T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/493 Esas - 2025/337
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/493 Esas
KARAR NO : 2025/337
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 01/04/2016
KARAR TARİHİ : 09/05/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 05/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:Müvekkili kurumun sigortalılarından ...... sigorta sicil ...... T.C. kimlik numaralı ...'ın davalı şirkete ait inşaat iş yerinde 15.09.2006 tarihinde asansör boşluğundan düşerek geçirdiği iş kazası sonucunda vefat ettiğini, kurum tarafından sigortalının hak sahipleri eşi ...'a 28.05.2007 onay tarihli 40133,40 TL peşin sermaye değerli gelir ve 320,85 TL sosyal yardım zammı ödendiğini, oğlu ...'a 15.246,24 TL peşin sermaye değerli gelir ve 242,23 TL sosyal yardım zammı, kızı ...'a ise 13.420,49 TL peşin sermaye değerli gelir ve 213,22 TL sosyal yardım zammı ödendiğini, kaza sonrasında ...... tarafından yapılan incelemelerde tanık ifadelerine başvurulduğunu, iş yeri çalışanlarının kazazede ...'ın kazanın meydana gelmesinden 3-4 gün önce işe başladığını, iş yerinde iş güvenliğini sağlayacak önlemlerin alınmadığını emniyet kemeri ve baret gibi malzemelerin temin edilmediğinin beyan edildiğini, meydana gelen olayın 506 sayılı yasanın 11/A maddesi gereğince iş kazası olduğunu, davalı iş veren tarafından sigortalının işe giriş tarihi olarak kazanın meydana geldiği 15.09.2006 tarihinin bildirildiğini ancak iş yeri çalışanlarının sigorta müfettişlerine verdikleri beyanlarda kazadan 3-4 gün önce işe başladığını belirtikleri için, işe giriş tarihi olarak 11.09.2006 tarihinin kabul edildiğini, süresi içinde işe giriş bildirgesinin Kurum'a verilmemesinin 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 10.maddesinin ihlali olduğunu, söz konusu maddede; "Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır. Ancak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22. maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri tutan 26.maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.'' Davalı işverenin işçi sağlığı ve güvenliğini sağlamaya yönelik tedbirleri almayarak mevzuat hükümlerine aykırı davrandığını, 506 sayılı Kanun'un 26. Maddesi gereğince; İş kazası işverenin işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranışları sonucunda oluştuğundan Kurum zararından sorumlu olduğunu, ...... tarafından davalı işverenin %100 kusurlu olduğu yönünde rapor düzenlendiğini, davalı şirket yetkililerinin taksirle ölüme neden olmak suçundan yargılandıklarını, Yargılamanın görüldüğü ...... sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda sigortalının tali, şirket yetkililerinin ise asli kusurlu olduklarının tespit edildiğini, vefat eden sigortalının hak sahipleri tarafından açılan tazminat davasının ...... E.sayılı dosyası üzerinden görüldüğünü, alınan bilirkişi raporunda davalı şirketin %80, sigortalının ise %20 kusurlu olduğu yönünde rapor düzenlendiğini, tüm bu tespitlerden davalı işveren şirketin eylemleri ile 506. Sayılı Kanun hükümlerini ihlal ettiğini ve 506. Sayılı Kanun'un m.10 ve m.26 gereğince kurum zararından sorumlu olduğunun görüldüğünü, açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı yasanın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre davalı tarafın sorumluluk oranına göre talep miktarının ileride belirlenmesi kaydıyla, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere kurum zararının şimdilik 10.000,00 TL'nin onay ve cenaze masraflarının sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dava, iş kazası neticesinde vefat eden işçiye ödenen tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkin olarak açılmış, ...... Mahkemesi 01/04/2021 tarih, ...... sayılı ilamı ile davalı hakkında ...... Mahkemesinin 14/12/2011 tarih, ...... sayılı ilamı ile iflas kararı verildiğini, davanın iflas kararından sonra açıldığını, bu nedenle davaya iflas kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş ve verilen karar kesinleşmekle dosya mahkememize tevzi edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde, ...... Mahkemesinin 14/12/2011 tarih, ...... sayılı ilamı ile davalının iflasına karar verildiği kararın 07/02/2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Mahkememizin 04.06.2021 tarih, ...... sayılı kararı ile ...... 03.04.2018 tarih 538 sayılı kararı ve İİK geçici 14. Maddesi uyarınca dosyanın ...... Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere ...... gönderilmesine, karar verilmiş olup mahkememiz esası kapatılmıştır. Mahkememiz dosyası ...... Mahkemesine tevzi edilmiş, ...... Esas sayılı esas numarasına kaydı yapılmıştır. Davacı vekili tarafından ...... Mahkemesine 04.02.2022 tarihli dilekçe ile dosyanın merci tayini için Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi talebi üzerine dosya aslı ...... Dairesine gönderilmiştir.
MERCİ TAYİNİ KARARI : ...... Mahkemesinin 09.06.2022 tarih, ...... sayılı kararı ile ...... Dairesinin 03.04.2018 tarih, 538 sayılı kararında " Mahkemelerin derdest dava dosyalarının bu karara dayanarak anılan mahkemelere gönderilemeyeceğine , işbu kararın Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren açılacak davaların ise anılan mahkemelere tevzi edilmesine " karar verildiği, söz konusu kararın resmi gazetede yayın tarihi olan 05.04.2018 tarihinden önceki tarih olan 01.04.2016 tarihinde açılan iş bu davanın,...... Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini bu sebepten ötürü 6100 Sayılı HMK'nın 21 ve 22. Maddeleri gereğince dosyanın ...... mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi şeklinde karar verilmiştir.
Merci tayini sonrası mahkememize gelen dosya ...... Esas sayılı dosya sırasına kayıt edilmiş ve tekrardan yargılamaya başlanmıştır.
DELİLLER: Görevsizlik kararı verilen mahkemece tüm deliller toplandıktan sonra iş ve sosyal güvenlik mevzuatında uzman bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi ... 13/06/2018 tarihli raporunda özetle; taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL Kurum zararının gelir bağlanma onay ve ödeme tarihlerinden başlayacak yasal faizi ile birlikte tahsilinin gerektiği mütalaa edilmiştir,
Görevsizlik kararı ve merci tayini kararları sonrasında mahkmemizce ...... Esas ve ...... Esas sayılı dosyaları uyap sistemi üzerinden dosyaya celp edilmiş ve akabinde dosya, rücuen tazminata konu olan iş kazasında tarafların kusur oranlarının belirlenmesi için dosyaya celp edilen ...... Esas ve ...... Esas sayılı dosyalarında alınan bilirkişi raporları ve verilen kararları ile bu raporlara karşı beyan ve itirazları karşılar şekilde rapor düzenlenmesi için iki inşaat mühendisi, bir makine mühendisi iş güvenliği uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, bilirkişiler ...... 26/06/2023 tarihli raporlarında özetle; ...'ın iş yerindeki çalışmaları hizmet akdine dayandığından, bu kişinin 506 sayılı kanunun 2.maddesine göre sigortalı olduğu, ...'ın maruz kaldığı kaza olayı sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada meydana geldiğinden, 506 sayılı kanunun 11.maddesinin A fıkrasının a bendi gereğince iş kazası sayılması gerektiği, Tanık beyanlarına göre kazazede işçinin kazadan 3-4 gün önce işe başladığı, kazazede işçi ...'ın işe giriş bildirgesinin yasal süre içinde Kuruma verilmemesi nedeniyle, bu hususta 506 sayılı Kanunun ilgili maddelerinin dava konusu olayda tatbik edilip edilmeyeceği, hukuki değerlendirme gerektirdiğinden ve heyetimizde hukukçu nitelikli hesap uzmanı bulunmadığından ilgili kanun maddelerinin nihai takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkeme tarafından .... İnş......Ltd.Şti.'nin %100 oranında kusurlu olmadığı, Müteveffa işçiye atfedilecek bir kusurun bulunduğu değerlendirilecek olur ise; raporun 4. ve 5. bölümlerinde açıklandığı üzere davalı işveren ve iş yeri sorumluluklarının toplam %90, sigortalının %10 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporu sonuç kısmı dikkate alınmakla heyete Sosyal Güvenlik ve İş mevzuatında nitelikli hesap uzmanı bilirkişi de eklenmek suretiyle rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler ...... 11/02/2025 tarihli raporlarında özetle; ...'ın iş yerindeki çalışmaları hizmet akdine dayandığından, bu kişinin 506 sayılı kanunun 2.maddesine göre sigortalı olduğu, ...'ın maruz kaldığı kaza olayı sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada meydana geldiğinden, 506 sayılı kanunun 11.maddesinin A fıkrasının a bendi gereğince iş kazası sayılması gerektiği, Kök Raporda belirtilen ve heyete dahil edilmesi talep edilen iş ve sosyal güvenlik alanı ile ilgili olarak;
506 SAYILI ... YASASI MADDE 10: "BİLDİRİLMEYEN SİGORTALILAR İÇİN YAPILACAK İŞLEM" AÇISINDAN:Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi ile, ölümlü iş kazasına konu dava dosyasında vefat eden sigortalının davalı işvereni tarafından süresinde 506 sayılı yasanın 10.maddesi gereği sigortalı bildiriminin yapılmaması nedeniyle 26.maddenin 1.fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın gereği davacı kurum tarafından davalıdan talep edilebileceği,
506 SAYILI ... YASASI MADDE 11 İŞ KAZASI AÇISINDAN: Sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olay, olarak tanımlanan ölümlü iş kazası hadisesinde 506 sayılı yasanın 10.maddesine göre iş kazasının vuku tarihinde sigortası bildirilmeyen ölümle neticelenen kazaya uğrayan sigortalının yasa gereği sigortalılığı Bakanlık İş Müfettiş raporunda geçtiği üzere işyeri tanık anlatımları ile gerçekleştiği,
Ölümlü kazasının 506 sayılı yasanın 11. Maddesinde tarif edildiği biçimde, iş müfettiş raporunda da geçtiği şekliyle;
a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısiyle,
Davacı sigortalısının ölümü ile neticelenen davaya konu hadisenin kanunda tanımlanan iş kazası niteliğine haiz olduğu,
İŞVERENİN SORUMLULUĞUNU DÜZENLEYEN 506 SAYILI YASANIN 26/1 MADDE HÜKMÜNE GÖRE: Ölümlü iş kazasına konu dava dosyasında vefat eden sigortalının davalı işvereni tarafından süresinde 506 sayılı yasanın 10.maddesi gereği sigortalı bildiriminin yapılmaması nedeniyle 26.maddenin 1.fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın gereği davacı kurum tarafından davalıdan talep edilebileceği,
İŞ KAZASINI BİLDİRME YÜKÜMLÜĞÜNE İLİŞKİN 27. MADDE AÇISINDAN: Davalı işverenin ölümlü iş kazasının bildirim yükümlüğünü ihlal ettiğine ilişkin bir kayda rastlanmadığı, dosyada mevcut Bakanlık iş müfettişi veya ... sigorta müfettiş raporunda bu yönde bir tespit yapılmadığı,
506 sayılı yasanın 110. Ve 11. Maddesinde tanımlanan "Sigortalının kastı ve suç sayılır hareket" ile "Sigortalının bağışlanmaz kusuru" şeklindeki düzenlemelerin, davaya konu ölümlü iş kazası ile örtüşmediğinin değerlendirildiği,
Son olarak kök raporunda değerlendirilmesi talep edilen 506 sayılı yasanın 140.maddesinde "b" ve "c" düzenlemeleri davacı Kurumca verilecek idari para cezalarına ilişkin olduğundan, huzurda görülen davaya etkisi olmadığından bu madde hükümlerine değinmeye gerek görülmediği,
Sayın Mahkeme tarafından .... İnş......Ltd.Şti.'nin %100 oranında kusurlu olmadığı, Müteveffa işçiye atfedilecek bir kusurun bulunduğu değerlendirilecek olur ise; raporun 4. ve 5. bölümlerinde açıklandığı üzere davalı işveren ve iş yeri sorumluluklarının toplam %90, sigortalının %10 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, ...... Dairesi'nin 04/06/2020 tarih ve ...... sayılı ilamına, bilirkişi gerekçeli kök ve ek raporlarına, tarafların beyan ve itirazları ile tüm dosya kapsamına göre;
Davacının, davalının sigortalısı olup bildirimi yapılmayan müteveffa ...'ın iş kazası nedeniyle vefatı sonucu müteveffanın hak sahibi eş ve çocuklarını yapmış olduğu ödemeleri rücuen tahsili istemiyle açılan iş bu davada, davaya konu kazanın iş kazası olduğu, davalının meydana gelen iş kazasında mahkememizce aynı kazaya ilişkin yapılan başkaca yargılamalarda alınan kusur oranlarının arasındaki çelişkiyi giderir nitelikte alınan ve mahkememizce de kabul ve tespit edilen oranlar uyarınca %90 oranında kusurlu olduğu, dava dışı müteveffanın ise kendi vefatı ile sonuçlanan iş kazasındaki kusurunun %10 oranında olduğu, davalının bu oran uyarınca dava dışı müteveffanın hak sahipleri için ödenen tazminattan rücuen sorumlu olduğu, davacının davalı tarafından ödenen ve kusuru oranında sorumlu olduğu miktarın görevsizlik kararı verilen mahkemece alınan ve mahkememizce hükme esas almak için yeterli bulunan bilirkişi raporuyla 52.194,01 TL olarak hesaplandığı ve davacının talebinin bu haliyle yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1)Davanın KABULÜ ile; 52.194,01 TL kurum zararının; gelirlerin gelir onay tarihinden, ödemelerin ise ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.565,37 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3) Davacı tarafından yapılan 16.284,60 TL bilirkişi ücreti, 1.699,00 TL posta ve tebligat gideri, olmak üzere toplam 17.983,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,,
Dair, E-duruşma sistemi üzerinden davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı İflas İdare Memurlarının yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/05/2025
Katip ......
¸
Hakim ......
¸