T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/590 Esas - 2024/345 Karar
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/590
KARAR NO : 2024/345
DAVA : Çek İstirdatı (TTK'nin 792. maddesi kapsamında)
DAVA TARİHİ : 17/08/2022
KARAR TARİHİ : 07/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/05/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
Davacı vekili ayrıntısı Polatlı Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacılara ticari ilişki içinde bulunduğu ilgililer tarafından dava dilekçesinde ayrıntıları bildirilen çeklerin keşide edilerek teslim edildiğini, söz konusu çeklerin şirket kasasında bulunduğu sırada kaybolduğunu, dava konusu çekler hakkında iptal davası açıldığını, açılan dava kapsamında davalı ...'ın çeklerin kendisinde olduğunu bildirdiğini belirterek davacı şirketlerin yetkili hamili olduğu ayrıntıları dava dilekçesinde belirtilen çeklerin istirdatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, çeklerin izinsiz alındığına yönelik iddiaların kötü niyetli olduğunu, çeklerin davacı şirketler yetkilisinin bilgisi dahilinde ve rıza ile davalının hizmetlerinin bedelleri karşılığında alındığını, davacının gerçekte olmayan bir olayı mahkemeye izah ederek çek istirdatında kullanmayı amaçladığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 792. maddesi uyarınca çek istirdatı talebine yöneliktir.
Polatlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/08/2022 tarih, 2022/337 esas, 2022/425 karar sayılı görevsizlik kararı sonrasında dosya mahkememize gönderilmekle yazıyı esas sırasına kaydedilerek yargılamasına devam olunmuştur.
... Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/12879 soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde, dosyamız davacıları tarafından dosyamız davalısı hakkında yapılan şikayete ilişkin soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çeklerin akıbetine yönelik olarak ... ... ... Anonim Şirketine yazılan yazılara cevap verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi Vedat KAMAN tarafından dosyaya sunulan dosya kapsamına, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile, bir mal veya hizmet karşılığında dava dışı şirketler tarafından davacı şirketlere verilmiş olduğu, çeklerin çek alacağı olarak davacı şirketlerin kayıtlarında bulunduğu, davalı yan alacağına yönelik herhangi bir kaydın bulunmadığı, dava konusu edilen çekler ile ilgili olarak davacı şirketlerin davalı yana herhangi bir borcunun bulunmadığı tespit edilmiştir.
... İcra Dairesinin 2023/14497 esas, 2023/14507 esas, 2023/14512 esas, 2023/1414513 esas, 2023/14514 esas ve 2023/14515 esas sayılı dosyalarının incelenmesinde, davalı tarafından davaya konu çeklerin keşidecileri ile davacılar hakkında başlatılan icra takiplerine ilişkin oldukları, icra takibi sırasında takibe ve davaya konu çeklerde keşideci olarak yer alan ilgililer tarafından borçların ödendiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Elden çıkan çek başlıklı 792/1. maddesi "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmünü içermektedir.
Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, dava dilekçesinde ayrıntıları yazılı bulunan çeklerin davacıların ticari ilişkilerinin bulunduğu dava dışı keşideciler tarafından davacılar yararına verildiği, davacıların ticari defter ve kayıtlarında çek keşidecilerinden alacak kayıtlarının bulunduğu, dava konusu çeklerin ciro silsilesinde kopukluğun bulunmadığı, ciro silsilesine göre davalının yetkili hamil olduğu, çeklerin arka yüzünde yer alan davacılara ait ciro imzalarına yönelik bir itirazın bulunmadığı, davalı tarafından başlatılan takipler sonucunda da çeklerde yazılı bedellerin keşidecileri tarafından icra dosyalarına ödendiği, alınan bilirkişi raporu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/12879 soruşturma sayılı dosyası, soruşturma sonucunda verilen karar, karara karşı yapılan itiraz üzerine ... Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen karar içerikleri birlikte değerlendirildiğinde ispat yükü üzerinde bulunan davacı tarafından davalının dava dilekçesinde ayrıntıları belirtilen ve davacılar yararına keşide edilen çekleri kötü niyetle iktisap ettiği yada çekleri iktisabında ağır kusurlu bulunduğu hususunun ispat edilemediği, bu hali ile de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 792. maddesindeki koşulların oluşmadığı, kaldı ki yapılan icra takipleri sırasında çeklerde yer alan borçların keşideciler tarafından ödenmesi üzerine çeklerin icra dairesi tarafından keşidecilere iadesinin gerektiği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1) Davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan, dava açılışında alınan 80,70 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 346,90 TL harcın DAVACILARDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 21.760,00 TL vekalet ücretinin DAVACILARDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
5) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/05/2024
e - imzalıdır e - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.