T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/402 Esas - 2023/294
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/402 Esas
KARAR NO: 2023/294
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Trafik ZMMS-Rücuen Tazminattan Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 15/10/2020
KARAR TARİHİ: 10/05/2023
KARAR YAZMA TARİHİ: 16/05/2023
Mahkememize, .... 18/02/2021 tarihli .... Karar sayılı görevsizlik kararı ile tevzi edilen dosyanın yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili ile davalı arasında davalıya ait .... plakalı araca ilişkin 22.07.2014 tarihinde 1 yıl süreli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi imzalandığını, 09.10.2014 tarihi saat:22.00 sıralarında sürücü.... sevk ve idaresindeki davalıya ait .... plakalı aracın ... plakalı motosikletle çarpışması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı aracın sürücüsünün yeterli sürücü belgesi olmaksızın araç kullandığını ve ilgili trafik kanunları gereği asli kusurlu bulunduğunu, söz konusu trafik kazası nedeniyle...plakalı motosiklet sürücüsünün maliyete uğradığını ve müvekkili şirket tarafından toplam 88.731,72TL ödeme yaptığını, davalıya ait aracın sürücüsünün yeterli sürücü belgesine sahip olmaması nedeniyle müvekkilinin rücu hakkını kullanarak davalıya bu bedelin ödenmesi için ihtarname gönderildiğini, herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine davalı aleyhine... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak koşulu ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Görevli mahkemenin ... Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının ödemede bulunduğu dava dışı şahıs ile davadan evvel uzlaşma sağlandığından davanın CMK 253/19 maddesi hükmü gereğince reddedilmesi gerektiğini, yaralanan şahıs için ... alınmış bir rapor bulunmadığını, davacı tarafın davasız ve raporsuz bir şekilde fahiş ödemede bulunduğunu, bahsi konu kaza sırasında aracı kullanana ...'nin geçerli ehliyetinin bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
... Karar sayılı görevsizlik kararında; "Somut olayın, sigorta poliçesinden kaynaklı ödenen tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkin açılan icra dosyasına yapılan itirazın iptali istemi olduğu, davalıya ait
dava konusu poliçenin yapıldığı, ... plakalı aracın kullanım amacının ticari nitelikte olduğu ve kiralık araç olarak kullandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunduğu nedenle görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir." şeklinde karar verilmiştir.
Dosya görevsizlik kararı sonrası dosya mahkememize tevzi edilerek mahkememizin... Esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizce aldırılan, bilirkişiler .... tarafından düzenlenen 03/01/2023 tarihli raporda özetle; Yabancı sürücü belgesinin geçerliliği Yabancı ülke vatandaşları, vize şartlarını yerine getirdikten sonra altı ay süreyle sınırlı olmak üzere Türkiye'de kaldıkları bu süre boyunca kendi ülkelerinde aldıkları geçerli sürücü belgeleri ile Türkiye'de motorlu taşıt kullanabilirler. Sahip olunan yabancı sürücü belgesi üzerinde kişiye ait fotoğraf yoksa, uluslararası belgesi veya izni (IDL/P) taşıması zorunlu olmakla birlikte 180 günlük süre sonunda Türkiye'de verilen sürücü belgelerinden kullanılacak motorlu taşıta uygun olan sürücü belgesi alınması zorunluğu da bulunur. Yabancı sürücü belgesi ile sadece motorlu kara taşıtları kullanılabilir ve sahip olunan sürücü belgesinin, Türkiye'de hizmet veren noter onaylı tercümesinin olması gerekir. Bir yabancı Türkiye dışındaki herhangi bir ülkeden aldığı sürücü belgesi ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir. Altı ayın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur. Değiştirme işlemi yapmayanların ehliyetleri yokmuş gibi işlem yapılır. Bir sürücü kendi ülkesinde aldığı sürücü belgesini sürücü sınavına girmeden Türkiye'deki sürücü belgesi ile değiştirebilmesi için ülkesinin karayolu trafiği konvansiyonuna taraf ülkeler listesinde yer alması gerekir. Aksi halde bu değişiklik işlemi yapılamaz. Türkiye'de geçerli bir sürücü belgesine sahip olmayan ve araç kullanmak isteyen Suriyeliler. Türkiye'deki herhangi bir sürücü kursuna kaydolup gerekli eğitimleri aldıktan sonra .... tarafından düzenlenen sınavlara girerek ehliyet sahibi olabilir. Bir kişinin sürücü belgesi alabilmesi için önce teorik sınavı geçmesi ardından da direksiyon sınavında başarılı olması gerekmektedir. Sadece teorik sınavdan başarılı olmak ehliyet almak için yeterli değildir. Türkçe bilmeyen Suriyeliler ya da genel olarak Türkçe bilmeyen yabancılar... tarafından uygulanan teorik sınava Arapça, İngilizce, Almanca, Rusça, Çince ve Farsça dillerinde girebilir. Karayolları Trafik Kanunu Madde 36 — Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. Karayolları Trafik Kanunu ve Kasko Sigortası genel şartlarına göre, maddi ve manevi tazminattan "yararlanmak için aracı kullanan kişinin ehliyetinin olması ya da yeterli ehliyet sınıfı bulunan sürücünün aracı kullanması gerekir. Eğer aracınızla ehliyetsiz sürücü kaza yapmışsa sigorta şirketi kasko tazminatınızı ödemez. Trafik sigortasından karşı tarafa hasar tazminatı ödenmiş ise sigorta şirketi bunu rücu eder. Bunun yanında Karayolları Trafik Kanunu'na göre sürücü belgesi olmayan, iptal edilen ya da geçici olarak geri alınan kişilerden trafikte yakalandıkları takdirde bu kişilere para cezası yanında aracın ehliyetsiz kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden para cezası verilir. Ehliyetsiz sürücü kazada her zaman kusurlu değildir. Her ehliyetli sürücünün kurallara uygun hareket ettiği söylenemez her ehliyetsiz sürücünün de kural ihlali yaptığını söylenemez. Trafik kazaları genelde taraflardan en az birinin kural ihlaliyle meydana gelir. Her iki sürücünün de kusurlu olmadığı, yol bozuklukları gibi nedenlerle belediye veya karayolları işletmesinin kusurlu olduğu kazalar da az sayıda olsa da vardı. Bir kaza meydana geldiğinde sürücülerin karayolları trafik kanununda sürücüler için belirlenmiş yükümlülüklere aykırı davranıp davranmadıkları incelenir. Kavşağa gelirken hızını azaltmama, yol ve hava durumu koşullarına uygun şekilde hızını ayarlamama, hatalı sollama yapma, tehlike yaratacak şekilde şerit değiştirme gibi kural ihlalleri kanunda sayılan örneklerden bazılarıdır. Trafik kazası meydana geldiğinde görgü tanıkları, olay yeri fotoğrafları, olay yeri incelemesi, MOBESE kayıtları, sürücülerin beyanları gibi olgulara bakılarak kazada sürücülerin kusur durumu incelenir ve trafik bilirkişisi tarafından kazanın ne
şekilde meydana geldiği konusunda detaylı bir tespit yapılır. Tazminat hakkı kaza kendi kusuruyla meydana gelmemek kaydıyla her sürücünün elde edebileceği bir haktır. Kazada az da olsa kusuru olan sürücülerin hasar miktarı hesaplanırken kendi kusuru kadar yüzdesi alınarak indirim yapılmaktadır. Kazanın meydana gelmesinde kusuru olmayan veya daha az kusurlu olan her sürücü, aracında meydana gelen hasar ve yaralanma nedeniyle uğradığı bedensel zararlarını karşı tarafın sigorta şirketi, kazada daha ağır kusurlu sürücü ve esas kusurlu tarafın araç ruhsat sahibinden uğradığı zararları talep etmek hakkına sahiptir. Somut olayın değerlendirilmesi; Hukuki niteleme ve delillerin takdir yetkisi Mahkemeye ait olmak üzere, 1-Kazaya karışan ... almış olduğu ehliyetinin yukarda açıklandığı şekilde , Türkiye'de uygulanan mevzuata göre kaza tarihinde — geçerli olmadığı , davacının kazaya karışan araç için trafik sigorta poliçesinde düzenlenen klozlar gereğince dava dışı mağdura 88.731,72-TL ödeme yaptığı , buna göre .... sayılı icra dosyasında 88.731,72-TL asıl alacak , 3.638,00-TL faiz olmak üzere toplam 92.369,72-TL'nin 01.03.2019 takip tarihi itibariyle rücu alacağı sonuç ve kanaati belirtilmiştir.
... müzekkere yazılarak 09/10/2014 tarihini de kazaya sebep olan sürücü ...nin ekte gönderilen Suriye devleti tarafından verilen ehliyeti ve tercümesine göre ilgili Suriye vatandaşının bu ehliyet ile Türkiye'de araç kullanıp kullanamayacağı ve kullanabilirse geçerlilik süresinin mahkememize bildirilmesi istenilmiş olup yine... yazılan müzekkerelere,....nin Suriye devleti tarafından verilen ehliyetin ve Türkçe tercümesi yazımız ekinde gönderilmiş olup, ilgili kişinin kimlik bilgilerine göre Türkiye giriş çıkış tarihlerinin kaza tarihi olan 09/10/2014 tarihini de kapsar şekilde bildirilmesi istenilmiş ....n 17.02.2023 tarihli cevabi yazısında “DIŞ ülkelerden alınan sürücü belgeleri yabancı ülke vatandaşlarının ülkemize giriş yaptıkları tarihten itibaren en fazla 6 ay süre ile araç kullanabileceklerini, ülkemize giriş yaptığı en son tarihe göre Suriye ülkesi sürücü belgesi ile ülkemizde en fazla araç kullanabileceği 6 aylık süre sonunda ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirmelerini gerektiği” belirtilmiştir. ... Müdürlüğü'nün 08.03.2023 tarihli cevabi yazısında “Suriye asıllı sürücü ...nin ülkeye giriş çıkış kayıtlarına rastlanmadığı ” belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan, bilirkişiler ..tarafından düzenlenen rapora itiraz üzerine alınan 03/03/2023 tarihli ek raporda özetle; Kazaya karışan ... Cumhuriyeti'nden almış olduğu ehliyetinin yukarda açıklandığı şekilde Türkiye'de uygulanan mevzuata göre kaza tarihinde geçerli ve yeterli olmadığı, uzlaşmanın geçerliliği ve davacı tarafından mevcut uzlaşma sonrası yapılan ödemenin davalıya rücu edilip edilememesi konusunda hukuki nitelendirme ve takdir yetkisinin mahkemede olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dosya arasında bulunan ... 24.12.2014 tarihli kararında, ...in şikayetçi ...'nin şüpheli olduğu, uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür. Uzlaşma tutanağı incelendiğinde: " Müşteki ... ve avukat ... 24/12/2014 tarihinde saat 14:30 de toplantıya katıldı. Hür ve serbest iradeleriyle toplantıya iştirak ettiklerini bildirdiler ve gizli toplantıya başlandı. Uzlaşmanın mahiyeti ile uzlaşmayı kabul ve reddetmelerinin hukuki sonuçları anlatıldı, uzlaşma hususunda bilgi sahibi olduklarını beyan ettiler. Bunun üzerine Şüpheli ...'e 1.750,00 TL. (Binyediyüzelli TürkLirası) ödeme yaptı ve Müşteki Utku Yünsel'e söz verildi. “Uzlaşmayı kabul ediyorum,kaza nedeniyle uğradığım maddi ve manevi zararlarım karşılığında edim olarak 1.750,80 TL. (Binyediyüzelli TürkLirası) aldım, hakkında şikayetçi değilim. Ayrıca bu olay nedeniyle tüm maddi ve manevi tazminat haklarımdan da vazgeçtim.dedi. Daha sonra Şüpheli ...'ye söz verildi. 'Meydana gelen kaza nedeniyle üzgünüm , kinseden şikayetçi değilim.Belirttiği şekilde kendisine 1.750,00 TL.(Binyediyüzelli TürkLirası) nakit ödeme yaptım,uzlaşmayı kabul ediyorum” dedi. Bu suretle taraflar arasında uzlaşma sağlandığından işbu uzlaşma tutanağı Müşteki ... Şüpheli ... ve tarafımca 24/12/2014 tarihinde imza altına alındı." şeklinde düzenlendiği tespit edilmiştir.
...Tarihli ilamıyla: " Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253/19. maddesindeki "...Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır" düzenlemesiyle, sadece uzlaşılan sürücüye karşı dava açılamayacağı gibi bir sınırlamaya gidilmediği için, suça konu eylemle ilgili olarak, tüm sorumlular bakımından dava açılamayacağı dikkate alındığında, davacının trafik sigortacısı olan davalıdan da tazminat talep edemeyeceğine ilişkin İstinaf Mahkemesi kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden, HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi'nce esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi, HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre; usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına" karar vermek gerekmiştir. Buna göre Sadece uzlaşılan sürücüye karşı dava açılamayacağı gibi bir sınırlamaya gidilmediği için, suça konu eylemle ilgili olarak, tüm sorumlular bakımından dava açılamayacağı dikkate alınmalıdır.
Davalı vekilinin uzlaşma nedeni ile davacı tarafın rucüen tazminat davası açamayacağına yönelik dava şartı yönünden yapılan itirazına reddine ilişkin mahkememizin 21/12/2022 tarihli 1 nolu ara karardan 10/05/2023 tarihli duruşmanın ara kararı ile rücu edilerek uzlaşma nedeni ile davanın dava şartı yönünden yapılan itirazın esas kararla birlikte değerlendirilmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacı sigorta şirketinin ZMMS trafik poliçesi kapsamında, sigortalısının sürücüsünün yeterli sürücü belgesine sahip olmamasından dolayı asli kusurundan dolayı karşı tarafa ödediği tazminatı TTK.nin 1472.maddesi kapsamında halefiyet ilkesi gereği kendi sigortalısından tazminat alacağın tahsiline yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasına ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı, ...Esas sayılı icra dosyası ile toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253/19. maddesindeki "...Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır" düzenlemesiyle, sadece uzlaşılan sürücüye karşı dava açılamayacağı gibi bir sınırlamaya gidilmediği için, suça konu eylemle ilgili olarak, tüm sorumlular bakımından dava açılamayacağı dikkate alındığında, davacının trafik sigortacısı olan davalıdan da tazminat talep edemeyeceğine göre, dosya arasında bulunan ...24.12.2014 tarihli kararında, Utku Yünsel'in şikayetçi,....nin şüpheli olduğu, uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği karar ile bunun eki olan 24/12/2014 tarihli Uzlaşma tutanağına dikkate alınarak, Buna göre buna göre davanın reddine karar verilmiştir. Ayrıca talep haksız fiile dayalı trafik kazasına iliştin olduğundan halefiyet ilkesi geregi açılan davalarda icra inkar tazminatı ve kötü niyeti tazminatına hükmedilmediğinden bu talebinde reddine karar verilerek aşağıdaki şekilre hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın REDDİNE,
2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90.TL red karar ve ilam harcından peşin alınan 1.115,60 TL harcın mahsubu ile fazla alındığı anlaşılan bakiye 935,70.TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00.TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-)Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davalı taraf lehine AAÜT'sinin 7.maddesine göre belirlenen 9.200,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-) Tarafların yatırmış olduğu ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde...başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 10/05/2023
Katip- ....Hakim-....
E-İMZAE-İMZA
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸