciler ile de imzalanabilecek ve yerine getirilebilecektir.
Değişen dönemlerde farklı yükleniciler ile hizmetin yürütüldüğü durumlarda iş sözleşmesi sonlanan işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinden işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler, ihbar tazminatı ödemesi ile yıllık izin ücreti ödemesinden son yüklenici, ücret alacağı ödemesi, hafta tatili ücreti ödemesi, fazla mesai ücreti ödemesi, ulusal bayram ve genel tatil günleri ödemesi ve sair adlar altında yapılan ödemelerden ise işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak yükleniciler sorumlu olacaklardır.
İşveren işçilik alacakları nedeniyle yapmış olduğu ödemeleri ve ferilerini, sözleşmelerde ödemelerden işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmaması halinde işçiyi çalıştıran yüklenicilerden sözleşme hükümlerine uygun olarak talep edebilecektir.
Hizmet alım sözleşmeleri kapsamında işveren tarafından yapılan ödemelerin iadesine ilişkin açılan alacak yada tazminat davalarında yükleniciler arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı gibi borçtan işverene karşı müteselsilen sorumlu olmalarını gerektiren bir kanun yada mevzuat hükmü de yoktur. Bu kapsamda ise yapılacak yargılama sonucunda yüklenicilerin sorumlu olduklarının kabul edilmesi halinde her bir yüklenici açısından ayrı ayrı sorumluluklarını belirtir şekilde hüküm kurulması gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, davacı kurum ile davalı ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş ortaklığı arasında 01/02/2018 - 31/01/2019 tarihlerini kapsayan dönemde, davalı ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı arasında 01/02/2019 - 29/02/2020 tarihlerini kapsayan dönemde, davalı...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 01/03/2020 - 28/02/2021 tarihlerini kapsayan dönemde hizmet alımına ilişkin sözleşmeler imzalandığı, dava dışı işçi...'ın davalı ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığında 28/03/2018 - 31/01/2019 tarihleri arasında, davalı ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığında 01/02/2019 - 29/02/2020 tarihleri arasında, davalı...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde 01/03/2020 - 08/03/2020 tarihleri arasında iş sözleşmesi karşılığında çalıştığı, iş sözleşmesinin işçilik alacaklarına hak kazanacak şekilde sonlandığı, davacı tarafından dava dışı işçiye işçilik alacakları nedeniyle 12/03/2020 tarihinde 6.506,16 TL ödeme yapıldığı, mahkememizce yapılan denetleme sonucunda kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin hesap cetvelinde yer alan bilgilerin gerçeği yansıttığının tespit edildiği, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin sözleşmeler ile dava dışı işçinin davalılar yanında çalışma süreleri dikkate alındığında davalılar ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının 2.832,74 TL ödemeden, davalı ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının 3.600,32 TL ödemeden, davalı...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinın 73,10 TL ödemeden sorumluluğunun bulunduğu, taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmelerin tip sözleşmeler olduğu, sözleşmelerin ve eki şartnamelerin yüklenicinin sorumluluğunu belirleyen maddeleri uyarınca sözleşmeler kapsamında çalışan işçilerin her türlü özlük ve işçilik alacaklarından yüklenici konumunda bulunan davalıların sorumlu oldukları, 4857 sayılı İş Kanununun 112/1-a maddesi ile sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde asıl işveren tarafından dava dışı işçiye yapılan işçilik alacaklarına ilişkin ödemeyi yükleniciden talep etme hakkının bulunduğu, sözleşme kapsamında sorumluluğun kime ait olacağına dair hüküm bulunması nedeniyle Türk Borçlar Kanununda yer alan birlikte sorumluluk hükümlerinin uygulanamayacağı anlaşıldığından davanın kabulü ile davacı tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında alınmasına, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaması nedeniyle her bir davalıya karşı açılan dava ayrı bir dava gibi değerlendirilmek suretiyle vekalet ücretinin belirlenmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1) Davanın KABULÜ ile toplam 6.506,16 TL alacağın,
(i) 2.832,74 TL alacağın 12/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(ii) 3.600,32 TL alacağın 12/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(iii) 73,10 TL alacağın 12/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
AYRI AYRI ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 444,44 TL karar ve ilam harcından, dava açılışında alınan 111,11 TL peşin harcın düşülmesi ile alınması gereken 333,33 TL bakiye karar ve ilam harcının,
(i) 145,13 TL'sinin ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(ii) 184,45 TL'sinin ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(iii) 3,75 TL'sinin...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
AYRI AYRI ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin,
(i) 679,21 TL'sinin ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(ii) 863,26 TL'sinin ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(iii) 17,53 TL'sinin...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
AYRI AYRI ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 217,00 TL tebligat gideri, 111,11 TL peşin harç olmak üzere toplam 408,81 TL yargılama giderinin,
(i) 177,99 TL'sinin ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(ii) 226,22 TL'sinin ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(iii) 4,59 TL'sinin...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
AYRI AYRI ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4) Davacının yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından her bir davalı yönünden kabul edilen miktar dikkate alınmak ve her bir davalı yönünden açılan dava ayrı dava olarak kabul edilmek suretiyle hesaplanan ve takdir edilen,
(i) 2.832,74 TL vekalet ücretinin ...Tahliye İnşaat Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(ii) 3.600,32 TL vekalet ücretinin ...İNŞAAT Temizlik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... MÜHENDİSLİK Tarım Temizlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ... LOJİSTİK İnşaat Gıda Tarım Petrol Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN,
(iii) 73,10 TL vekalet ücretinin...PETROL Nakliyat Gıda ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
AYRI AYRI ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, HMK'nin 341/2. maddesi uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/10/2022
Katip...Hakim ...
e - imzalıdıre - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.